پایگاه اطلاع رسانی پرستاری

برنامه درسي كارگاه آموزشي:

پرستاري از نوزادان به ويژه نوزادان نارس

(ويژه پرسنل بيمارستاني بخش نوزادان)

به نام خدا

اهداف دوره:

1- كمك به بهبود ارائه خدمات پرستاري در بخش نوزادان جهت پيگيري از عوارض و مرگ و مير و ارتقاء سطح سلامت آنها 

2- آشنا ساختن پرستاران با اصول روشهاي جديد در مراقبت از نوزادان به ويژه نوزادان نارس

3- ارتقاء سطح معلومات پرستاراني كه در بخش نوزادان انجام وظيفه مي‌كنند 

شرايط شركت كنندگان:

1- داشتن مدرك تحصيلي ليسانس پرستاري

2- استخدام تمام وقت آزمايشي يا قطعي در دانشگاه آزاد اسلامي (غير بازنشسته و غير مامور از ساير ادارات و موسسات)

3- داشتن سلامتي جسمي و رواني و نداشتن نقص عضو موثر در انجام وظيفه مربوطه

شرايط محيط كار آموزي:

1- موجود بودن نوزادان فول ترم و نارس و وجود نوزاد نارس بدحال و نسبتاً خوب بحد كافي

2- جدا بودن بخش نوزادان نارس و اداره بخش توسط پرستاران 

3- وجود وسايل جدا سازي (گان –ماسك- كفش – كلاه)

4- وجود وسايل ضد عفوني بحد كافي 

5- وجود هيتر 

6- فتوتراپي 

7- داروهاي اوليه لازم 

8- حداقل تعداد 10 اينكوباتور با وزنه مخصوص

9- دستگاه احيا كننده 

10- تخت گرم 

11- وجود درجه حرارت سنج جهت اطاق 

12- اتاق تهيه شير

تبصره: وجود مربي با كارآموز بطور تمام وقت در بخشهاي مرتبط الزامي است.

معيارهاي ارزشيابي از شركت كنندگان:

ارزشيابي از دوره بر اساس دو محور زير انجام خواهد شد:

1- ارزشيابي از عملكرد شركت كنندگان:

- حضور منظم و فعال در جلسات آموزشي 

- مشاركت در فعاليتهاي يادگيري

- موفقيت در آزمون پايان دوره

2- ارزشيابي از كيفيت برگزاري كارگاه:

- نظرسنجي از شركت كنندگان و استاد درباره مطلوبيت كارگاه

نكته: به شركت كنندگان در دوره در صورت قبولي در آزمون گواهينامه پايان دوره اعطاء‌ مي‌شود. 

مدت دوره:  408 ساعت معادل 24 واحد درسي

نظري: 102 ساعت 

عملي: 300 ساعت

(توضيح اينكه در پايان هر هفته 2 ساعت بحث آزاد خواهد بود)

مدت آزمون: 6 ساعت

شناسه:  1703- ويرايش اول

جدول زماني سرفصلهاي آموزش پرستاري از نوزادان به ويژه نوزادان نارس

رديف عنوان مدت به ساعت 

نظري عملي

1 فلسفه و هدف از آموزش ضمن خدمت 1 __

2 تعريف سن جنيني 2 6

3 نوزادان طبيعي 8 18

4 نوزادان ديررس 2 12

5 نوزادان LGA  و  SGA 4 18

6 نوزادان در خطر 5 18

7 نوزاد نارس 50 156

8 بيماريهاي رايج در نوزادان نارس و پرستاري از آنها 20 60

9 انواع آنورماليها 5 6

10 داروهاي رايج در نوزادان و طرز تهيه و مصرف آنها 5 6

جمع كل ساعات 102 300

سرفصل‌ها و عنوان مطالب

1- فلسفه و هدف از آموزش ضمن خدمت 

2- تعريف سن جنيني 

 تعريف مطلب

 طرز تعيين سن جنيني

3- نوزاد طبيعي 

 تعريف، مشخصات كلي، مراقبتهاي كلي در نوزادان طبيعي شامل تغذيه بهداشت و غيره)

دانستنيهاي لازم درباره نوزادان: 

- تحريكات جهت پيشبرد حواس پنجگانه 

- مراقبت رواني از مادري كه نوزادش فوت شده 

- طريق اجراي مراحل مختلف پرستاري

- وظايف ويژه پرستار نوزادان

4- نوزادان ديررس 

 تعريف

 مشخصات كلي و علل

 ‌مراقبتهاي كلي در نوزادان ديررس شامل تغذيه بهداشت و غيره 

5- نوزاد LGA و SGA 

6- نوزاد در خطر 

 مراقبت از نوزاد سزاريني

 مراقبت از نوزاد فورسپس – مراقبت از نوزاد بريج

7- نوزاد نارس 

 مراقبت از نوزادان چند قلويي- مراقبت از نوزادان با مادر ديابتي 

 مراقبت از نوزادان با مادر اكلامپس – نوزادان با عفونتهاي داخل رحمي 

الف)تعريف نوزاد نارس، علل و مشخصات فيزيكي 

ب) نارسائيهاي فيزيولوژيك 

- نگاهداري درجه حرارت

- شروع و برقرار تنفس

- تغذيه و اختلالالت متابوليكي

- صدمات مغزي 

- تمايل به ابتلاي عفونت

- تمايل به خونريزي

- تمايل به نرم شدن استخوانها

- نارسي دستگاه ادراري

پ) مراقبتهاي لازم از نوزادان نارس 

- پيش‌بيني زايمان نارس و آماده كردن تخت يا اينكوباتور و وسايل اطاق

- چگونگي و ميزان دادن اكسيژن به نوزاد نارس

- مراقبتهاي حين زايمان از نوزاد نارس

- مراقبت از نوزاد بلافاصله بعد از تولد (احياي قلبي تنفسي)

- طريقه دادن دارو و تزريقات 

- نمونه برداريهاي آزمايشگاهي و تهيه وسايل آنها

- گزارشات كتبي و شفاهي 

ت) تغذيه نوزاد نارس 

- روشهاي مختلف عملي تغذيه در نوزاد نارس و اصول تغذيه و فيزيولوژي مواد غذايي 

- آموزش دادن مادر در مورد تغذيه نوزاد 

- رعايت نكات بهداشتي در تغذيه 

ج) بهداشت و جلوگيري از عفونت 

- رعايت نكات بهداشتي از طرف پرستار، حمام نوزاد، بند ناف، جداسازي

چ) آموزشهاي ضروري به مادر 

- تغذيه، لباس نوزاد، حمام نوزاد، بهداشت، مسائل نوزاد نارس و طبيعي (گريه، خواب، وزن، اجابت مزاج)

ح) روابط بين پرستار و والدين بيمار 

- چگونگي يك برقراري ارتباط عاطفي و رواني بين پرستار و والدين در مورد نوزاد طبيعي، نوزاد نارس و نوزاد در خطر

- بازديد فعال

خ) ويژگيهاي و تداركات لازم جهت برقراري يك بخش نوزاد نارس

- تداركات محيطي – شرايط پرسنل – تسهيلات از نقطه نظر وسايل 

د) پذيرش و مرخص كردن نوزاد نارس 

- انتقال نوزاد نارس از منزل به بيمارستان و مراقبتهاي فوري شامل:

 گرم كردن 

 برقراري قلب و تنفس

 جلوگيري از عفونت به بخش 

- طريقه پذيرش و مرخص كردن نوزاد نارس شامل:

 آماده كردن نوزاد 

 بازديد منزل قبل از مرخص كردن، پيگيري و بازديد نوزاد در منزل پس از مرخص كردن 

8- بيماريهاي رايج در نوزادان نارس و پرستاري از آنها 

الف) Sepsis  

- تعريف و علائم تشخيص بيماري – مراقبتهاي پرستاري مربوطه 

ب) اسهال و استفراغ  

- تامين مايعات و الكتروليت‌هاي بدن از راه وريد تامين پروتئين و كالري از راه وريد مراقبتهاي پرستاري مربوطه

پ) تشنج 

- تشخيص و علائم آن در نوزادان و علل: هيتومينريمي، هيپوگليسمي، آسيب با نقائص قسمتهاي مختلف مغز آنوكسي و ادم مغز بالا بودن ميزان سديم، عفونت‌ها مثل كزاز از اثرات سوء داروها، سندرم قطع مواد مخدر

ت)يرقان 

- انواع يرقان‌هاي نوزادي 

- عوارض بيماري (كرن ايكتروس)

ج) اشكالات تنفسي در نوزادان نارس 

- علل اشكالات تنفسي: چگونگي مراقبتهاي پرستاري از نوزادي كه اشكال تنفسي دارد

د) برفك 

- تعريف و علائم تشخيص بيماري- پرستاري مربوطه

9- انواع آنورماليها 

 آنورماليهاي دستگاه عصبي

 آنورماليهاي دستگاه قلبي

 آنورماليهاي دستگاه كليوي

 آنورماليهاي دستگاه گوارش

 آنورماليهاي دستگاه استخواني

 آنورماليهاي كروموزمي و سندرومها مثل مونكولسيم 

10-داروهاي رايج در نوزادان نارس و طرز تهيه و مصرف آنها 

 آنتي بيوتيكها – الكتروليتها – آرام بخشها- ويتامينها: سرمها

 تعيين دوز داروها – طرز بدست آوردن دوزهاي كوچك

 محلول كردن شربتها-نگاهداري داروهاي محلول شده

منابع و مأخذ:

1- برمن، ريچارد-‌ كليگمن، رابرت- جنس، هال- ‌بيماريهاي نوزادان نلسون.

2- مدني، احمد- مراقبت‌هاي ويژه نوزادان، انتشارات نويد، شيراز 1369.

3- رفعتي، فوزيه- ميرزايي، رضا- شفيعي، نعمت‌اله- پرستاري و بهداشت مادران و نوزادان، انتشارات بشري، تهران 1381.

4- عبدالعليان، معصومه- مراقبت‌هاي پرستاري از كودكان، انتشارات گلشن، مازندران 1370.

5- عبدالعليان، معصومه- مراقبت‌هاي پرستاري از نوزاد و نوزاد نارس، تهران، انتشارات نشر آزمون 1372

6- هريت لين، بيماريهاي كودكان و نوزادان- ترجمه دكتر مسعود مجلسي، تهران انتشارات اشارت 1376

7- Behrman – R.E,Kliegman – R.m, Jenson- H.B, Nelson teXtbook of Pediatrics, 17th Edition  united states of America saunders, 2004