اشتغال زنان خوب يا بد؟!

اين روزها گويي اين طرز تلقي غربي در كشور ما نيز در حال جا افتادن است كه حضور زن در خانه محدود سازي وي است! و اگر بانوان اشتغالي خارج از خانه نداشته باشند نمي توانند براي جامعه مفيد باشند!!
    
    اين در حالي است كه در آموزه هاي دين مبين اسلام هرچند محدوديت ذاتي براي حضور و فعاليت زنان در جامعه وجود ندارد و در برخي از موارد نيز اضطرار و ضرورت حكم مي كند تا زنان به عرصه اجتماع گام نهند اما در كل اسلام زن را محور و كانون خانواده مي داند و از اين رو هر موضوعي كه درصدد تخريب اين وظيفه ذاتي برآيد مطمئنا سودمند نيست. 
    
    درنظام ارزشي اسلام خانواده از منزلت و قداست خاصي برخوردار است و در محيط خانواده، زنان مديريت داخلي اين واحد كوچك اجتماعي را برعهده دارند . زن علاوه بر وجهه انساني خويش و نيز نقش اجتماعي اش در سطح جامعه، در سطح خانواده نيز داراي نقش و مسئوليتهايي است كه تربيت صحيح فرزند و پاسداري از كانون گرم خانواده از مهمترين اين نقشهاست . 
    
    يكي از وظايف زنان كه شايد به نحوي تضمين كننده سعادت فردي آنان نيز هست تربيت و تعليم و پرورش انسان است.زن در جامعه اسلامي به عنوان محور و كانون اصلي تشكيل خانواده شناخته مي شود . در واقع مهمترين نهاد اجتماعي كه محلي براي پرورش نسل بشر است توسط زنان شكل مي گيرد . در بيان مكرر از پيامبر اكرم ( ص ) و امير مومنان و ساير ائمه ( ع )، اين رسالت به عنوان جهاد زنان تعريف شده است كه به تنهايي با تمام فعاليتهاي اجتماعي ، سياسي و جهاد مردان در راه خدا برابري مي كند .
    
    درحالي كه اين رسالت بخش اول فعاليت زنان را تشكيل مي دهد كه در خانواده صورت مي پذيرد .اميرالمومنين علي ( ع ) در حكمت
    136 نهج البلاغه در خصوص جهاد و نقش زنان مي فرمايند: جهاد زن، نيكو همسرداري است .با نگاهي به آموزه هاي ديني برگرفته از كلمات وحي و ائمه اطهار ( ع ) به خوبي درمي يابيم كه يكي از نقشهاي زنان در خانواده، نقش بي بديل مادري است . خداوند به حرمت اين نقش و به حكمت نيازمنديهايي كه اين نقش براي تاثير گذاشتن روي فرزندان دارد از هيچ چيز دريغ نفرموده و دو قابليت عظيم را به زن داده است . يكي قدرت تحول و ديگري قدرت ترحم امروز روانشناسي مدرن اين مطلب را تاييد كرده است كه پژواك صداي مادر در روح و جان فرزندان تاثيرگذار است . امام خميني ( ره ) در زمينه نقش زن در خانواده، انديشه هاي ارزشمندي را ارائه كرده اند و بويژه درباره نقش اساسي مادر در شكل دادن به ساختار شخصيت كودك و تربيت صحيح فرزندان در جهت تامين سعادت و رشد جامعه، سخنها و خطابهاي بلندي دارند . امام ( ره ) در جاي جاي سخنان و نظراتشان بر اين نكته اشاره دارند كه نقش مادري و همسري زن مسلمان، با نقش اجتماعي يا سياسي و اقتصادي و فرهنگي او در سطح جامعه تزاحمي ندارد و اساساً نبايد تزاحمي داشته باشد. 
    
    از اين روست كه با توجه به اهميت كانون خانواده شغل اول و اصيل زنان را تربيت فرزند مي دانند چرا كه تربيت صحيح فرزند يا انسان سازي از كاركردهاي اساسي خانواده است و اين مهم عمدتاً از مادر ساخته است . اين نقش براي زنان نقش غريزي است و بي اهميت شمردن و سركوب كردن آن پيامدهاي ناگوار و ناهنجار رواني و رفتاري براي كودك ، مادر و جامعه به همراه دارد .
    
    به طور كلي صاحب نظران بر اين باورند كه اشتغال زنان در خارج از خانه آسيب هايي بر زندگيشان به همراه دارد.از جمله اين آسيب ها مي توان به كاهش رسيدگي به فرزندان، كاهش رابطه كودك با مادر و كمرنگ شدن يا از بين رفتن روابط و صميميت بين اعضاي خانواده اشاره كردضمن اينكه ممكن است روحيه زنان با كار بيرون منزل همخواني نداشته باشد و موجب ايجاد تبعات ديگري در جامعه شود.
    
    البته اشتغال زنان داراي ابعاد مثبتي نيز است. بُعد مثبت اشتغال زنان اين است كه زني كه خارج از منزل كار مي كند مي تواند به درآمد خانواده كمك كند و با كسب تجربه در محيط كاري، تجربه هاي مختلفي را به فرزندان خود انتقال دهد؛ مادر شاغل مي تواند با توانمندي هايي كه به دست مي آورد فرزندان خود را به صورت مناسب تري تربيت كند.فرايند جامعه پذيري به معناي آموزش نوع زندگي كردن، ارزش ها و هنجارهاي اجتماعي در جامعه براي زندگي موفق است؛ قطعاً مادري كه شاغل است در اين زمينه توانايي هاي بيشتري دارد.زنان نيمي از هر جامعه اي را تشكيل مي دهند، به همين دليل نمي توان عدم حضور زنان در جامعه را عنوان كرد ضمن اينكه برخي از مشاغل موجود در جامعه مشاغل
    مردانه اي نيست بدين معنا كه مردان به دليل ويژگي خاص جسمي و جنسي تبحر خاصي در آنها ندارند.پرستاري از كودك، تدريس به دانش آموزان پايه هاي ابتدايي و مشاغلي كه با مسائل روحي افراد مرتبط است، مشاغلي نيستند كه مردان بتوانند در آنها موفقيت زيادي داشته باشند بنابراين اگر بيان كنيم پديده اشتغال زنان آسيب زاست و اين گروه را كنار بگذاريم جامعه دچار اختلال شديد مي شود.لذا در جمع بندي بايد گفت هركاري كه زن را از محوريت خانواده بيرون مي راند و وارد وادي ديگري مي سازد مي تواند به كيان جامعه آسيب برساند و اگر زني نيز بتواند ضمن حفظ اين كانون بخشي از وظايف اجتماعي بيرون از خانه را نيز بر عهده گيرد اقدام مهم و قابل تحسيني را انجام داده است. 

نويسنده: زينب سليم