: اندازه گيري فشارخون

‌ اهداف :

1ـ تعيين مقدار فشارخون و تشخيص موارد طبيعي و غيرطبيعي

2ـ تهيه اطلاعات پايه جهت تشخيص بيماري ها

3ـ ثبت يافته‌ها و گزارش موارد غيرعادي

وسايل مورد نياز:

فشار سنج عقربه‌اي يا جيوه‌اي - گوشي پزشكي - پنبه الكلي - دستگاه مانيتور علائم حياتي اتوماتيك ( در صورت دسترسي)

آماده سازي وسايل :

اندازه مناسب كاف را براي بيمار با دقت انتخاب كنيد. كاف بسيار باريك فشار بالاي كاذب و كاف بسيار پهن فشار پايين كاذب را نشان مي دهند. اگر شما از گوشي خودتان استفاده نمي‌كنيد قسمت‌هايي كه داخل گوش مي‌رود را براي كاهش احتمال عفونت با پنبه الكل پاك كنيد.

عامل انجام كار: پرستار - بهيار

ردیف

                                                    مراحل انجام کار

1

به بيمار در مورد نحوه گرفتن فشار خون وي توضيح دهيد.

2

بيمار مي تواند در طول گرفتن فشار خون به پشت دراز كشيده يا به طور كامل بنشيند.

3

بازو بايستي در سطح قلب باز شده و روي يك سطح صاف قرار داده شود. اگر بازو پايين تر از سطح قلب قرار بگيرد فشار بالاي كاذب ايجاد مي كند.

4

اطمينان يابيد كه مددجو در طول اندازه گيري فشارخون در وضعيت آرام و راحت قرار دارد.

5

كاف را به طور كامل به دور بالاي بازو ببنديد. از درستي اتصال كاف به پمپ هوا و مانومتر اطمينان حاصل كنيد.

6

گوشي پزشكي را در گوش خود بگذاريد.

7

محل شريان براكيال را با نبض پيدا كنيد.

8

قسمت بل گوشي را بالاي جايي كه بيشترين قدرت نبض را در شريان لمس كرده ايد قرار دهيد و با يك دست آن را نگه داريد ( قسمت بل گوشي كوچك ترين ضربان شريان را بسيار موثرتر از ديافراگم منتقل مي كند ).

9

از انگشت شست و اشاره دست براي باز كردن پيچ پمپ هوا و  بستن دريچه استفاده كنيد.

10

سپس تا زماني كه صداي شريان براكيال قطع شود هوا پمپ كنيد ( با اين كار جريان خون شريان قطع مي شود ). پمپ كردن را تا زماني كه ستون جيوه يا عقربه بالاي 160 ميلي متر

 جيوه يا حداقل 90 ميلي متر جيوه بالاي زمان قطع شريان برسد ادامه بدهيد.

11

دريچه خروج هوا را به آهستگي و دقت باز كنيد. خروج هوا با سرعت بيشتر از 5 ميلي متر جيوه در ثانيه نباشد. در حالي كه هوا خارج مي شود ستون جيوه را نگاه كنيد و هم زمان به صداي شريان گوش دهيد.

12

وقتي شما اولين ضربه يا صداي كوبش واضح را شنيديد به ستون يا عقربه توجه كنيد. اين فشار،‌ فشار سيستوليك ناميده مي شود ( اين صدا، صداي اول كورتکوف مي باشد،‌ دومين صدا، صداي سوفل يا فش فش است).

13

به خارج كردن هوا تا زماني كه صداي شريان را مي شنويد ادامه دهيد.

14

به فشار دياستوليك توجه كنيد ( صداي چهارم كورتكوف ) به شنيدن صدا هم زمان با پايين آمدن عقربه يا درجه جيوه ( تا صفر درجه كه در كودكان شايع است ) ادامه دهيد. فشار را در شروع چهارمين صدا ثبت كنيد. توجه به اين موضوع مهم است چون در بعضي مددجويان صداي پنجم وجود ندارد.

15

به سرعت كاف را خالي كنيد و پس از فشار، ‌15 تا 30 ثانيه صبر كرده و اين فعاليت را تكرار كنيد تا يافته هاي پايه اي قبلي شما تأييد شود.

16

پس از اتمام كار،‌ كاف را باز كرده،‌ خارج نموده و در جاي خود قرار دهيد.

17

 

 

120

80

درچارت بيمار فشار سيستوليك را بالاي فشار دياستوليك مانند 120 به روی80  بنويسيد.  در صورت لزوم فشار سيستوليك و هر دو فشار دياستوليك را يادداشت كنيد. برای مثال در صورت وجود فاصله شنوايي يا عدم سمع آن را ثبت كنيد. اندامي كه فشار خون از آن گرفته شده و وضعيت بيمار را نيز ثبت كنيد. اگر فشار به وسيله لمس يا داپلر گرفته شده آن را هم ثبت كنيد.

نكات آموزشي :

- اگر نتوانستيد صداها را حين گرفتن فشارخون بشنويد،‌ بايستي فشار سيستوليك را تخمين بزنيد. براي اين كار نبض براكيال يا راديال را لمس كنيد. سپس پر كردن كاف را تا زماني كه نبض را حس نكرديد ‌ادامه دهيد. به آهستگي هواي كاف را خالي كنيد. هنگامي كه مجدداً‌ نبض را لمس كرديد،‌ فشار را ثبت كنيد. اين فشار در حقيقت به عنوان فشار سيستوليك ثبت مي شود. زماني كه فشار از طريق شريان پشت زانويي ( پوپليته)‌گرفته مي شود بيمار را جهت دسترسي به منطقه مورد نظر در وضعيت مناسب قرار دهيد. كاف را در ميانه ران وي ببنديد و اندازه گيري فشار خون را طبق فرآيند ذكر شده انجام دهيد.

- اندازه‌گيري لمسي فشارخون براي جلوگيري از اختلاف تخمين در بيماراني كه در سمع و ديدن فشار آنها اختلاف ( gap ) وجود دارد،‌ با اهميت است . اين اختلاف به علت فقدان صداي بين اولين و دومين صداي كورتكوف است كه ممكن است حتي بيش از 40 ميلي متر جيوه باشد. اين وضعيت را ممكن است شما در بيماران با افت فشار خون يا احتقان وريدي ببينيد. جايگزين ديگر براي شنيدن صداهاي كورتكوف با گوشي پزشكي،‌ استفاده از سونوگرافي داپلر است.

اين روش هنگامي كه فشارخون بسيار پايين يا نبض قابل لمس نيست،‌ مفيد مي‏‏باشد.

- اگر بيمار در حالت هيجان يا گريه باشد،‌ اندازه‌گيري فشار خون را در صورت امكان تا آرام شدن وي به تاخير بيندازيد زيرا اين حالات باعث افزايش كاذب فشارخون مي‌شود.

-‌ اگر تجهيزات شما صداي چهارم و پنجم كورتكوف را به عنوان اولين و دومين فشار دياستوليك نشان دهد،‌ هر دو فشار را ثبت كنيد.

- گاهگاهي بايستي فشار خون را از هر دو بازو و يا در وضعيت هاي مختلف (خوابيده يا نشسته و ايستاده يا نشسته) اندازه‌گيري كرد. در بعضي موارد هرگونه اختلاف قابل ملاحظه بين اين دو تعداد بايستي مشاهده شود ودر هنگام ثبت موارد فوق به علاوه وضعيت بيمار و اندامي كه فشار خون از آن گرفته شده است توجه شود.

- فشار خون بيماري كه داروي ضد فشار خون مي‌گيرد را ،‌ براي اطمينان از صحت اندازه‌گيري ،‌ در حال نشسته اندازه بگيريد.

- ‌فشار خون را از بازوي سمت عمل شده در جراحي ماستكتومي اندازه نگيريد چون به علت انسداد و كاهش جريان لنفاتيك سمت مبتلا،‌ اين كار موجب بدتر شدن ِادم و آسيب به بازو مي‌شود.

- از دستي كه داراي فسيتول شرياني ـ وريدي يا شنت همودياليز مي‌باشد نيز به علت اين كه اين كار جريان خون داخل فيستول را مسدود مي كند، خودداري كنيد.