ماهیت عفونت

عفونت نتیجه ورود و تکثیر یک عامل عفونی در بافت های بدن میزبان است.

¢زنجیره عفونت:

برای ایجاد عفونت وجود همه عناصر:

üعامل عفونی (pathogen)
üیک مخزن یا منبع
üراه خروج از مخزن
üراه انتقال
üراه ورود به یک میزبان
üیک میزبان مستعد

الزامی می باشد.


پیشگیری و کنترل عفونت

üاز بین بردن عامل عفونی
üکنترل و یا نابود کردن مخازن عفونت
üکنترل راه های خروج
üکنترل راه های انتقال (بهداشت دست ها)
üکنترل راه ورود
üمحافظت از میزبان مستعد (محافظت از مکانیسم های دفاعی طبیعی، حفظ فرآیند بهبودی، احتیاط های جداسازی)
اقدامات
ضد عفونی
¢روش های ضد عفونی کردن به اقداماتی نسبت داده می شود که حتی المقدور مددجو را از عوامل بیماریزا مبرا می سازد.
¢دو نوع ضد عفونی طبی و جراحی وجود دارد.
¢ضد عفونی طبی: به این نوع، روش تمیز هم گفته می شود و فرآیندی است که همه یا بسیاری از میکروارگانیسم ها به جز اسپور باکتری ها را از بین می برد و معمولا با استفاده از مواد ضد عفونی کننده شیمیایی انجام می شود. الکل و فنول مثال هایی از این مواد هستند. بهداشت دست، پوشیدن دستکش و تمیز کردن محیط از این نوع ضد عفونی ها می باشد.
¢پاکسازی: به معنی پاک کردن شیء از مواد کثیف و آلاینده (آلی و غیر آلی) می باشد که معمولا با استفاده از آب، روش مکانیکی همراه با مواد پاک کننده و فرآورده های آنزیمی انجام می گیرد.
¢مراحل پاکسازی:
.1وسایل را با آب سرد بشوئید تا مواد آلی پاک شود. آب گرم سبب منعقد شدن مواد آلی و چسبیدن آنها به شیء می شود.
.2شیء را با صابون و آب گرم بشوئید. صابون یا مواد پاک کننده سبب امولسیون مواد چسبنده به شیء می شود و در نتیجه مواد آلوده با آب کشیدن از سطح شیء پاک می شوند.
.3در صورت لزوم از برس برای پاک کردن و برداشتن آلودگی ها استفاده کنید.
.4شیء را با آب گرم آبکشی کنید
.5شیء را خشک کرده و برای ضدعفونی و یا استریل کردن آماده کنید.
.6برس، دستکش و سینکی که در آن وسایل آلوده شسته شده است آلوده محسوب می گردند و باید تمیز و خشک شوند.  ¢ضد عفونی جراحی (استریلیزاسیون): در این روش کلیه میکروارگانیسم ها که شامل اسپورها نیز می شود کاملا از بین رفته و تخریب می شوند. گاز اکسید اتیلن، هیدروژن پراکساید پلاسما و اتوکلاو (حرارت مرطوب) از جمله رایج ترین مواد استریل کننده می باشند.
¢انتخاب روش ضد عفونی جراحی یا استریل کردن یک وسیله بستگی به نوع استعمال و یا جنس آن دارد.
¢بهداشت دست ها: از مهمترین و اساسی ترین روش های پیشگیری از عفونت و کنترل عفونت، رعایت بهداشت دست است.
¢انواع بهداشت دست: استفاده از مواد ضد عفونی کننده الکلی بدون آب، شستن دست ها به روش طبی و شستن دست به روش جراحی
¢تصمیم گیری در مورد نوع بهداشت دست بستگی دارد به شدت تماس با مددجو، شدت و میزان آلودگی که رخ داده است، مستعد بودن مددجو یا کارکنان تیم بهداشتی به عفونت
¢مدت زمان توصیه شده برای شستشوی دست توسط مرکز کنترل بیماری ها 15-10 ثانیه می باشد.
¢آماده کردن مددجو برای انجام تکنیک های استریل: از آنجایی که ضد عفونی جراحی نیاز به تکنیک های دقیق دارد پرستار بایستی همکاری مددجو را جلب کند.
üپرستار باید به مددجو آموزش دهد چگونه دستورالعمل انجام می شود و وی لازم است چه کارهایی انجام دهد. که شامل موارد زیر می باشد:
§از حرکت دادن ناگهانی بدن در قسمتی که با استفاده از پارچه استریل پوشانده شده اجتناب کند.
§از لمس کردن وسایل استریل، پارچه های پوششی و گان و دستکش پرستار خود داری کند.
§از سرفه، عطسه و صحبت کردن بر نواحی استریل اجتناب کند.
üنیاز های مددجو را بر طرف کنید (استفاده از مسکن ها نیم ساعت قبل از شروع کار در صورت وجود درد، فزصت دادن به مددجو برای انجام عمل دفع، ...)
üقرار دادن مددجو در یک وضعیت راحت
مفاهیم کلیدی
¢شستن دست ها مهمترین روشی هست که در پیشگیری از انتقال عفونت به کار گرفته می شود.
¢یک عفونت تا زمانی که شش عنصر تشکیل دهنده آن وچود دارند ادامه می یابد
¢مرکز کنترل بیماری ها اکنون پیشنهاد می کند استفاده از ضد عفونی کننده های الکلی بدون آب به عنوان روشی برای شستن دست ها جهت کاهش انتقال پاتوژن ها بسیار موثر است
¢اجرای عمل مجزاسازی ممکن است سبب جلوگیری از ابتلا به عفونت در پرسنل و بیماران  و انتقال میکروارگانیسم به سایر افراد شود
¢احتیاط های استاندارد شامل تکنیک های پیشگیرانه عمومی برای مراقبت از کلیه مددجویان می باشند
¢مددجویی که در اتاق مجزا به سر به می برد به علت محیط محدود دچار محرومیت حسی می شود
¢ضد عفونی جراحی تکنیک های بسیار دقیق تر از ضد عفونی طبی را می طلبد و دقیقا برای حذف میکروارگانیسم ها بکار می رود
¢اگر پوست دچار نقص و آسیب است و یا پرستار عمل تهاجمی در حفره ای از بدن که بطور طبیعی استریل است انجام می دهد باید از ضد عفونی جراحی استفاده کند.