اصلاحيه دستورالعمل نحوه اداره بخش مراقبت های ويژه(ICU)دربيمارستان

ماده 1 :

بخش مراقبت ویژهICU  در هر بیمارستان مطابق با تشکیلات سازمانی بیمارستان وبا رعایت مشخصات لازم درضوابط وارزشیابی مشخص میگردد.

ماده 2 :

ایجاد بخش مراقبت ویژه وتوزیع تخت متناسب با نوع فعالیت بیمارستان واصل دسترسی آسان برای همه بر اساس نظام

 سطح بندی خدمات بستری کشور تعیین می شود.

ماده 3:

تجهیزات ونیروی انسانی مورد نیاز بخش مراقبت های ویژه توسط وزارت بهداشت،درمان وآموزش پزشکی وبر اساس استاندارد وضوابط ارزشیابی بیمارستانهای عمومی کشورمصوب مرداد ماه 1376تعیین میگردد ودر بیمارستانهای خصوصی نیز مطابق همین ضوابط خواهد بود.

ماده 4:

ریاست بیمارستان موظف است یک نفر از پزشکان شاغل درآن بیمارستان راکه درمفاد دوره بالینی تخصصی خود دورهICU

 ( Intensivist ،متخصصین داخلی،متخصصین ریه ومتخصصین بیهوشی)پیش بینی شده است ،را براساس قابلیت،تجربه وتبحر علمی وعملی بعنوان ریاست بخشICU منصوب نماید.(ترتیب ذکر شده تخصصها مبنای تعیین اولویت نمی باشد)

تبصره 1: در صورتی که انتخاب رئیس بخشICUاز گروههای فوق امکان پذیر نباشد ریاست بیمارستان می تواند ازسایر گروههای تخصصی که دوره مورد تایید وزارت بهداشت،درمان وآموزش پزشکی ودانشگاهها را گذرانده باشند،یکنفر رابعنوان ریاست بخش انتخاب نماید.

تبصره 2: در  ICU های تخصصی نظیر NICU (Neonatal ICU) PICU(Pediateric ICU)ICU های جراحی اعصاب یا سوختگی ریاست بخش می تواند از بین گروه های تخصصی مرتبط انتصاب گردد.

تبصره 3: شرح وظایف وحقوق اداری مالی ریاست بخشICU مطابق با ضوابط موجود برای سایرروسای هر گروه تخصصی بیمارستان می باشد.

ماده 5:

سر پرستار بخش مراقبتهای ویژه از کارشناسان ارشد هوشبری یاپرستارانی که دوره خاصی تحت عنوان طب مراقبت ویژه راطی نموده اند انتخاب خواهد شد.پرستاران با سه سال سابقه کار دربخش مراقبت ویژه نیز بعنوان اولویت دوم میتوانند به سمت سر پرستار بخشهای ویژه انتخاب شوند.

ماده 6:

هر شیفت کاری بخش مراقبت های ویژه توسط پزشک مقیمICU اداره می شودوبخش بایدبه ازای هردوتخت یک پرستار ،یک کمک بهیارویک نفر خدمتگذار جهت خدمات عمومی  داشته باشد.

تبصره 1: بیمارستانهایی که علاوه برICUدارایPostICU میباشند پزشک مقیمICU نظارت درمانی بر بخشPostICU را نیزبعهده میگیرد.

تبصره 2: هر پزشک مقیم 6تختICUو3تختPostICU راهمزمان میتواند اداره کند.

تبصره 3: پزشک مقیمICU پزشکی است که دوره آموزشیICU(مورد تایید وزارت بهداشت ،درمان وآموزش پزشکی)را طی تحصیلات تخصصی خود تحصیل کرده باشد نظیر (Intensivist،متخصصین داخلی ،متخصصین ریه ومتخصصین بیهوشی) ویا پزشکانی که دوره تکمیلی مرتبط باICU راگذرانده باشند  میتوانند بعنوان پزشک مقیم انتخاب شوند.

تبصره 4: دستورالعمل شرح وظایف پزشک مقیم مطابق با مفاد ضمیمه (1)لازم الاجرا است.

تبصره 5: دوره آموزشیICUبرای پزشکان بسته به نیاز وشرایط مقتضی وصلاح دید می تواند توسط وزارت مطبوع تدوین وبرگزار گردد.

ماده 7:

تعیین درجه بندی بخش مراقبت ویژه بر اساس دستورالعمل استاندارد وضوابط ارزشیابی بیمارستانهای عمومی کشور مصوب مرداد 1376 انجام می شود.

ماده 8:

خدمات ارائه شده پزشکی که تحت نظر پزشک مقیم درICUارائه می شود مطابق با نظام نوین پرداخت وقوانین جاری محاسبه وپرداخت خواهد شد.

الف ) به ازای هر بیمار بستری در صدی از هزینه تخت روزICUجهت خدمات پزشکی بصورت گلوبال مطابق دستورالعمل شورایعالی بیمه پرداخت خواهد شد.

ب ) حق ویزیت پزشک معالج ومشاور طبق روال وبرابر مقررات موجود محاسبه می شود.

ج ) احتساب عملکرد پزشکان مقیم درICUبا توجه به خدمات درمانی ارائه شده در کل محاسبه وبین پزشکانICUبر اساس طرح نظام نوین پرداخت وبا نظر ریاست بیمارستان ورئیس بخشICUتعیین خواهد شد.

د ) در صورتیکه بیمار نیاز به اعمال جراحی ویا اقدامات تشخیصی درمانی غیر معمول وخارج ازICU داشته باشد طبق مقررات موجود جداگانه محاسبه وپرداخت خواهد شد.

تبصره: بیمارستانهایی که در بخشICUپزشک مقیم با شرایط مندرج در این دستورالعمل را ندارند تعرفه ذکر شده در بند الف ماده 8 رادریافت کنند (به صورتیکه کسر هزینه خدمات پزشکی قابل پرداخت نخواهد بود)

ماده 9:

تمامی بیمارستانهای که حداقل دارای 5تخت ثابتICUمی باشند موظف اند پس از یکسال از تصویب این دستورالعمل بخش مراقبت ویژه را باضوابط آن تطبیق دهند.

تبصره: اجرای دستورالعمل فوق برای بیمارستانهایی که کمتر از 5تختICUدارند اجباری نیست.

ماده10:

خدمات پایه دربخش ویژه بر عهده پزشک مقیم است که ازبین پزشکان(      Intensivist، متخصصین داخلی،متخصصین ریه ومتخصصین بیهوشی) برگزیده می شوند .این خدمات عبارتند از:

الف)ارزیابی بیماران قبل از پذیرش به بخش مراقبت ویژه به صورت معاینه بالینی ودرج یافته هادر برگ مشاوره(درخواست شده بوسیله پزشک معالج اولیه) بعهده پزشک مقیم می باشد.

ب ) در مواردی که ظرفیت واحد مراقبت ویژه محدود است تعیین اولویت پذیرش یا جابجایی بیماران بستری درواحد مراقبت ویزه (با تشخیص پزشکان معالج و مشاور) به مسئولیت پزشک مقیم می باشد.

ج ) تصمیم گیری نهایی پس از هماهنگی لازم درمورد دستورات پزشکان معالج ومشاور بعهده پزشک مقیم است.

د ) خدمات پایه پزشکی برای بیماران بد حال که نیازمند توجه مستمر و ویزیتهای پزشکی متوالی می باشد نظیر پایش بیمار (مانیتورینگ) ،کنترل وضعیت بیمار ،تجویز دارو ودستورات پزشکی توسط پزشک مقیم انجام می پذیرد.

ماده 11:

پزشکان مقیم باید بطور مداوم وشبانه روزی در بخش مراقبت ویژه حضور داشته باشند وترک بخش ممنوع است.شیفت های مختلف شبانه روزی وتعطیلات با نظر رئیس واحدمربوطه برنامه ریزی خواهدشد.

ماده 12:

پذیرش بیماران دربخش مراقبت ویژه بنا به درخواست پزشک معالج وبا تایید پزشک مقیم  ICU می باشد.

ماده 13:

ریاست بخش ،پزشک مقیم وسرپرستار موظف اند مفاد دستورالعمل پیشگیری وکنترل عفونت در  ICU را مطالعه ،رعایت وبر انجام آن نظارت نمایند.

بدیهی است این اقدام مبنای ارزشیابی های تخصصی حوزه معاونین درمان در سراسر کشور برای مراقبت وارزشیابی خواهد بود.ضمناً سازمانهای بیمه گر نیز بر این استناد پرداخت می نمایند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دستورالعمل شرح وظايف پزشک مقيم درICU

 

ماده 1: محل اقامت پزشک مقیم در زمان کشیک در اتاقی درداخل  یا مجاورICUمی باشد بطوریکه با صرف کمترین زمان بتوان به او دسترسی داشت.

ماده 2: پزشک مقیم حق ترکICUرا درزمان انجام کشیک ندارد (مگر در مقاطع زمانی کوتاه جهت انجام فرایض وانجام مشاوره ها وصرف غذا با هماهنگی لازم)

ماده 3:پزشک مقیم موظف است در زمان تعویض شیفت درICUحضور داشته وبیماران را به پزشک بعد معرفی وتحویل نماید.

تبصره 1: بندهای 1تا3 جهت مراکزICUبیش از 4 تخت ثابت الزامی می باشد.

ماده 4: پزشک مقیم موظف است در اسرع وقت پاسخگوی مشاوره های درخواستیICUباشد .

بند الف ) لازم است انتخاب بیمار برای بستری شدن درICUبر اساس اندیکاسیونهای کلاسیک انجام گیرد.

بند ب) برای انتخاب بیمارانیکه اندیکاسیون بستری دربخشICUدارند در شرایط مساوی بیمارانی در اولویت قرار می گیرند که شرایط بهره مندی بیشتری ازبخشICUببرند . بطوریکه احتمال مرگ ومیر آنها کمتر وبستری شدن درICUپیش آگهی بهتری را برای آنها ایجاد کند.

ماده 5: پزشک مقیم موظف است در بدو ورود از بیمار شرح حال کامل ومعاینه کامل بعمل آورده در پرونده بیمار ثبت نماید.

بند الف) لازم است بطور روزانه گزارش پیشرفت سیر بیماری در پرونده ثبت گردد.

بند ب) SCOR بررسی وضعیت فیزیولوژیک حادو مزمن سلامت در بدو ورود وروز های بعد جهت تعیین پیش آگهی بیماری در پرونده بیمار ثبت گردد.

ماده 6:لازم است در بدو ورود بیمار جهت انجام هر گونه اعمال تشخیصی درمانی وپیامد های احتمالی درICUرضایتنامه ای که توسط پرستار بخشICUدر اختیار قیم یا خانواده درجه یک قرار داده شده است در پرونده بیمار منظم نماید .

ماده 7: پزشک مقیم موظف است مفاد دستور العمل کنترل وپیشگیری عفونت درICUرا مطالعه ،رعایت وبا همکاری سرپرستار بخش  بر انجام آن نظارت نماید.

ماده 8: پزشک مقیم موظف است با همکاری پزشک معالج مربوطه اقدام به تنظیم دستورات لازم روزانه بیمار نماید.

ماده 9: ترخیص بیمار از بخشICUبایست بانظر وهماهنگی پزشک معالج بیمار انجام گردد.

 

 

 

 

 

 

 

سياست گذاری کنترل عفونت بيمارستانی

 

دستورالعمل پيشگيری وکنترل عفونت در بخش های ويژه(ICU)

 کنترل عفونت در بخش های ويژه (ICU) عمدتاً براساس دومحوراساسی مهندسی  ICUومدیریت پرسنلی آن

 می باشد که در کناریکدیگر لازم وملزوم یکدیگرند وبرای نیل به هدف کنترل عفونت درICUهارعایت نکات لازم در هر کدام از این محورها الزامی است.

  1. تناسب مساحت بخش با تعداد تختها : بایستی فضای کافی در اطراف هر تخت برای وسایل ودسترسی پرسنل به بیمار ووسایل وجود داشته باشد.
  2. طراحی ICUبگونه ای باشد که هر بیمار در یک اتاقک قرار داشته باشد در صورتیکه بخش بصورت یکدست (Big Ward  )است بایستی اتاق ایزوله جهت مراقبت از بیماران عفونی وجود داشته باشد.
  3. در ورودی بخش بایستی یک اتاق مخصوص تعویض لباس پرسنل وشستشوی دستها جهت کلیه کادر پزشکی وجود داشته باشد.
  4. موقعیت وتعداد مناسب دستشویی بطوریکه کلیه کادر پزشکی به راحتی بتوانند بطور مکرر دستهای خود را  بشویند  ترجیحاً وسایل خشک کننده مناسب نظیر خشک کن برقی در نزدیکی هر دستشویی قرار داده شود.
  5. ایجاد محلهای مناسب جداگانه جهت نگه داری وسایل تمیز،شستشوی وسایل و وسایل نظافت بخش.
  6. تعبیه اتاقک مخصوص نگهبان بطوریکه از محیطICUجدا باشد.
  7. شستشو وضد عفونی وسایل مراقبتی ودرمانی بیماران بر اساس استانداردهای هر وسیله که توسط کارخانه سازنده توصیه شده وتوسط کمیته کنترل عفونت تایید شده است نظیر دستگاههای ونتیلاتور و...
  8. دسترسی به تعداد کافی وسایل مراقبتی ودرمانی بطوریکه زمان کافی برای شستشو،گند زدایی وسترون سازی وسایل وجود داشته باشد این کار در طولانی مدت مقرون به صرفه خواهد بود.
  9. رعایت اصول استفاده ومراقبت از وسایلی که درتماس با بیمار می باشد نظیر کاتتر های ادراری ،عروقی،تنفسی و...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مديريتICU

 

مدیریتICUبایستی همزمان به سه جنبه توجه داشته باشد:

1. پرسنل                                       2. پایش کنترل عفونت                                        3. بیماران

 

1.       پرسنل

الف ) آموزش:مهارت پرسنل در امور مربوط بهICUبسیار مهم است.بنابراین بایستی آموزش مداوم جهت تکنولوژی جدید ونحوه استفاده از وسایل جدید بیماری نو ظهورومرور روی آموزشهای قبلی وجود داشته باشد.

ب ) مهارت وتجربه: بهتر است که پرسنل تازه کار رادر  ICU به کار نگرفت واز تعویض مکرر پرسنل پرستاری دراین بخشها خودداری شود.دانشجویان نیز درآخر دوره آموزشی   ICU رابگذرانند و ICU تجربه اولیه آنها ازبخشهای آموزشی نباشد.

ج ) مسئولیت:آگاه کردن کادر درمانی از مسئولیت ونقششان درجلوگیری از انتشار عفونت.

د ) حتی الامکان رعایت نسبت یک به یک پرسنل به بیمار ودر صورتیکه این شرایط مقدور نباشد پرسنل مراقبت از بیماران عفونی از بیماران غیر عفونی مجزا باشد.

2. پایش کنترل عفونت

الف ) نظارت سرپرستار بر رفتار وعملیات کلیه کادر درمانی بطوریکه یک رفتار غلط سریع شناسایی شود وقبل از اینکه بصورت عادت در آید جلوی آن گرفته شود .

ب ) نظارت بر کیفیت مراقبتهای درمانی

ج ) مراقبت عفونت بیمارستانی : نظارت بر میزان بروز شیوع عفونت های بیمارستانی ،شناسایی عفونتها وگزارش دهی

3 . بیماران

الف ) بستری نمودن بیمارانی که نیاز به مراقبت ویژه پزشکی دارند نه هر نوع بیماری

ب ) ترخیص هر چه سریعتر بیماران از  ICU به محض ایجاد وضعیت مناسب پزشکی

ج ) تشخیص سریع ودخالت به موقع درعفونتهای بیمارستانی درهر بیمار وهنگام بروز اپیدمی

 

اصول علمی کنترل عفونت در   ICU

 

جدا سازی بیماران (Isolation )

1-    جدا سازی وحفظ فاصله بین بیماران جدیداز بیماران قدیمی تر که احتمال کلونیزاسیون وعفونت دارند حتی الامکان پرسنل این بیماران نیز بایستی مجزا باشند وویزیت بیماران عفونی به عنوان بیمارآخر

2-   جداسازی بیماران عفونی شده برحسب محل عفونت،راه انتقال،مقدار ونوع ترشحات آلوده ، نوع وتهاجم میکرو ارگانیسم مربوطه وحساسیت آنتی بیوتیکی آن

3-    جلو گیری از جابجایی مکرر بیمار در بین بخشهای مختلف بیمارستان.

4-   مشخص کردن فلور کلونیزه وحساسیت آنتی بیوتیکی آن در هر بیمار ودرج در پرونده وگزارش آن به هنگام ارجاع بیمار به واحد درمانی دیگر

5-   جهت کنترل تردد در بخش رعایت اصل ملاقات ممنوع ، برگزاری راند آموزشی در خارج از محل نگهداری بیماران وانجام راند درمانی بیمار فقط توسط پزشکان مختص آن بیمار.

 

شستشوی دستها

  1. بایستی نظارت مستمر توسط سر پرستار یا پزشک مسئول بخش روی این امر مهم وجود داشته باشد وآموزش مداوم داشته باشد .

  1. استفاده از مواد صابونی همراه با ضد عفونی کننده مناسب دستها نظیر کلرو هگزیدین بخصوص بعد از تماس با بیماران عفونی ارجحیت دارد.

استفاده از وسایل حفاظتی

  1. دستکش: برای بیماران عفونی استفاده از دستکش توصیه می  شود وبایستی برای هر بیمار از یک دستکش استفاده کرد . استفاده از دستکش به معنای عدم نیاز به شستشوی دستها نمی باشد.
  2. گان: برای بیماران عفونی وبیمارانیکه کار با آنها احتمال پاشیدگی خون وترشحات دارد پوشیدن گان مخصوص همان بیمارلازم است این گان بایستی روزی یکبار عوض شود اما در صورتیکه آلودگی ظاهری داشته باشد بایستی فوراً عوض شود.
  3. عینک وماسک : در صورتیکه هنگام کار با بیمار احتمال پاشیدگی خون وترشحات به صورت وجود دارد بایستی از عینک وماسک استفاده شود.
  4. تعویض لباس : پرسنلی که در تماس مداوم با بیمار هستند نظیر پرستاران بایستی که در هنگام ورودبه بخش لباس خود را تعویض نمایند .اماپرسنلی که در تماس با بیمارنمی باشند یا کوتاه مدت در بخش حضور دارند نیازی به تعویض لباس جهت ورود به بخش ندارند ودر صورتیکه نیاز به تماس با بیمار دارند بایستی از گان ویژه همان بیمار استفاده نمایند.
  5. کفش : جهت ورود به بخش لازم است از کفش یا دمپایی مخصوص بخش استفاده گردد.