پایگاه اطلاع رسانی پرستاری

كراك  Crack

كراك كه گاهي راك Rock نيز ناميده مي شود، ماده اي محرك است كه از تصفيه كوكائين به دست مي آيد و به اشكال مختلف تدخين - استنشاق دود- مي شود.

کراکی که در ایران رایج است از مشتقات هروئین است كه توسط مافياي روسيه توليد و در ايران پخش ميشود .

کراک بسیار کوچک و چيزي شبيه يك تكه گچ است؛ از نخود کوچک تر و به اندازه يك عدس يا حتی يك دانه ماش كه آن را به نوک سنجاق می چسبانند و با همین اندازه می توانند بارها با یک سنجاق داغ دیگر مورد استفاده قرار گیرد.

با مصرف كراك ضربان قلب تا حد ۵۰ درصد افزايش مي يابد و رگ ها به سرعت منقبض شده و موجب بالا رفتن فشار خون مي شوند كه مي تواند به حمله قلبي، تشنج و سكته منجر شود.

تدخين كراك براي شخص حس نشاط ظاهري شديد يا به اصطلاح پرواز شادمانه به وجود ميآورد كه حدود ۵ تا ۷ دقيقه طول ميكشد و پس از آن با ايجاد افسردگي حاد ولع زياد براي مصرف اين ماده ادامه مييابد.

 تنها سه بار مصرف مقدار بسيار اندكي از كراك موجود در بازار ایران ، اعتياد به آن را حتمي خواهد كرد.

۹۰درصد از مصرف كنندگان كراك، زير ۲۴سال هستند و این ماده در بین دختران نیز رواج یافته است.

کراک های موجود در کشور ایران  ۱۵۰ برابر هروئین قدرت تخریبی بر فکر ، مغز و اعصاب دارد و حتی منجر به مرگ های فجیعی می شود.

اثرات كوتاه مدت مصرف كراك مشابه آمفتامين است ولي با مدت زمان كوتاه تر، احساس افزايش انرژي، چابكي و سرخوشي زياد مي كند.

مهم ترين اثر بلند مدت مصرف كراك در فرد معتاد از بين رفتن اثرات ماده در عرض سه تا پنج ساعت مي باشد.

تكرار مصرف اين ماده طى چند روز همراه با استفراغ، گيجي، بىتفاوتى اسپاسم عضله و مرگ ناگهانى در اثر ايست تنفسى است.

 مصرف مداوم اين ماده مخدر در كوتاه مدت - مدت يك سال- اثرات مخرب جبران ناپذيري در بدن فرد مصرف كننده اعم از عفونت اجزاي داخلي بدن ، پوسيدگي دندان ها، سرطان حنجره و ريه ، نابودي ريه و كبد ايجاد مي كند.

طبق گزارش هاي موجود، در افراد معتاد به كراك، ميزان عفونت بدن به قدري است كه اجزاي بدن از هم جدا مي شوند و گوشت زير پوست دچار عفونت شده و به اصطلاح كرم مي گذارد.

کراک بر خلاف هروئين، تریاک، حشیش و… بدون بوست و اثرات تخريبى آن بين ۱۱۰ تا ۱۴۰ برابر ترياك و هروئين بر روى مغز و اعصاب مي باشد.

ترك كراك تنها بهوسيله روش سم زدايي فوق سريع URD ميسر است و روشهاي ديگر ترك كراك از قبيل استفاده از دارو و قرص هاي ترك در اين مورد چندان تاثيرگذار نيستند.

LSD

LSD یکی از قویترین داروهای توهم زای شناخته شده است که در سال ۱۹۳۸ بوسیله یک شیمیدان سوییسی به نام آلبرت هوفمن ساخته شد.

 ال. اس. دی. که نام کامل آن لیزرژیک اسید دیاتیلآمید است، در قارچ ارگو وجود دارد.

با مصرف ال. اس. دی. توهمهای بینایی و شنوایی دست میدهد و اشباح خیالی جای خاصی در ذهن فرد باز می کنند.

LSD مراکز سیستم عصبی سمپاتیک را در مغز میانی تحریک می کند که به گشاد شدن مردمک چشم ، افزایشی در دمای بدن  و میزان قند خون منجر می شود.

 LSD همچنین یک اثر بازدارندگی سروتونین دارد.

تحقیقات در دهه ۶۰ و ۷۰ نشان داد که همچنین یک خطر روانی قابل توجهی با دارو و دوزهای زیادش ، بویژه در حالات غیر مناسب وجود دارد که اغلب سبب واکنشهای وحشت و اضطراب و ترس ناگهانی می شود. 

نورجيزك  Norgesic

نورجیزک نام ماده تزریقی است که در ایران به طور غیر قانونی و به عنوان جعلی داروی ترک اعتیاد و در شیشه های ویال عرضه می گردد.

نورجیزک اصلی که در کشورهای غربی مانند ایالات متحده آمریکا، کانادا و کشورهای اروپائی به عنوانی ترکیب شل کننده عضلانی با پایه فنادرین -آسپیرین عرضه می گردد کاملا متفاوت است.

نورجیزک نه در ترک اعتیاد موثر نیست بلکه خود اعتیاد آور می باشد و مصرف بیش از حد یا اوردوز آن مرگ آور است.

عفونت ناشی از نورجیزک هم به دلیل سرکوب سیستم ایمنی بدن به دلیل اثرات هورمونی و مخدر، هچنین به دلیل آلودگی سرنگ.

جديدترين و در عين حال خطرناكترين نوع مواد مخدر شيميايي و تزريقي همين آمپولها هستند كه نورجيزك آخرين و خطرناكترين آنها است كه ميتوان آن را مرگ بارترين ماده مخدر سال ناميد.

نورجيزك به دليل داشتن محلول هروئين و ايجاد وابستگي زياد در مصرفكننده و عمر كوتاه نشئگي، نياز به تزريق مجدد را در هر دو تا سه ساعت  ايجاد ميكند به همين علت مصرف اين مواد در افراد به سرعت بالا مي رود.

افراد سودجو براي نفع بيشتر، اغلب در تركيبات اين آمپولها از فاضلاب استفاده كرده و در اختيار معتادان قرار ميدهند.

ايجاد سندرم كوشينگ CUSHING را كه سبب قطع ترشحات غدد فوق كليوي ميشود،از عوارض مصرف اين آمپولها است.

معمولا محل تزريق اين آمپولها دچار عفونت شده و بيماريهايي مانند ايدز و هپاتيت را ايجاد ميكند.

ترامادول Tramadol

ترامادول یک داروی مسکن شبه تریاک است و برای تسکین درد متوسط تا شدید تجویز میشود. ترامادول بر روی گیرندههای اوپیوئیدي وسیستم نورآدرنرژیک و سروتونرژیک اثر میکند.

این دارو توسط شرکت آلمانی گروننتال Grünenthal در دهه ۱۹۷۰ با نام تجاری ترامال ساخته شد.

بر اساس آمار بررسی شده از تیر ماه 1381 تا پایان مهر 1382 تعداد 162 مورد گزارش عارضه دارویی مربوطه به ترامادول از 49 شهرستان مختلف به مرکز ثبت عوارض جانبی ایران (ADR) ارسال شده است. سوزش سینه، تنگی نفس شدید، افت فشار خون و حتی مرگ در اثر تزریق در مجموعه گزارشات دیده میشود.

با توجه به اینکه این دارو از گروه ضد درد مخدر است اثرات وابستگی و عوارضی شبیه به داروهای مخدر از قبیل سرگیجه، خواب آلودگی، یبوست، تعریق، خارش و در مواردی نادر کاهش فعالیت سیستم تنفس در بدن ایجاد میکند.

نتایج بررسی های انجام شده توسط محققان نشان دادکه حدود یک درصد از بیماران با دریافت دوزهای درمانی ترامادول دچار تشنج می شوند.

ريتالين Ritalin

متيل فنيديت MPH با نام تجاري ريتالين توسط كمپاني داروسازي نوارتين در سال 1954 به بازار دارويي دنيا عرضه شد.

قرص هاي ريتالين در وهله اول براي درمان يکي از انواع اختلال بيماري هاي رواني دوران کودکي به نام بيش فعالي همراه با نقص توجه استفاده مي  شود.

پزشکان و روانپزشکان با صراحت اعلام مي كنند ترك كردن داروهاي محرك آمفتاميني نظير ريتالين و اكستازي، بسيار سختتر و پيچيدهتر از كراك، هرويين و ساير مواد مخدر است.

مصرف کنندگان تصور مي کنند اين قرص ها بي خطرند و آن " بد نامي " مواد مخدر را ندارند.

پانپراگ Panperag

پان پراگ  يك نوع ماده مخدر صناعي است كه عوامل سودجو آن را با عنوان خوشبوكننده دهان و یا با نامهاي راجا ، تايتانيك، پان عربي ، ويتامين ، ملوان زبل ، پان اسفناج،گوتكا ، ناس خارجي و پان پاكستان  به جوانان و نوجوانان ميفروشند.

 محتويات پان پراگ تركيبي از تنباكو، آهك ،خاكستر، ادويههاي معطر ، ساخارين و اسانسها و افزودنيهاي غير مجاز است.

تركيباتي همچون آرسنيك ، كربنات ، منيزيم و سرب نيز در اين مواد مشاهده شده است.

پان پراگ به عنوان خوشبو كننده دهان در اشكالي مانند پودر، آدامس و پاستيل توزيع شده و به صورت مكيدني و يا جويدني استفاده ميشود.

 براي تهيه پان دانه درخت آركا كيتچيو  Areca  Catechu  را كه مصرف آن سبب قرمزي رنگ دهان ميشود در برگ درختي به نام بتل پيچانده و با افزودن مقداري هيدروكسيد كلسيم ، تنباكو و مواد افزودني به آن ماده مخدر پان ساخته ميشود .

سرطان دهان ، حنجره ، لثه و ايجاد عارضه در دستگاه تنفسي و قلب و عروق از عوارض مصرف اين مواد است.

با مصرف اين مواد، بزاق دهان افزايش يافته و خروج مكرر آب دهان مصرف كننده ، سبب ايجاد بيماريهاي عفوني مانند سل و هپاتيت مي شود .

از دست دادن تعادل رفتاري و حركتي ، سبكي سر ، گيجي و شادي كاذب و تشنگي نيز از ديگر عوارض مصرف اين مواد مي باشد.

آدامسها و خوشبوكننده هاي "پانپراگ" اگر چه با اسمهاي ديگر وارد شده اند اما تركيبي شبيه ماده مخدر "ناس" را دارند

به خاطر داشته باشیم که اعتیاد به مواد در هر نوع آن که باشد در ابتدا با تجربه های بسیار لذت بخشی همراه است به صورتی که شخص اعتقاد پیدا  می کند  که می تواند به صورت کنترل شده مواد را مورد سوء مصرف قرار داده و از تجربه های لذت بخش آن برخوردار شود! غافل از اینکه ثابت شده است که مصرف حتی مقدار کم مواد مخدر یا محرک ساختمان مغز و کارکرد آنرا به طور هم زمان تغییر می دهد که صحبت در مورد آن از حوصله این بحث خارج است.

ارائه شده در سمینار اعتیاد: علی اکبر حافظی دانشجوی پزشکی دانشگاه  علوم پزشکی گلستان