پایگاه اطلاع رسانی پرستاری

نگرش دانشجويان سال آخر پزشکی به مسکن‌های اپيوييدی جهت تسکين درد بيماران

نويسندگان: ليلی مقبولی ، داوود آقامحمدی ، نيما ژاله نادری و مينا مقبولی

نوع مطالعه: پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: ارزشيابي مهارتهاي باليني

چکيده مقاله:

درد ناشی از بيماری‌ها، يکی از شکايات رايج بيماران است. مطالعات مختلف نشان می‌دهند 69 درصد بيماران دردمند، جهت تسکين دردشان داروی کافی دريافت نمی‌کنند(1). مطالعات مختلف در اقصی نقاط دنيا بيانگر اين امر هستند که آگاهی ناکافی دانشجويان پزشکی و پزشکان از داروهای ضد درد، نگرش منفی ايشان و از همه مهم‌تر عدم آشنايی با انديکاسيون‌های تجويز اين داروها، از جمله مهم‌ترين عوامل دخيل در اين امر هستند(1تا3). هدف اين مطالعه ارزيابی نگرش دانشجويان پزشکی در خصوص استفاده از مسکن‌های اپيوييدی است، تا با شناسايی موانع، بتوان راه‌حل‌های ممکن را ارائه نمود.

 اين پژوهش، يک مطالعه توصيفی است که جامعه پژوهش متشکل از 200 نفر از دانشجويان سال آخر پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبريز در سال 1388 (مهر تا اسفند) می‌باشد که در هنگام انجام پژوهش در يکی از بخش‌های بالينی مرکز آموزشی درمانی مشغول به تحصيل بوده‌اند. روش نمونه‌گيری در اين پژوهش تصادفی بوده است. 

ابزار جمع‌آوری اطلاعات پرسشنامه محقق‌ساخته‌ای است که بر اساس پژوهش‌های قبلی (4و5) تهيه شده است، پرسشنامه شامل دو بخش است. بخش اول مربوط به خصوصيات دموگرافيک افراد شامل سن، جنس و بخش دوم شامل سؤالات سنجش نگرش (شامل 6 سوال) می‌باشد. جمع نمره نگرش هر يک از پاسخ‌دهندگان نيز بر حسب امتياز کسب شده براساس مقياس ليکرت از 1برای کاملاً مخالف تا 5 برای کاملاً موافق محاسبه شد. حداکثر نمره پرسشنامه 30 و حداقل آن نمره 6 بوده است. پس از استخراج نمره نگرش هر دانشجو، در صورتی که نمره کسب شده پرسشنامه کمتر از 17 بود نگرش منفی و در صورتی که بالاتر يا مساوی 18 بود، نگرش مثبت در نظر گرفته می‌شد. داده‌ها توسط نرم‌افزارSPSS-16 و با استفاده از روش‌های آمار توصيفی تجزيه و تحليل شد.

از تعداد 200 دانشجوی پزشکی که پرسشنامه‌ها در بين ايشان توزيع گرديد، 173 مورد(5/86درصد ) به طور کامل به سؤالات پاسخ دادند. از بين ايشان، 102 نفر (59 درصد) دارای نگرش منفی و 71 نفر (41 درصد) دارای نگرش مثبت (18نمره مساوی يا بيشتر از 18) بودند. 132 نفر از دانشجويان (74/73 درصد) ميزان آگاهی و توانمندی خود را در خصوص تشخيص انديکاسيون تجويز مخدرها ناکافی دانستند. 88 نفر از ايشان نيز(16/49 درصد) اذعان نمودند در خصوص شناخت عوارض ناشی از مخدرها و مداخلات مورد نياز در صورت بروز عوارض آگاهی کافی ندارند. 139 نفر از اين دانشجويان (6/77 درصد) در اين مطالعه اعلام نمودند در صورت برگزاری، در کلاس‌ها يا کارگاه‌های مديريت درد در بيماران بيمار شرکت خواهند نمود.

 59 درصد از دانشجويان سال آخر پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبريز در اين مطالعه، نگرش منفی به استفاده بهينه از مسکن‌های اپيوييدی و تجويز آنها نشان دادند که اين يافته ها منطبق بر يافته‌های برخی مطالعات ديگر می‌باشد (5). همچنين يافته‌های مطالعه حاضر نگرانی دانشجويان سال آخر پزشکی را از عدم آگاهی کافی نسبت به درد نشان می‌دهد که با نتايج دو مطالعه انجام شده در اين زمنيه مطابقت دارد(7و6). بلانی و همکارانش نيز در مطالعه خود ذکر کرده‌اند که دانشجويان پزشکی معتقدند جهت بهبود مراقبت درد از بيماران به آموزش‌های بيشتری نياز دارند(8). يافته‌های اين مطالعه با تأييد مطالعات پيشين، بر اين امر صحه می‌گذارد که آموزش pain management در دانشگاه‌های علوم پزشکی ايران کافی نبوده و برگزاری دوره‌های آموزشی در سيستم آموزش پزشکی، همراه با ارائه اهميت کاربردی اين آموزش‌ها می‌تواند جهت بهبود اين پديده سودمند واقع شود.

واژه‌هاي كليدي: نگرش، دانشجويان سال آخر پزشکی، مسکن اپيوييدی،