ایدز
| اطلاعات اوليه |
| توضيح كلي |
| ايدز عبارت است از به وجود آمدن ضعف عمده در دستگاه ايمني بدن (نقص ايمني). اين امر باعث كاهش توانايي بدن در مقابله با عفونتها و توانايي سركوب سلولهاي غيرطبيعي مثل سلولهاي سرطاني ميشود. ويروس ايدز سلولهاي ايمني موجود در خون (لنفوسيتها) و سلولهاي ايمني موجود در بافتها (مغز استخوان، طحال، كبد و گرههاي لنفاوي) را درگير ميسازد. اين سلولها در توليد پادتن براي مقابله با بيماريها و سرطانها نقش دارند. در مجموع بايد گفت كه ايدز يك نوع نقص ايمني ثانويه است كه در سير عفونت با ويروس ايدز ايجاد ميشود.---- |
| علايم شايع |
| عفونت اوليه با ويروس ايدز ممكن است هيچ علامتي ايجاد نكند. خستگي، كاهش وزن بدون توجيه، تعريق شبانه عفونتهاي مكرر تنفسي و پوستي تب تورم گرههاي لنفاوي در تمام بدن زخم در دهان تغييرات ناحيه تناسلي؛ بزرگ شدن طحال اسهال |
| علل |
| عفونت با ويروس ايدز ـ نوعي رترو ويروس ـ كه به سلولهاي دستگاه ايمني حمله كرده، آنها را نابود ميسازد و باعث كاهش مقاومت بدن به عفونتها و بعضي از سرطانها ميشود. |
| عوامل افزايشدهنده خطر |
| تماس جنسي با افراد آلوده. همجنسبازها در معرض بيشترين خطر هستند. بيبند و باري جنسي استفاده از سوزنهاي آلوده براي تزريق موادمخدر تزريق خون يا فرآوردههاي خوني آلوده (در حال حاضر به ندرت رخ ميدهد). مواجهه كاركنان بيمارستانها و تكنسينهاي آزمايشگاهي با خون، مدفوع، يا ادرار افراد آلوده به ويروس ايدز. بيشترين خطر مربوط به فرو رفتن اتفاقي سوزنآلوده در دست است. توجه داشته باشيد كه تماسهاي عادي غيرجنسي باعث انتقال بيماري نميشود، بنابراين فردي كه آلوده به ويروس ايدز است خطري براي جمعيت عمومي محسوب نميشود. |
| پيشگيري |
| از تماس جنسي با افرادآلوده يا افرادي كه موادمخدر تزريقي مصرف ميكنند خودداري شود. از كاندوم استفاده شود. بيبندوباري جنسي كنار گذاشته شود. از تزريق موادمخدر جداً خودداري شود. سوزنهاي غيراستريل نبايد بهطور اشتراكي مصرف شوند. خون يا فرآوردههاي خوني بايد از لحاظ آلودگي بررسي شده باشد. |
| عواقب مورد انتظار |
| اين بيماري در حال حاضر غيرقابل معالجه است. البته علايم را ميتوان تخفيف داد يا كنترل نمود و تحقيقات علمي در رابطه با اين بيماري و درمان آن ادامه دارند. ايدز ممكن است تا سالها پس از مثبت شدن آزمون آلودگي به ويروس خود را نشان ندهد. زماني كه ايدز به صورت آشكار خود را نشان دهد، ميانگين بقا مدت متغيراست. |
| عوارض احتمالي |
| عفونت جدي در دستگاههاي مختلف بدن سرطان مرگ |
| درمان |
| اصول كلي |
| با انجام آزمايش خون و آزمون پادتن ضد ويروس ايدز (ممكن است حتي تا 6 ماه پس از شروع آلودگي مثبت نشود) ميتوان تشخيص را تأييد نمود. در بيماراني كه آلودگي به ويروس ايدز تشخيص داده ميشود بايد وجود ساير بيماريهاي آميزشي و ساير عفونتها مثل سل نيز مورد بررسي قرار گيرد. براي مقابله با اضطراب و افسردگي ناشي از ابتلا به اين بيماري و احتمال مرگ بايد رواندرماني يا مشاوره انجام شود. در صورت بروز عوارض، ممكن است نياز به بستري شدن وجود داشته باشد. بعضي از بيماران وارد برنامههاي تحقيقاتي ميشوند كه با هدف دستيابي به درمانهاي بهتر يا واكسن يا بيماري انجام ميگيرند. در اين گونه برنامهها، مراقبت ممكن است بهطور رايگان انجام پذيرد. توجه داشته باشيد كه تشخيصي زودهنگام كمككننده است. اگر در معرض خطر هستيد، براي بررسي مراجعه كنيد، حتي اگر احساس ميكنيد كه در سلامت كامل به سر ميبريد. اگر ميخواهيد حامله شويد، يا اين كه حامله هستيد، انجام آزمون ويروس ايدز ممكن است كمككننده باشد. در صورت مثبت بودن آزمون ويروس ايدز به هنگام حاملگي، با درمانهاي مخصوص ميتوان احتمال عفونت در نوزاد را به حداقل رساند. در صورت وجود گروههاي حمايتي، به آنها بپيونديد. از تماس با افرادي كه دچار عفونت هستند، حتي سرماخوردگي، پرهيز كنيد. |
| داروها |
| در حال حاضر داروها در معالجه عفونت ايدز مؤثر نيستند. براي مقابله با عفونتها يا پيشگيري از آنها ممكن است آنتيبيوتيك تجويز شود. داروهاي ضد ويروسي (ديدانوزين، استاوودين، زالسي تابين، زيدوودين) و نيز داروهاي مهاركننده پروتئاز در درمان عفونت با ويروس ايدز مورد استفاده قرار ميگيرند و ممكن است پيشرفت بيماري را به تأخير اندازند. تجويز آنها بايد توسط پزشكان با تجربه انجام پذيرد. با اين داروها (مثل زيدووين) ميتوان انتقال عفونت به نوزادان مادران حامله را كاهش داد. تحقيقات زيادي در رابطه با داروهاي جديدتر و واكسن آن در دست انجام هستند. |
| فعاليت |
| فعاليتها به وضعيت سلامت هر فرد بستگي دارند. علايمي مثل خستگي يا وجود عفونت ميتوانند بعضي از فعاليتها را محدود كنند. استراحت مهم است، اما توصيه ميشود بهطور منظم ورزش انجام گيرد. |
| رژيم غذايي |
| تغذيه بايد كافي و مناسب باشد. سوءجذب، سوختوساز تغيير يافته، و كاهش وزن در بيماران مبتلا به ايدز شايع هستند. از خوردن تخممرغ خام، شير غيرپاستوريزه، يا ساير مواد غذايي بالقوه آلوده خودداري شود. |
| در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد |
| اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان علايم عفونت ايدز را داريد. اگر پس از تشخيص، علايم يك عفونت ديگر ظاهر شوند (تب، سرفه، يا اسهال). اگر دچار علايم جديد و غير قابل توجيه شدهايد. داروهاي مورد استفاده در درمان عوارض جانبي بسياري دارند |
بررسي مقايسه اي علل و عوامل ايجاد بي انگيزگي در دانشجويان پرستاري نسبت به اشتغال و ادامه تحصيل در رش
عبدالعلي شريعتي , نويد اميدبختياري , احمد شريفات
مقدمه. رشته پرستاري به افراد علاقه مند با توانايي ويژه نياز دارد . آگاه كردن و گزينش دانشجوي علاقه مند در اين رشته بطور كامل ملموس است زيرا بي علاقگي دانشجو به عدم اشتغال در حرفه خود ، عدم ارائه مناسب خدمات پرستاري و درنتيجه منجر به اتلاف وقت ، نيرو ، هزينه و حتي صدمات جبران ناپذيري به بيماران خواهد شد . اين پژوهش با هدف تعيين نظرات دانشجويان پرستاري دانشگاه دولتي و آزاد در رابطه با علل بي انگيزگي دانشجويان پرستاري نسبت به اشتغال و ادامه تحصيل در اين رشته انجام شد .
روشها. اين پژوهش بر روي 137 نفر از دانشجويان دانشگاه دولتي و آزاد استان خوزستان انجام شد كه از طريق پرسشنامه به همراه راهنماي مصاحبه ، اطلاعات جمع آوري شده وسپس تحليل آماري از طريق نرم افزار Spss صورت گرفت .
يافته ها. برخي از اهم يافته ها به شرح زير مي باشد : نگرش منفي افراد جامعه نسبت به اين رشته (دولتي 100% - آزاد 88/89- رفتار نامناسب پرسنل بيمارستان با دانشجويان (دولتي6/66%- آزاد66/69%) – استاندارد نبودن بيمارستانها از نظرآموزشي و امكانات رفاهي ( دولتي6/66%- آزاد65/78% )- ناكافي بودن حقوق و مزاياي اين حرفه (دولتي7 /68% ـ آزاد15/65%)- تأثيرگرفتن از افكار افرادي كه با بي علاقگي در اين رشته مشغول به تحصيل هستند (دولتي2/56%- آزاد68/51%)- نا امن بودن محيط بيمارستان از نظر اخلاقي براي پرستاران (دولتي4/35%- آزاد9/35%)- نگراني در رابطه با اشتغال پرستاران (دولتي3/33%- آزاد31/ 48) ، ساير نتايج بدست آمده در اصل مقاله ارائه خواهد شد .
نتيجه. با توجه به آمار و نتايج بدست آمده نتيجه گيري در رابطه با علل بي انگيزگي دانشجويان پرستاري نسبت به رشته خود يك مسأله چند فاكتوري مي باشد كه اهم آنها به قرار زير مي باشد : نگرش منفي افراد جامعه نسبت به اين رشته ـ رفتار نامناسب پرسنل بيمارستان با دانشجويان پرستاري ـ ناامن بودن محيط بيمارستان از نظر اخلاقي براي پرستاران ـ استاندارد نبودن بيمارستانها از نظرآموزشي و امكانات رفاهي ـ ناكافي بودن حقوق و مزاياي اين حرفه ـ عدم وجود يا دسترسي به امكانات آموزشي دردانشكده هاي پرستاري .
آدرس. مركز مطالعه و توسعه آموزشي پزشكي, دانشگاه علوم پزشكي اهواز, اهواز.
نيازهاي آموزشي دانشجويان علوم پزشكي در ارتباط با روش اورژانسي پيشگيري از حاملگي
تهمينه فرج خدا ، بهناز انجذاب ، مهشيد بكائي
مؤسسه. دانشگاه علوم پزشكي شهيد صدوقي يزد
مقدمه. جهت آموزش هرموضوعي ابتدا بايد نيازها و ندانسته ها مشخص گردد تا بتوان آگاهيهاي مورد نياز را به ترتيب اولويت در اختيار فراگيران قرار داد . از آنجا كه درس جمعيت و تنظيم خانواده در تمام رشته هاي دانشگاهي به منظور آگاهي دانشجويان و تاكيد بر اهميت ويژه اين موضوع درسي تدريس مي گردد پژوهشي با هدف تعيين نيازهاي آموزشي علوم پزشكي را در ارتباط با روش اورژانسي پيشگيري از حاملگي ( EC) طراحي گرديد .
روشها. دراين مطالعه توصيفي 102 دانشجوي دختر پرستاري ، مامائي ، بهداشت و پيراپزشكي كه واحد تنظيم خانواده را گذرانده و در دومقطع كارداني وكارشناسي تحصيل مي كردند به روش سرشماري انتخاب شدند .گرد آوري داده ها از طريق پرسشنامه و تجزيه وتحليل آماري بود كه بوسيله تستهاي كاي اسكوئر و اسپير من صورت گرفت .
يافته ها. نتايج پژوهش نشان داد كه نيازهاي آموزشي دانشجويان مورد مطالعه در ارتباط با روش ضد بارداري اورژانسي (E C ) به ترتيب اولويت عبارتند از : عدم آگاهي از ميزان تاثير EC 1/93 % از مكانيسم اثر EC 2/91% از نحوه مراجعه پس از استفاده از EC 4/82% از عوارض استفاده مكرر از EC 5/77% ، از روشهاي مجاز EC 2/75% از دفعات مجاز استفاده از EC در سال 6/69% از مفهوم نزديكي بدون محافظت 7/63% همچنين بين نيازهاي آموزشي و مقطع تحصيلي دانشجويان (006/0 =P ) ارتباط معني دار آماري مشاهده گرديد.
نتيجه. با توجه به نياز دانشجو يا ن مورد مطالعه در ارتباط با جنبه هاي مختلف EC و اينكه به لحاظ محدوديتهاي قانوني ، اخلاقي و شرعي در رابطه با سقط جنين اين روش تنها راه حل پيشگيري از حاملگي ناخواسته زودرس محسوب مي شود . بهتر است در همه مقاطع و رشته هايي كه درس تنظيم خانواده تدريس مي شود در آموزش مبحث EC دقت نظر بيشتري اعمال گردد.
آدرس. مركز مطالعات و توسعه آموزش پزشكي, دانشگاه علوم پزشكي شهيد صدوقي, يزد.
بررسي وضعيت طرح درس اعضاء هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي شهيد صدوقي يزد در سال 1381
حميد رضا منصوريان ، محمد رضا شجاع ، طاهره سليمي ، شهناز مجاهد ، حسين كريمي ، حسين عقيلي ، علي رفعت ي، محمد رضا مير جليلي ، محمد حسين قاسمي
مؤسسه. دانشگاه علوم پزشكي شهيدصدوقي يزد
مقدمه. تدوين طرح درس از مراحل اساسي فعاليتهاي قبل از تدريس براي هر مدرس است و مي تواند تا حدود زيادي راهگشاي وي براي ارائه آموزش مؤثر و با كيفيت بالاتر باشد. بر اين اساس پژوهش حاضر با هدف تعيين وضعيت طرح درس اعضاءهيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي شهيد صدوقي يزد صورت گرفته است . اين بررسي بر روي طرح درس نظري كليه اعضاء هيئت علمي شاغل در دانشكده هاي پزشكي ، دندانپزشكي ،پرستاري مامايي ، بهداشت و پيراپزشكي انجام شده است.
روشها. جهت جمع آوري داده ها از پرسشنامه اطلاعات دموگرافيك و چك ليست مربوط به وضعيت طرح درس در 9 بخش جداگانه طرح درس شامل‹‹ اطلاعات عمومي ،مقدمه، اهداف كلي، اهداف ويژه ، استراتژي آموزشي ، روش و نحوه ارزشيابي ، منابع و برنامه زمان بندي با امتياز بندي مشخص ›› استفاده شده است.
يافته ها. نتايج نشان مي دهد كه در اكثر موارد اشكالات موجود در تدوين طرح درس مربوط به مقدمه ، افعال اهداف كليو ويژه ،نحوه ارزشيابي وارائه منابع مي باشد .درضمن جهت نيل به نتايج دقيق تر ارتباط ميان امتياز طرح درس اعضاء هيئت علمي با مواردي مانند دانشكده محل كار عضو هيئت علمي ، سن ، جنس ، مرتبه علمي ، ميزان سابقه تدريسو ... سنجيده شده است . در اصل مقاله بصورت مبسوط نتايج حاصل ازاين پژوهش موردبحث و بررسي قرار خواهد گرفت .
آدرس. مركزمطالعات وتوسعه آموزش پزشكي دانشگاه علوم پزشكي شهيد صدوقي, يزد
آموزش از راه دور پزشكي (روانپزشكي و روانشناسي) در اينترنت
مصطفي نجفي ، رضا حيدري
مؤسسه. دانشگاه علوم پزشكي شهركرد
مقدمه. با وجودي كه اينترنت در ابتدا براي مقاصد ارتشي و دفاعي ابداع شد طولي نكشيد كه دانشگاهيان با تشخيص توانايي هاي آن قوه ابتكار را دردست گرفتند. و شروع به سرمايه گذاري زماني و مادي در پيشرفت شبكه هاي رايانه اي كردند. هر چه كه مطالب مربوط به آموزش پزشكي، بيشتر و بيشتر در اينترنت منتشر مي شود، الگوهاي يادگيري و مهارتي سنتي در حال كنار رفتن است. امروزه اين امكان وجود دارد كه مباحث درسي در اينترنت منتشر شود به طوري كه قابل مطالعه (يا دانلود كردن) در زمان مناسب باشند. به نظر مي رسد دو فرض درباره آموزش و اينترنت و رايانه همواره بايد مد نظر قرار گيرد اول آنكه حضور انبوه رايانه و اينترنت درهمه فعاليتهاي آموزشي اجتناب ناپذير است. دوم آنكه استفاده از آنها بسيار سودمند است. هر چند حضور زياد رايانه ها و اينترنت در محيطهاي آموزشي كشور هنوز فراهم نشده است ولي آشكار است كه هيچ حوزه اي از آموزش نمي تواند از نفوذ فراينده فن آوري رايان هاي و اينترنتي مصون باشد. و اينترنت و رايانه آشكارا وارد عرصه آموزش شده است. عموميت فزاينده اينترنت حتي كاربران بي ارتباط را مجبور كرده است كه اميدها و افق هاي ديد خود را در زمينه كاربرد رايانه و اينترنت وسعت بخشند، استفاده از اينترنت به عنوان يك ابزار آموزش پزشكي، جداي از دلپذير ساختن برنامه آموزشي يادگيري، مزاياي ديگري نيز دارد. طبيعت جهاني اينترنت به اين معناست كه منابع پزشكي ايجاد شده توسط موسسه هاي پزشكي سرتاسر دنيا مي تواند براي ارتقاء و تكميل مواد آموزشي محلي نيز به كار گرفته شوند. از موضوعات بسيارجالب فعلي موجود در اينترنت در زمينه آموزش پزشكي مسئله آموزش از راه دور مي باشد كه در اين مطالعه سعي در آشكار ساختن ومطرح نمودن جنبه ها و ابعاد گوناگون آن شده است. اين تحقيق با هدف شناسايي، بررسي و گزارش كليه سايتهاي اينترنتي موجود در زمينه آموزش از راه دور پزشكي (روانپزشكي و روانشناسي و ...) و جهت تسهيل استفاده و صرفه جويي در وقت ساير علاقمندان و پژوهشگران به اين موضوع بانجام رسيده است.
روشها. در اين بررسي كه تحقيقي از نوع كتابخانه اي بوده با استفاده از كلمات كليدي "Distance learning and psychology" و "Distance learning and medicine and psychology" و "Distance learning in medicine and psychology" كليه سايتهاي مرتبط با اين عناوين در اينترنت كاوش گرديده و پس از بررسي، ضبط و دسته بندي گرديده است.
يافته ها و نتيجه. در اين پژوهش اطلاعات حاصل (شامل آدرس، محتويات، دوره ها، هزينه ها و ...) كليه سايتهاي مربوط به موضوع آموزش از راه دور رشته هاي مختلف پزشكي (روانپزشكي و روانشناسي) به صورت دسته بندي شده و آماده به دو گونه كاغذي و نرم افزاري ( به صورت Off line) تهيه گرديده است كه انشاء الله بتواند مورد استفاده علاقمندان و همكاران در عرصه هاي مختلف پزشكي قرار گيرد.
آدرس. مركز مطالعات و توسعه آموزش پزشكي, دانشگاه علوم پزشكي شهركرد, شهركرد.
بررسي ميزان رضايت كارورزان دانشگاه علوم پزشكي تهران از كيفيت آموزش باليني با استفاده از فرمهاي استان
زهرا احمدي نژاد، وحيد ضيايي، عليرضامروجي
مؤسسه. دانشگاه علوم پزشكي تهران
مقدمه. آموزش باليني فرآيندي است كه در آن دانشجويان با حضور بيمار وبصورت تدريجي تجربياتي كسب نموده و ذهن خودرابا استفاده از تجربيات و استدلالات منطقي كسب شده براي حل مشكلات بيمار آماده مي سازند. براي نيل به آموزش باليني كارامد لازم است وضعيت موجود آموزش بصورت مستمر ارزيابي گردد و نقاط ضعف و قوت آن شناسايي شود. از آنجا كه يكي از راههاي بسيار مهم و خوب شناسايي كيفيت آموزش باليني بررسي نظرات آموزش گيرندگان مي باشدبه منظور تعيين ميزان رضايت كاروزان دانشگاه علوم پزشكي تهران از آموزش ارائه شده به انها در دوران دانشجويي و عوامل موثربر آن، به بررسي نظرات آنان پرداختيم. با طراحي يك مطالعه مقطعي و توصيفي تحليلي و با استفاده از پرسشنامه هايي با چارچوب كلي مشابه پرسشنامه هاي استاندارد job satisfaction ( JS )
روشها. رضايت كارورزان دانشگاه علوم پزشكي تهران از آموزش باليني در دوران دانشجويي ( كارآموزي ) در سه محور آموزش درمانگاهي ، اموزش بربالين بيمارو آموزش تئوري و عورامل موثر بر رضايت كامل و نسبي وياعدم رضايت آنان از آموزش در سه محور فوق الذكر موردبررسي قرارگرفت.
يافتةها. ميزان رضايت كامل ويانسبي از آموزش باليني در دروران كارآموزي 8/38 % بود. ميزان رضايت آزآموزش ارائه شده در سه محور آموزش درمانگاهي . آموزش بربالين بيمار و اموزش تئوري به ترتيب 52 % ، 52 % و 8/70 % بود. ارتباط معني داري بين رضايتمندي از آزمونهاي تئوري و عملي با ميزان رضايت از آموزش باليني وجودداشت. سه عامل تعداد آموزش گيرنده، آشنايي با بيماريهاي شايع و وجودبرنامه آموزشي مدون از عوامل موثر بررضايت كارورزان در هرسه محور مذكور بودند.در اين مطالعه فاكتورهاي دموگرافيك ، فضاي فيزيكي مدت زمان اختصاص داده شده براي آموزش ،فرد آموزش دهنده و استفاده از وسائل كمك آموزشي ارتباط معني داري با رضايت مندي افراد تحت مطالعه از اموزش نداشتند.
نتيجه. با توجه به نتايج حاصل از اين مطالعه به نظر مي رسد برنامه هاي آموزشي ارائه شده در دوره باليني بايد مورد تجديدنظر قراربگيرد. كاهش تعداددانشجويان در هر دوره آموزشي ، تدوين برنامه آموزشي براي هردوره( شامل اهداف كلي و اختصاصي، متد وفنون آموزشي مناسب براي تحقق هريك از اهداف, منابع دردسترس و … ) و بالاخره تاكيد بر بيماريهاي شايع طب د ر هردوره از جمله عواملي هستند كه در ارتقاء كيفيت آموزش باليني ودرنتيجه بهبود رضايت دانشجويان بسيار موثر خواهندبود.
آدرس. مركز مطالعات و توسعه آموزش پزشكي, دانشگاه علوم پزشكي تهران, تهران.
معرفی برخی پايگاههای مفيد برای محققين آموزش پزشکی
پايگاه کتابخانه مديريت مطالعات و توسعه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان: http://edc.recent.ir/
در اين پايگاه، امکان جستجو در بيش از سه هزار عنوان کتاب تخصصی فارسی و انگليسی موجود در کتابخانه مديريت مطالعات و توسعه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان برای محققين فراهم شده است. ويژگی خاص اين مجموعه در اين است که علاوه بر جستجوی موضوعی و جستجو در عناوين کتابها، امکان جستجو در فهرست فصول کتابها نيز وجود دارد. بنابر اين، محققين میتوانند پس از انتخاب کتاب يا فصل خاص از کتاب مورد نظرشان، با ارسال درخواستی به کتابخانه آن مديريت (از طريق فاکس 6688323- 0311 يا پست الکترونيک director@edc.mui.ac.ir) تصوير صفحات کتاب مورد درخواست خود را دريافت دارند. لازم به ذکر است که ارسال تصوير فقط در مورد کتابهای انگليسی، و با دريافت وجه تکثير و پست انجام میشود. در اين پايگاه هر هفته مشخصات کتب جديد و ساير منابع کتبی (گزارشهای علمی، مقالات تک نگاشت و ...) افزوده میگردد.
پايگاه مرکز اطلاعات منابع آموزشی و ابزارهای سنجش: http://www.measurementexperts.org
اين پايگاه وابسته به مرکز تحقيق و توسعه سلامت در دپارتمان بازماندگان جنگ است. در اين پايگاه، در مورد بسياری از ابزارهای گردآوری اطلاعات (سنجش) که برای تحقيق در مقولههای روانسنجی و بررسی سلامت به کار میروند، معرفی و تحليل مناسبی ارائه میشود. به علاوه، در اين پايگاه, امکان دسترسی آزاد به محتوای آموزشی کارگاههايی که مرکز فوق در زمينه ابزارهای سنجش در علوم سلامت برگزار میکند نيز فراهم شده است.
پايگاه ارزشيابی برنامه وابسته به مرکز منابع علمی معلمان نيويورک: http://www.programevaluation.org
در اين پايگاه اطلاعات ارزشمندی در مورد مفاهيم و نحوه ارزشيابی برنامه به زبان ساده برای استفاده معلمان ارائه شده است. علاوه بر سادگی زبان ارائه مطالب، وجود دستور-العملهای اجرايی برای تدوين طرح ارزشيابی، تهيه ماتريس ارزشيابی، و تحليل دادهها، از ويژگيهای اين پايگاه است.
دائرهالمعارف تکنولوژی آموزشی:
در اين پايگاه ، دائرةالمعارف تکنولوژی آموزشی به صورت چند رسانهای قابل دستيابی است. تک نگاشتهای ارزشمندی در مورد بسياری از مفاهيم مرتبط با آموزش و يادگيری به صورت مختصر و مفيد، همراه با تصاوير، قطعات کوتاه فيلم، و نمونههای عينی در دائرةالمعارف فوق قابل جستجو و بازيابی است. استفاده از اين مجموعه به درک بهتر مفاهيم آموزشی کمک خواهد کرد. اين پايگاه، وابسته به دپارتمان تکنولوژی آموزشی دانشگاه ايالتی سنديگو (San Diago) ميباشد.
مقايسه فلسفه, اهداف و برنامه هاي درسي سطوح تكميلي آموزش پرستاري در ايران و جهان
محسن اديب حاج باقري
مؤسسه. دانشگاه علوم پزشكي كاشان
مقدمه. با تغييرات مداوم مراقبت بهداشتي لازم است كه برنامه هاي آموزش پرستاري نيز به عنوان عامل تغيير عمل كند. آموزش پرستاري مسئوليت دارد كه پرستاران را آماده سازد تا به اعمال باليني شكل دهند, نه اينكه فقط در برابر تغييرات محيط باليني واكنش نشان دهد. دانشكدههاي پرستاري مسئوليت تربيت پرستاران حرفه اي را برعهده دارند كه بتوانند به عنوان شركاي كاملي در ارائه خدمات و شكل دهي به سياستهاي بهداشتي نقش داشته و بتوانند با از ميان برداشتن موانع مصنوعي كه قابليتهاي حرفه اي آنها را محدود مي سازد, فعاليتهاي حرفه اي خود را در جامعه توسعه دهند. با وجودي كه تعداد دانشكده هاي پرستاري در حال افزايش بوده و تعداد پرستاران با سطوح فوق ليسانس و ا نيز در حال فزوني است، متاسفانه نه تنها كيفيت خدمات پرستاري به همين منوال افزايش نيافته بلكه بنظر ميرسد كه كاهش نيز يافته است. بنظر ميرسد عوامل مختلفي از جمله: اشكال در گزينش دانشجو و روشها و محتواي تدريس و ارزيابي در اين مشكل نقش داشته باشد. فلسفه آموزش پرستاري برنامه درسي آن را مشخص ميسازد, بر نحوه انتخاب دانشجو, آماده كردن دانشكدها و محيطهاي آموزشي, اهداف حرفه اي, رفتار در برابر بيمار و جامعه, زندگي شخصي و رشد شغلي هر يك از دانشجويان و كل محيط تاثير دارد. با اين وجود به نظر ميرسد سيستم آموزشي در كشور ما دچار نوعي بلاتكليفي است. ما نميدانيم به كجا ميرويم و چرا؟ آموزش پرستاري هم از اين نقص مبرا نيست. از اينرو توسعه سطوح تحصيلي يا بازنگريهايي كه در برخي از دروس اين رشته صورت گرفته است نتوانسته به حل مشكلات بالين كمك چنداني نمايد زيرا اين تلاشها مبتني بر ساختار محكم و عمق كافي نبوده است. اعلام رسمي و مكتوب رسالت, فلسفه و ارزشها ميتواند راهنماي عملي ما در آموزش, تحقيق, و تصميم گيري در مورد برنامه درسي و روشهاي اجرايي باشد. اين مطالعه در صدد بررسي فلسفه, رسالت و اهداف آموزش پرستاري است.
روشها. از طريق جستجوي كامپيوتري در اينترنت و با مروري بر برنامه هاي درسي, فلسفه و اهداف سطوح مختلف آموزش پرستاري در ايران و كشورهاي مختلف جهان كوشش شده تا با مقايسه آموزشهاي تكميلي پرستاري در ايران و جهان ضمن بررسي نقاط قوت و ضعف آموزشهاي تكميلي پرستاري در ايران, فلسفه, اهداف, رسالتها, و معيارهاي كيفيت در آموزشهاي تكميلي پرستاري تدوين گردد.
يافته ها. برنامه هاي آموزش پرستاري در ايران, خصوصا در سطح آموزش تكميلي عمدتا دربردارنده واحدهاي درسي نظري و تعداد محدودي واحد عملي است كه در هر گرايش به صورت دروس منفك و عدم ارتباط دروس با يكديگر تنظيم شده و علائق حرفه اي دانشجو را نيز مورد توجه قرار نميدهند. اين امر نشانگر فقدان يك ديدگاه كلي در تنظيم اين برنامه ها است. اكثر دانشگاهها و برنامه هاي آموزشي از جمله برنامه هاي آموزش پرستاري در كشور ما داراي فلسفه رسالت و اهداف مكتوب و مشخص شده اي نيستند تقريبا تمامي دانشكده ها و دانشگاهها در سطح اروپا و امريكا و بسياري از دانشگاهها و دانشكده هاي آسيايي اهداف و رسالت خود را مكتوب و مشخص نموده و در راستاي تحقق آنها نيز برنامه ريزي نموده اند كه موارد زير در اكثر آنها به چشم ميخورد: تاكيد بر ايفاي سه نقش عمده آموزشي, پژوهشي و خدماتي از طريق آماده سازي پرستاران براي اعمال حرفه اي, آماده سازي پرستاران براي ايفاي نقشهاي باليني, مديريتي, آموزشي و تحقيقاتي و سهيم شدن در توسعه بدنه دانش پرستاري, تاكيد بر كيفيت خدمات پرستاري, ارزش قايل شدن براي همكاري بين رشته اي, مراقبت همه جانبه با استفاده از فرايند پرستاري, ارائه خدمات همراه با احترام به ارزشهاي انساني و فرهنگي, آموزش در راستاي برآورده سازي نيازهاي جامعه با توجه به جمعيتهاي خاص, محروم و آسيب پذير. ساير اصول و مفاهيم مشترك در آنها عبارتند از: اعتقاد به پرستاري به عنوان يك حرفه بهداشتي- مراقبتي مستقل كه اعمال آن مبتني بر دانش, تئوري و تحقيق است, اعتقاد به اينكه توانايي حرفه پرستاري براي ارائه كيفيت عالي و ايفاي نقش رهبري, به توليد دانش از طريق تحقيق علمي و انتشار آن در برنامه هاي درسي دانشجويان بستگي دارد, اعتقاد به يكتايي, احترام و ارزش انسان و احترام و توجه به تفاوتهاي فرهنگي, اعتقاد به اينكه سلامتي ماهيتي پيچيده دارد و در بردارنده توان بكارگيري بهترين توانائيها و سازگاري با وضعيتهاي مختلف در سراسر زندگي است, اعتقاد به اينكه برخورداري از سلامت و خدمات مناسب بهداشتي حق همه افراد و جوامع است, اعتقاد به اينكه دانش پرستاري هسته مركزي آموزش در سطوح تكميلي را تشكيل ميدهد. اين مركزيت شامل پديده هاي مورد علاقه پرستاري, شامل فرد, محيط, سلامت, و پرستاري است, اعتقاد به اينكه فعاليتهاي پرستاري شامل ارتقا و اعاده سلامت و نيز مداخله و درمان, بازتواني و تسكين و نيز تداوم مراقبت در طيف سلامت و بيماري است.
نتيجه. درحال حاضر برنامه هاي آموزش پرستاري, از جمله در سطح تكميلي مبتني فلسفه, اهداف و رسالت مكتوب و مشخصي نبوده, متناسب با نياز جامعه نيست و فاقد كيفيت لازم است. نتيجه آنها نيز تعداد زيادي پايان نامه بدون استفاده, گرفتن مدرك و ايجاد يادگيري نسبي عمدتا در سطح دانش , با تغيير رفتار اندك و فقدان مهارت كافي در آموزش, مديريت و پرستاري تخصصي و استخدام فارغ التحصيلان در حيطه هاي آموزش, مديريت, و عرصه هايي است كه فرد تخصص آن را نداشته يا امكان به كارگيري آموخته ها را ندارد. گام اول در اصلاح اين برنامه ها تنظيم فلسفه, اهداف و رسالت آموزش پرستاري در سطح تكميلي است. در تنظيم فلسفه آموزش پرستاري بايد به اين نكات توجه نمود: توجه به ارزشهاي حرفه اي در عين توجه به تعاليم و فرهنگ اسلامي(پرستاري يك حرفه است كه همراه با ساير حرف پزشكي خدمات ويژه سلامت را به فرد, خانواده, گروه و جامعه ارائه ميدهد. پرستاري در فرهنگ اسلامي در حكم عبادت و در راستاي رضاي خدا است. انسان موجودي آزاد, مستقل و برگزيده خدا است. سلامت, حالتي كلي و پويا است كه مشتمل بر بالاترين سطح كارايي انسان و بهره وري از استعدادهاي نهفته روح و جسم و قرب به خداوند است). توجه به نقش و وظايف پرستاران در سيستم بهداشتي كشور و در سطح جامعه ميتواند راهگشاي برنامه ها و راهنماي تنظيم استراتژيهاي عملي در حيطه هاي مختلف پرستاري باشد.
آدرس. گروه داخلي, دانشكده پرستاري, دانشگاه علوم پزشكي كاشان, كاشان.
ارزشيابي يك ارزشيابي
مؤسسه. دانشگاه علوم پزشكي كاشان
مقدمه. ارزشيابي را بررسي و تفحص نظامدار يك موضوع, امر و شي مهم و راهي براي بهبود و اثربخش كردن برنامه از طريق بكارگيري روشهاي درست, اخلاقي, امكانپذير و دقيق تعريف كرده اند. سوالات مشترك همه ارزشيابيها عبارتند از اينكه: آيا اجزاء برنامه درست و اثربخش عمل ميكنند؟ عملكرد خوب چگونه است؟ چرا برنامه يا اجزاء آن خوب عمل نميكنند؟ آثار و پيامدهاي برنامه چيست و چقدر دوام دارند؟ آيا اين برنامه نسبت به ساير برنامه ها اثربخش تر است؟ از اين برنامه چه مي آموزيم؟ مشتريان برنامه در باره آن چه فكر ميكنند؟ وسترهولم(1999) فوايد ارزشيابي را شامل: بررسي اثربخشي, روشن سازي فرصتها, ارزيابي اولويتها در استفاده از منابع, بررسي نيازها و تقاضاهاي مددجويان, تصميم گيري آگاهانه تر و پاسخ به فشارهاي خارجي ميداند. اگرچه درباره ضرورت ارزشيابي صحبت فراوان شده, متاسفانه ارزشيابي به صورت موثري جزء بيشتر برنامه ها نشده و معمولا هنگامي كه با مشكل يا سوالي درمورد يك برنامه مواجه ميشويم به فكر آن مي افتيم. در مواردي هم كه ادعاي اجراي آن شده, به صورت ناپخته و ناشيانه بوده و قسمتي اندك از كل اين فرايند اجرا شده است. ارزشيابي دروني كه در چند سال اخير مورد توجه قرار گرفته به اعضاي سازمان يا برنامه امكان ميدهد تا به جستجوي نقاط قوت و ضعف خود پرداخته و روشهايي را براي ارتقاي فرايندهاي خود يافته و اجرا كنند. با اينحال ورثن و ساندرز(1987) معتقدند كه هيچ ارزشيابي از تورش در امان نيست. تصميمات يك ارزشياب درمورد اينكه چه چيزي را بررسي كند, از چه روش و ابزاري استفاده نمايد, با چه كسي گفتگو كند و حتي سوابق شخصي و تجربيات حرفه اي او, همه بر اجرا و نتيجه ارزشيابي تاثير ميگذارند. از اين رو براي بررسي اعتبار, روايي و صحت برنامه ارزشيابي, بايد از ابتدا تدابيري را انديشيد. بنابراين ارزشيابي برنامه ارزشيابي يا متا- اوليشن, بايد از ابتدا در برنامه ارزشيابي گنجانده شود. در اين تحقيق گزارش ارزشيابي دروني گروه پرستاري داخلي خراحي دانشگاه علوم پزشكي كاشان مورد ارزشيابي قرار گرفت.
روشها. گروه پرستاري داخلي خراحي دانشگاه علوم پزشكي كاشان به درخواست و تحت نظارت مركز توسعه آموزش دانشگاه اقدام به ارزشيابي دروني نمود. گزارش نهايي اين ارزشيابي مورد ارزشيابي قرار گرفت. ابتدا متن گزارش به صورت تحليل محتوا مورد تجزيه و تحليل واقع شد و سپس با استفاده از ابزار استاندارد توسعه يافته توسط دانيل استافل بيم از نظر سودمندي, كاربردي بودن, صحت و اعتبار يافته ها مورد بررسي قرار گرفت, اين ابزار نتايج يك ارزشيابي را به صورت عالي, خيلي خوب,خوب, متوسط و ضعيف طبقه بندي ميكند. در نهايت از طريق مصاحبه نيمه سازمان يافته با اعضاي تيم ارزشيابي نتايج و گزارش ارزشيابي مورد تحليل واقع گرديد.
يافته ها. در برنامه ارزشيابي دروني و نيز در گزارش نهايي آن سابقه و ساختار و شرايط گروه را مورد توجه قرار نگرفته و برنامه مورد ارزشيابي نيز مشخص و توصيف نگرديده است, همچنين اهداف برنامه ارزشيابي تدوين نشده و عوامل مورد ارزيابي نيز به صورت ناقص مطرح شده اند. روند برنامه ارزشيابي ذكر نگرديده , نتايج مورد بحث و داوري قرار نگرفته و پيشنهادي متناسب با يافته ها انجام نشده است. گزارش ارزشيابي به لحاظ سودمندي, كاربردي بودن و صحت در حد متوسط قرار داشته و به لحاظ دقت و اعتبار يافته ها ضعيف است. تحليل متن مصاحبه ها نشان داد كه گروه ارزشياب براي اين كار آمادگي لازم را نداشته و تا مدتي فقط براي رفع تكليف به اين كار ادامه داده است. ترس از مشخص شدن نقاط ضعف, فقدان هدايت كننده مسلط و آگاه به اصول ارزشيابي, عدم آگاهي مسئولان مركز توسعه از اصول ارزشيابي و ناتواني آنها در توجيه روش و اهداف برنامه از موانع عمده در طي برنامه ارزشيابي دروني و ناكارآمدي نتايج آن بوده است.
نتيجه. با وجود آگاهي از اهميت و نقش ارزشيابي در بهبود كيفيت برنامه ها, در عمل ارزشيابيها بصورت اصولي و معتبر انجام نميشوند. ترس از نتايج و نيز عدم تسلط بر روشها و اصول ارزشيابي و نيز ناديده گرفتن متا- اوليوشن از عوامل ناكارآمدي ارزشيابي است.
آدرس. دانشكده پرستاري, دانشگاه علوم پزشكي كاشان, كاشان.
ايا اوريون ميتواند باعث كاهش شنوايي شود؟
از انجائيكه معمولا كاهش شنوائي يكطرفه است ممكن است تا مدتي تشخيص داده نشود.متاسفانه كاهش شنوايي ناشي از اوريون قابل برگشت نبوده و دائمي است. تشخيص اين كاهش شنوائي با استفاده از نوار گوش (اوديومتري) ميسر است.
ايا ممكن است فردي بطور ناگهاني شنوايي خود را از دست بدهد؟
سير كاهش شنوايي سريع است به طوريكه معمولا در عرض چند روز يا چند ساعت و يا بطور اني به ميزان زيادي از شنوائي فرد كاسته ميشود.هر چند دلايل مختلفي را براي پيدايش كري ناگهاني ذكر ميكنند اما در اكثر موارد دليل خاصي براي ان پيدا نميشود.
شنوايي يك سوم از مبتلايان به تدريج به حد نرمال برميگردد.كاهش شنوائي در حدود نيمي از مبتلايان به تدريج بهتر ميشود اما به حد قبلي بر نميگردد.ومتاسفانه در يك چهارم افراد كاهش شنوائي هيچ بهبودي نخواهد داشت .اگر شروع كاهش شنوايي با سرگيجه شديد همراه نباشد و ميزان كاهش شنوايي كامل نباشد احتمال بهبودي بيشتر است .هر چقدر زمان شروع علايم تا شروع بهبودي طولاني تر باشد احتمال بهبودي كمتر ميشود.همانطور كه سير شروع بيماري سريع است سير بهبود ان نيز سريع است يه طوريكه وقتي كه بهبودي شروع ميشود در عرض چند روز بهبودي كامل ميشود. مبتلايان به كاهش شنوايي بلافاصله بعد از تشخيص بايد تحت درمان دارويي قرار گيرند.براي برطرف كردن اين مشكل درمان جراحي و جود ندارد
عواملي كه باعث كاهش شنوايي نوزادان و كودكان ميشوند كدامند؟
ابتدا در موردعلل كاهش شنوايي در نوزاداني كه با كاهش شنوايي بدنيا ميايند:
1-زمينه ارثي و اختلالات ژنتيكي
2- عفونت هاي ويروسي مادر در هنگام حاملگي مثل سرخجه كه در اين مورد بايد گفت عفونت هايي خطرناكند كه در سه ماههء اول حاملگي مادر را مبتلا كرده باشند.
3-مصرف داروهاي مخرب سيستم شنوائئ در سه ماهه اول حاملگي مثل كينين و كلروكين جنتامايسين اميكاسين توبرامايسين . در اين مورد لازم به تذكر است كه اسيب پذيري سيستم شنوايي جنين مستقل از مادر است يعني ممكن است با مصرف دارو شنوائي مادر اسيبي نبيند ولي شنوائي جنين اسيب ببيند.
4- نارس بدنيا امدن نوزاد
5-قرار گرفتن مادر در معرض اشعه ايكس (راديولوژي) در سه ماهه اول حاملگي
6-وارد امدن ضربه به مادر در دوران حاملگي
*********
علل كاهش شنوائي در كودكاني كه در بدو تولد شنوائي نرمالي داشته اند و بتدريج دچار كاهش شنوايي شده اند:
1-زمينه ارثي
2-عفونت باكتريايي گوش
3-عفونت هاي ويروسي مثل اوريون
4-مصرف داروهاي مخرب سيستم شنوايي
5- اختلالات متابوليسمي مثل بيماريهاي
كليوي و كم كاري تيروئيد
*********
ريسك فاكتورهايي كه اگر در نوزادي ديده شدند بايد از نظر سيستم شنوائي بررسي كامل شود:
1-سابقه خانوادگي كم شنوائي
2-عفونت هاي مادر به هنگام حاملگي
3-ناهنجاريهاي سروگردن مثل ناهنجاري لاله گوش يا وجود شكاف كام
4-وزن كمتر از 1500 گرم (به هنگام تولد)
5-زردي نوزادي به حدي كه نياز به تعويض خون داشته باشد.
6-مننژيت باكتريايي
7-مشكلات شديد نوزاد به هنگام تولد
حدود 50 درصد نوزاداني كه با مشكل شنوايي بدنيا ميايند و يابه تدريج دچار ان ميشوند هيچكدام از ريسك فاكتورهاي فوق را ندارند و اينجاست كه ضرورت توجه والدين به عدم واكنش طبيعي كودك به صداها روشن ميشود.
در مورد اوريون و نحوه انتقال ان توضيح دهيد.
درمان اوريون علامتي است .در صورتيكه فرد يه اركيت گرفتار شده باشد ممكن است براي كم كردن فشار بيضه نياز به عمل جراحي باشد.ابتلاء فرد به اوريون باعث مصونيت وي در برابر اين ويروس ميگردد و براي پيشگيري از اوريون واكسن وجود دارد كه اين واكسن حاوي ويروس زنده ضعيف شده است.
علت خونريزي از بيني چيست و راههاي درمان ان كدامست؟
| خونريزي از بيني مشكل نسبتا شايعي است كه در اكثر موارد بدون مراجعه به پزشك مشكل بر طرف ميشود هر چند كه در مواردي نيز ممكن است دردسرساز شود.خونريزي از بيني در نوزادان نادر است ولي در كودكان و نوجوانان زياد ديده ميشود.علل خونريزي از بيني عبارتند از: 1-گرماي هوا 2-خشكي هوا 3-دستكاري بيني 4-وارد شدن ضربه به بيني 5-التهاب و عفونت بيني و سينوسها 6-انحراف تيغه بيني 7-اختلالات انعقادي مثل بيماري هموفيلي 8-در ده درصد موارد هيچ علت خاصي براي خونريزي از بيني وجود ندارد دوطرف تيغه بيني(كه بيني را به دو حفره راست و چپ تقسيم ميكند)توسط مخاطي پوشيده ميشود كه در عمق اين مخاط مويرگهاي فراواني وجوددارند.در بعضي از افراد اين مويرگها سطحي تر هستند لذا در اثر دستكاري يا ضربه يا گرماي هوا(تابستان)ويا خشكي هوا(در زمستان بدليل استفاده از شوفاژ يا تهويه مركزي)اين مويرگها پاره ميشوند و منجر به خونريزي ميشوند كه معمولا در قسمت جلوئي تيغه بيني است و با نگهداشتن بيني بين انگشت اشاره و شست معمولا خونريزي متوقف ميشود.بنابراين مرطوب نگهداشتن(استفاده از قطره كلرور سديم)و چرب نگهداشتن ان(استفاده از پماد وينامينه)دفعات خونريزي را كم ميكند.چنانچه با تمهيدات فوق خونريزي ادامه داشته باشد تامپون كردن بيني و يا كوتر كردن رگ خونريزي دهنده (سوزاندن رگ)ضروري خواهد بود. توضيحات فوق مربوط به خونريزي كودكان نوجوانان و جوانان است اما در افراد مسن مسئله كمي فرق ميكند.با افزايش سن عروق شكننده تر ميشوند حال چنانچه فرد مسني مبتلا به افزايش فشار خون هم باشد اين امر باعث ميشود كه عروق براحتي پاره شده و خونريزي شديدي روي دهد كه معمولا از پشت بيني وارد حلق ميشود و با فشردن بيني بين انگشت اشاره و شست مشكل بر طرف نميشود و بايددر مركزي كه مجهز به اي سي يو است براي بيمار تامپون خلفي گذاشته شود. |
پيرگوشي چیست ؟
| با افزایش سن سلولهای عصبی گوش داخلی نیز مثل سایر اجزای بدن دچار ضعف و کم کاری میشوند . این سلولها وظیفه تبدیل صوت به جریانی الکتریکی و انتقال ان به مغز را بعهده دارند .بدیهی است که با ضعیف شدن این سلولها از میزان شنوایی فرد کاسته خواهد شد. سن بروز کاهش شنوایی و سرعت پیشرفت ان به فاکتورهای متعددی بستگی دارد که مهمترین ان استعداد ژنتیکی است .تغذیه و متابولیسم ’ وضعیت جوی و میزان الودگی صوتی محیط زندگی فرد نیز از عوامل تاثیر گذاربر روی پیر گوشی هستند.تشخیص پیر گوشی بر مبنای معاینه بالینی و با تایید سنجش شنوائی (نوار گوش ) است. متاسفانه پیرگوشی درمان قطعی ندارد و تنها روشی که در بسیاری از موارد خیلی کمک کننده میباشد استفاده از سمعک است. |
جرم گوش چيست؟
| غالبا به غلط تصور میشود که جرم گوش ناشی از الودگی محیط است حال انکه این ماده به طور طبیعی توسط غدد پوست کانال گوش ترشح میشود و نقش ان تلطیف کردن پوست کانال است .سیستم تنظیف کانال گوش به نحوی است که جرم را به تدریج به سمت سوراخ کانال گوش هدایت میکند و جرم به شکل ذرات خشک نسبتا کوچکی خارج میشود.در بعضی افراد مثلا در کسانی که کانال گوش تنک است یا انحنای کانال گوش زیاد است جرم به تدریج در کانال جمع میشود و تا هنگامی که کانال را کاملا نبندد بیمار متوجه وجود ان نمیشود اما با بسته شدن کانال بیمار دچار کاهش شنوایی و احساس پری گوش میشود.معمولا این امر متعاقب دوش گرفتن یا وارد استخر شدن روی میدهد چرا که ورود اب به کانال گوش باعث پف کردن جرم و بسته شدن کانال میشود. در این هنگام بیمار به پزشک مراجعه میکند و باید جرم خارج شود.برای خارج کردن جرم روشهای مختلفی از جمله شستشو با اب اکسیزنه و یا استفاده از ساکشن و کورت وجود دارد .اینجانب با استفاده از قاشقک سرومن و ساکشن جرم را تخلیه میکنم . |



























پایگاه اطلاع رسانی پرستاری اولین و فعال ترین پایگاه در زمینه اطلاع رسانی پرستاری است با محبت های شما عزیزان و مخاطبان خود که با بازدیدها و جستجوهایتان آن را تبدیل به مرجعی در پرستاری نموده اید آمادگی خود را جهت انتشار اخبار ، مطالب ، تحقیقات و اطلاعیه های شما اعلام می نماید.