پایگاه اطلاع رسانی پرستاری

مقدمه:

آمار استفاده از داروهاي گياهي در سالهاي اخير رشد قابل توجهي پيدا كرده است. عوارض جانبي بسيار زياد داروهاي شيميايي و گراني آنها موجب گرايش مجدد مردم به طب گياهي شد. استفاده از داروهاي گياهي به لحاظ مقبوليت، در دسترس بودن و آساني مصرف در جهان و خصوصاً كشورهاي در حال توسعه رو به فزوني است.

اما همگام با افزايش مصرف و عرضه آنها عوارض جانبي سوئي خصوصاً در موارد مصرف بي‌رويه و بدون نظارت پزشكان به سراغ مصرف‌كنندگان آمده است. اين باور و نگرش غلط كه داروي گياهي كاملاً بي‌خطر و بي‌عارضه بوده و بدون نظارت پزشكان در هر شرايطي قابل استفاده است زير سوال مي‌رود.

همچنين به علت عدم شناخت كامل مردم از نحوه توليد، جمع‌آوري، حمل و توزيع گياهان در سطح عطاري‌ها و احتمال بالاي ايجاد عارضه براي افراد و احتمال سوء استفاده‌هاي برخي افراد سودجو و فرصت‌طلب و بروز خسارت‌هاي جاني و مالي اين مجموعه تهيه گرديده است.

قسمت مورد استفاده:

سرشاخه‌هاي گلدار اين گياه مي‌باشد.

محل رويش:

داراي 350 گونه در سطح جهان مي‌باشد كه در مناطق معتدله اوراسيا پراكنده شده است كه 14 گونه از اين جنس در ايران مي‌رويد.

تركيبات شيميايي:

پنتوزان‌ها، تانن، رزين، ساپونين، اسانس (تيمول، كارواكرول، پينن و...)

موارد مصرف:

تقويت قواي جسماني، افزايش ضربان نبض، تقويت دستگاه هاضمه، رفع زردي، ضعف قوا با منشاء عصبي، نيرومند ساختن جريان گردش، كمك به سوخت و ساز مواد پروتيدي، ضدعفوني كننده، ضد تشنج، رفع بيماري‌هاي دستگاه تنفس، نيرودهنده، قاعده‌آور، نفخ، سرفه، سياه سرفه، ذات‌الريه، تأخير وقوع حالت قاعدگي زنان جوان، رفع ترشحات مهبلي، دردهاي قاعدگي، برونشيت‌هاي حاد، برونكوپنوموني، رفع بيماري روده، كليه و مثانه، رفع ناراحتي‌هاي جلدي، دفع كرم كدو و اكسيور، رفع خارش دستگاه تناسلي زنان، كاهش دهنده دردهاي نقرس و روماتيسم (در استعمال خارجي)، اثر عفوني كننده قوي، خستگي روحي، استرس.

عوارض جانبي:

-          مصرف خوراكي تيمول در دوزهاي درماني ايجاد درد شكم و غش زودرس كرده.

-          حساسيت پوستي (نادر).

-          آسم شغلي.

-          تحريك غشاء مخاطي و پوست.

-          سرگيجه و فتودرماتيت، حالت تهوع و استفراغ، درد در دستگاه گوارش، سردرد، اعتشاش ذهني، ايست تنفسي و اغما.

-          التهاب لب و زبان در استفاده از فرآورده خمير دندان حاوي آويشن.

-          پرخوني و التهاب مزمن در پوست سر با استفاده از صابون و شامپو.

-          آزردگي غده تيروئيد (در برخي افراد).

موارد منع مصرف و احتياط:

-          مبتلايان به كوليت روده.

-          بارداري و شيردهي.

-          ديابت.

-          ناراحتي‌هاي شديد گوارشي.

-          مصرف‌كنندگان داروهاي محرك‌هاي CNS.

-          مصرف‌كنندگان داروهاي مضعف‌هاي CNS.

-          در نارسايي قلبي.

-          سرفه‌هاي اسپاسموريك در بچه‌ها.

-          مصرف مداوم در كودكان.

-          مصرف كننده داروهاي ضد سرطان مانند پروكاربازين.

-          مصرف كنندگان داروهاي خواب آور.

-          هايپنوتيك و بتا آدرنرژيك بلاكرها ممكن است اثر ضدالتهابي تيمول را مهار كند.

داروهاي گياهي موجود:

آوي پك، برونكوتيدي، تيمكس، تيميان، توسيان، گاستروليت، توسيگل، توسيوين، Thymarta

هشدارهاي مهم:

1-      از مصرف خودسرانه مكمل‌هاي گياهي خودداري كنيد.

2-      داروهاي گياهي كاملاً بي‌خطر و بدون عارضه نبوده و بدون نظر پزشك در هر شرايطي قابل استفاده نمي‌باشد.

3-      در صورت وجود هرگونه بيماري زمينه‌اي با مصرف هم زمان داروهاي ديگر با مكمل‌هاي گياهي با پزشك يا داروساز مشورت كنيد.

4-      در صورت بروز هرگونه واكنش حساسيتي، بايد مصرف اين دارو را قطع كنيد.

5-      با مشاهده هرگونه عارضه جانبي به پزشك يا داروساز خود اطلاع دهيد.