كنترل نبض راديال
اهداف:
1- پايش و بررسي تغييرات وضعيت سلامت مددجوي بزرگسال و يا كودكان بالاي 3سال
2- تعيين طبيعي بودن تعداد نبض، ريتم نبض و حجم نبض مددجو
3- فراهم آوردن اطلاعات براي انجام ارزيابي هاي بعدي مددجو
4- بررسي مددجويان مستعد تغييرات نبض (به طور مثال در افرادي كه تاريخچه بيماري قلبي دارند يا مبتلا به آريتمي هاي قلبي، خونريزي ، درد حاد، دريافت حجم زياد مايعات و ديابت مي باشند).
وسايل مورد نياز :
ساعت مچي داراي ثانيه شمار- دفتر مخصوص ثبت علائم حياتي- پرونده مددجو
عامل انجام كار: پرستار-  بهيار
رديف مراحل انجام كار
1 دست هاي خود را بشوييد.
2 با مددجو ارتباط برقرار كنيد و منظور خود را از اندازه گيري نبض به وي توضيح دهيد.
3 اطمينان حاصل كنيد كه بيمار شب قبل راحت خوابيده است زيرا وضعيت نامناسب خواب ضربانات قلب را تحت تأثير قرار مي دهد.
4 به مددجو آموزش دهيد كه آرام باشد و از استرس هاي روحي بپرهيزد و همچنين از مصرف مواد محركي چون كاكائو و كافئين و چاي زياد بپرهيزد زيرا اين مواد ضربانات قلب را افزايش مي دهند.
5 راحتي و آسايش مددجو را فراهم كنيد.
6 مددجو را در وضعيت نشسته يا خوابيده به پشت قرار دهيد.
7 بازوي مددجو را در كنار بدن وي قرار دهيد به طوري كه كف دست او به طرف پائين باشد.
8 انگشت سبابه، وسطي و انگشت حلقه را روي شريان راديال قسمت داخلي مچ دست بيمار قرار دهيد  طوري كه هر 3 انگشت روي يك خط قرار گيرند.
9 ساعت خود را در معرض ديد قرار دهيد.
10 پس از پيدا كردن نبض، تعداد ضربانات را در 60 ثانيه بشماريد و يا در 30 ثانيه بشماريد و در عدد 2 ضرب كنيد ( درافراد داراي مشكلات قلبي و آريتمي ها به طور كامل در 60 ثانيه شمارش كنيد).
11 ضمن شمردن تعداد، ريتم نبض و حجم آن را با توجه به الگو و قدرت ضربانات تشخيص دهيد.
12 در صورتي كه متوجه يك موج غير طبيعي شديد، شمارش را تكرار كنيد.
13 محل و الگوي موج غير طبيعي را پيدا كنيد.
14 اگر در مورد شمارش نبض ترديد داريد، نبض اپيكال را نيز كنترل كنيد.
15 اطلاعات و يافته ها را ثبت كنيد:
الف: تعداد نبض، ريتم نبض و حجم نبض را در مدت زمان معين
ب: زمان كنترل نبض را ( تاريخ، ساعت و شيفت)
ج: الگوي نبض را ا زنظر پر يا قوي بودن و يا ضعيف و نخي بودن
د: در صورت مشاهده موج غير طبيعي، الگوي آن
هـ: يافته هاي غير طبيعي در مددجو از قبيل پوست سرد و رنگ پريده و يا تعريق
نكات آموزشي:
- نقاط لمس نبض به شكل زير مي باشد:
نبض تمپورال (گيجگاهي)- نبض كاروتيد (گردني)- نبض اپيكال (نوك قلب)- نبض براكيال (داخل آرنج)- نبض راديال (مچ دست از داخل)- نبض اولنار (مچ دست از پشت دست)- نبض فمورال (راني)- نبض پوپليتئال (زير زانويي)- نبض تيبياي خلفي (قسمت داخلي مچ پا)- نبض دورساليس پديس (روي پا).
- فشار بيش از حد روي نبض راديال باعث قطع خونرساني به قسمت ديستال مي شود.
- از انگشت شست خود جهت گرفتن نبض استفاده نكنيد زيرا نبض خود شست قوي است و با نبض بيمار اشتباه مي شود.
- شمردن تعداد نبض در يك دقيقه، تعداد كامل صحيح تري از نبض هاي غير طبيعي را نشان مي دهد.
- الگوهاي نبض به شرح زير مي باشد:
الف: نبض طبيعي: 80-60 ضربه در دقيقه در بزرگسالان،140-120 ضربه در دقيقه در نوزادان است، كه با عواملي مانند سن، فعاليت فيزيكي و جنس تغيير مي كند.
ب: تاكيكاردي: ضربان بيشتر از 100 ضربه در دقيقه كه توأم با تحريك سيستم سمپاتيك به وسيله استرس هاي روحي و يا مصرف بعضي مواد مثل كافئين مي باشدو يا ممكن است به علت ورزش يا وضعيت هايي مثل نارسايي قلبي، آنمي ها و يا تب باشد.
ج: براديكاردي: ضربان كمتر از 60 ضربه در دقيقه است كه به علت تحريك سيستم عصبي پاراسمپاتيك يا استفاده از داروهايي نظير گليكوزيدهاي قلبي، خونريزي هاي مغزي و بلوك هاي قلبي مي‏باشد.
د: نبض غير طبيعي: فاصله زماني متغير بين ضربانات وجود دارد كه ممكن است نشانه ناتوانايي‏هاي قلبي، هيپوكسي، مسموميت با ديژيتال ، اختلال تعادل پتاسيم، يا گاهي اوقات بعضي از انواع آريتمي‏ها به صورت انقباضات نارس و به تعداد زياد مي باشد.
- ضربان قلب نوزاد در هنگام گريه به 190 و در زمان خواب 90 -80 ضربه در دقيقه مي باشد.
- در نوزدان به دليل كوتاه بودن گردن لمس نبض كاروتيد مشكل است.