آسيفكسي
آسيفكسي
اختلال در اكسيژناسيون بافتي در دوران جنيني و بدو تولد آسيفكسي گفته مي شود، روند آن هيپوكسمي، كربوكسمي و در نهايت اسيكمي و اسيدوز متابوليك ميباشد.
در هيپوكسي، اگر سيستم تنفسي نوزاد متولد شده سالم باشد. براي مدت 2 الي 3 دقيقه تاكي پنه بروز ميكند. در اين مدت زمان ضربان قلب تغيير نمي كند اما با تداوم هيپوكسي، ضربان قلب به تدريج كاهش يافته و يك آپنه گذرا به مدت 5/1 – 1 دقيقه بروز مي كند ( آپنه اوليه ) كه با سيانور همراه بوده و با پيشرفت هيپوكسي ( 8 دقيقه ) ضربان قلب به كمتر از b/m 100 رسيده ، نوزاد رنگ پريده شده و براي مدت 2 تا 3 دقيقه تنفس وي به شكل gasping درميآيد.( تنفس هاي غير طبيعي سطحي و نامنظم با تعداد 6 تا 10 بار در دقيقه ) ( آپنه ثانويه ) و در اين زمان است كه آسيفكسي بروز مي كند و با وقايع زير همراه خواهد بود:
فشار اكسيژن شرياني : pao2 در كمتر از 5 دقيقه به صفر ميرسد.
PH خون شرياني با سرعت 04/0 واحد در دقيقه كاهش مييابد.
غلظت بيكربنات پلاسما با سرعت Meg/lit 2 كاهش مييابد.
اسيدوز و هيپوكسمي باعث افزايش و تداوم مقاومت عروق ريوي و در نتيجه كاهش پرفيوژن ريوي مي شود و اين موضوع خود موجب تاخير در تخليه و بازجذب مايع داخل ريهها و نيز نشت مايع از مويرگ هاي صدمه ديده و در نهايت كاهش تهويه تنفسي و افزايش شنت راست به چپ مي شود.
عوارض آسيفيكسي در ارگانهاي مختلف
مغز: انسفالوپاتي، هيپوكسيك، تشنج، ادم مغز، انفاركتوس، SlADH
قلب: نارسايي قلبي، انفاركتوس، نارسايي تريكوسپيد
ريه: ديسترس تنفسي، شنت راست به چپ
كبد: انفاركتوس، نكروز كولستاز
كليه: نكروز حاد توبولر يا كورتيكال
روده: گاستروپاتي، زخم و خونريزي گوارشي
خون: DIC ، گانگرن محيطي
نكته: برخلاف بالغين، در نوزادان غالباً ايست تنفسي بر ايست قلبي مقدم است. يعني ابتدا نارسايي و ايست تنفسي بروز ميكند و سپس براديكاردي و آسيستول رخ مي دهد. شناسايي علائم آسيفكسي كه شامل: خوابآلودگي، كاهش و ضعف رفلكس ها، تحريك پذيري، ناله يا صداي خرخر مانند بازدمي ( Grunting ) حركات پرههاي بيني، رتراكسيون قفسه سينه، تاكي پنه، آريتمي، تاكي و برادري كاردي، ضعيف شدن نبض ها، هيپوتانسيون ( كبودي نواحي مختلف و نامنظم پوست ) رنگ پريدگي سيانوز، تعريق وخشكي مخاط مهم است.
mottling يكي از علائم هيپوكسمي و كاهش پرفيوژن بافتي نوزاد است اما ممكن است به طور طبيعي يا در صورت هيپوترمي ديده شود. براي تشخيص علائم همراه و برطرف شدن mottling گرم شدن كمك كننده است. گرفتن آپگار در بدو تولد، يك دقيقه وقت ميخواهد اما در صورت نياز وقت خود را به گرفتن آپگار هدر نداده و اقدامات را براي هر نوزادي كهstable باشد، شروع ميكنيم.
علائم unstable
: CNSلتارژي، تحريك پذير، آپنه ، grunting علائم گفته شده
قلبي عروقي: نبض ضعيف، آريتمي
پوست و مخاط
بايد توجه نمود، در صورتي كه چند علامت با هم وجود داشته باشند ارزش دارد.
اهميت آپگار معياري براي نياز يا عدم نياز به احيا نيست بلكه در تعيين پيش آگهي و عوارض نورولوژيك در آينده مفيد است. آپگار دقايق 10-15-20 ارزشمند است. و امتياز10-7 نشاندهنده وضعيت خوب، 6-4 نامعلوم، 3-0 بد نوزاد ميباشد.
تجهيزات مورد نياز
1- وسايل suching : پوار، لوله تخليه 5/8 و 10 فرانسوي f با رابط ، لوله تغذيه sf و سرنگ 20سيسي.
2- كيسه هوا و Bag و ماسك Bag 250 مخصوص نوزاد نارس، تامين كننده اكسيژن 100- 90 درصد، كيسه 405 نوزاد كامل، ماسك دراندازه هاي مختلف، oral airway.
3- تجهيزات لوله گذاري : تيغه مستقيم لارنكوسكوپ نمره 0 نارس و 1 كامل دسته لارنكوسكوپ و بازي يدك – لوله 5/2،3، 5/4.
4- اپي نفرين1000 /1، 5 آمپول، نالوكسان 5 آمپول، مواد volume expander مثل نرمال سالين – رينگر – آلبومين 5%
ساير وسايل : وارمر، چسب – سرنگ 10، 3، 5، 20،50سيسي، سر سوزن شماره 25 ، 21و 18 كاتتر وريدي 22 و 24، الكل، بتادين، كاتتر نافي 5/3 ، رابط 3، پتو يا حوله گرم، كلامپ بند ناف.
اقدامات
1- نوزاد را به محل گرم و زير راديان وارمر مي بريم و كاملاً خشك ميكنيم ( با دوشان، شان اول بعد از خشك كردن نوزاد، كه اول سرش بايد خشك شود، كنار گذاشته و با شان دوم قرار مي دهيم.
2- ساكشن دهان و بيني ( حداكثر فشار منفي mmHg 100 ) با در نظر گرفتن تحريك پذيري نوزاد. وقت زيادي صرف تحريك نمي كنيم و اين تحريك با ماساژ پشت نوزاد انجام مي شود. سپس قلب و تنفس نوزاد را ارزيابي مي كنيم.
3- اكنون 30 ثانيه گذشته، با اطمينان از باز بودن راه هاي هوايي :
الف – اگر تنفس شروع نشده يا تعداد ضربانات قلب زير 100 باشد p.p.v تهويه تنفسي با فشار مثبت با اكسيژن 100% ، 20 تا 30 ثانيه
ب- اگر فعاليت تنفسي و قلب نرمال است، ولي نوزاد سيانوزه است، به نوزاد اكسيژن 100% داده شود.
نكته ساكشن ناز و فارنژيال تنها در موارد دفع مكونيوم انديكاسيون دارد. pao2 در نوزادان سالم كه ساكشن ناز و فارنژيال شدند كمتر است.
پایگاه اطلاع رسانی پرستاری اولین و فعال ترین پایگاه در زمینه اطلاع رسانی پرستاری است با محبت های شما عزیزان و مخاطبان خود که با بازدیدها و جستجوهایتان آن را تبدیل به مرجعی در پرستاری نموده اید آمادگی خود را جهت انتشار اخبار ، مطالب ، تحقیقات و اطلاعیه های شما اعلام می نماید.