پایگاه اطلاع رسانی پرستاری

انسان از لحظه تو لد تا مرگ به ديگران وابسته است وبراي زنده ماندن از لحاظ جسمي ،رواني واجتماعي به پرستاري ومراقبت نياز دارد زيرا به تنهايي نمي تواند مشکلات خود را به دوش کشد .
از طرف ديگر از لحاظ اجتماعي بدون کمک به ديگران قادر به بر آوردن نيازهاي معنوي خود نيست وبه تنهايي نمي تواند به آرزوهاي خود برسد چون صفت مشخصه انسان اجتماعي بودن وزندگي بصورت گروهي است اما در جهان صنعتي امروز مشکلات اجتماعي بيش از حد گسترش يافته است زيرا رشد جوامع صنعتي باعث تراکم جمعيت ودر نتيجه پيدايش مسائل پيچيده تر اجتماعي شد واختلاف طبقاتي مردم را افزوده است .واکنش هاي اجتماعي در برابر اعتياد :
معمولاً واکنشهاي اجتماعي مردم در مصرف مواد مخدر متفاوت است . بايد اين حقيقت تلخ را اعتراف کرد که اعتياد را بيشتر يک مسئله شخصي وفردي مي دانند نه اجتماعي در حاليکه بر عکس است وبيشتر مسئله و مشکل اجتماعي است نه شخصي وفردي .
در ايران در گوشه وکنار هر شهر وروستا هر کس دردي داشته باشد حتي هر قدر مزمن باشد بوسيله مردم پزشک نما برايش ترياک تجويز مي شود . بدون اينکه بفهمد چه تاثيرنامطلوبي دارد وعوارض جسمي آن چيست وحتي بي توجه به اينکه رهايي از درد موقتي است وبراي رهايي هميشگي از آن بصورت مصرف روزانه در مي آيد وشخص را معتاد مي کند .
در قرن نوزدهم بيشتر جنايتکاران جامعه افراد معتاد بودند وچون روز به روز به تعداد مصرف کنندگان ترياک و مشتقات آن بيشتر مي شد جامعه با کمبود نيروي انساني کار ساز مواجه گرديد اين بود که دولت وبه دنبالش مردم مبارزه شديد ي بر عليه مصرف آن ومجازات مصرف کنندگان شروع کردند. انواع مواد مخدر واثرات جسمي ورواني آنها :
1)ترياک : يکي از قديمي ترين مواد مخدري است که در اغلب جوامع به ويژه در کشورهاي آسيايي و آفريقايي به هر وسيله توسط افراد مصرف مي شود .
2)مرفين : که از ترياک گرفته مي شود وبه دو صورت مايع و پودر مصرف مي گردد در جوامع صنعتي مصرفش توسط جوانان زياد است .
3) هروئين : معمولاً از طريق ترکيبات شيميايي ساخته مي شود واثرش سه برابر مرفين است .
4)کوکائين : از گياه مخصوص گرفته شده و اغلب در بيهوشي مصرف پزشکي دارد . اثرات جسمي آن کم است در حاليکه از نظر رواني اثراتش از هروئين بيشتر است .
5) ماري جوانا و حشيش : هر دو گياه خودرو شاهدانه گرفته و اعتياد جسمي ندارد ولي اعتياد رواني مي آورند به همين جهت مضرند واثرات مغزي ناگواري دارند . حالت ناشي از مصرف آنها عبارتند از خواب آرام بخش ،تشديد احساس ،خنده هاي بي مورد ، طولاني ولذت بخش بودن زمان ومکان ، وقتي تاثير داروتمام مي شود به معتاد حالت بدي دست مي دهد .
6) واليوم وليبريم : اگر به مقدار زياد وطولاني مصرف شود اعتياد آورند ومتاسفانه امروزه در جوامع صنعتي به صورت حلال مشکلات در آمده اند .
7)متادون : دارويي مخدر ديگري است که در جنگ جهاني دوم در آلمان رواج يافت مدتها معتادين بجاي هروئين نيز متادون مصرف مي کردند وابستگي به داروهاي مخدر فقط براي رهايي از ناراحتي هاست وبه همين دليل اين وابستگي براي معتاد وجامعه عوارض ومشکلاتي ايجاد مي کند . مواد مخدر مجاز :
برخي از داروهاي خواب آور ومسکن چون آسپرين که بوسيله پزشکان تجويز مي شود اگر به مقدار زيادي مصرف شود تعادل جسمي و رواني را بهم مي زند . چاي وقهوه مواد محرکي هستند که اعتياد آورند ودرکسي که بطور منظم مصرف مي کند اثرا تقابل ملاحظه اي ايجاد مي کند . مواد مخدر صنعتي :
مواد مخدر صنعتي خطري است که نسل جديد را تهديد مي کند اگر چه مواد مخدر اعم از سنتي وصنعتي همه کشورها را تهديد مي کند اما کشور ما به دليل خاص جغرافيايي وهم مرزي با بزرگترين توليد کننده مواد مخدر در جهان ( افعانستان)  از مشکلات بيشتري برخوردار است .
قرص هاي اکستازي يا به عبارتي قرص هاي شادي آور نوع جديدي از مواد مخدر است که مساله شيوع آن در بين جوانان مدتي است موضوع بحث داغ اجتماعي ، فرهنگي واقتصادي شده است .
اکستازي براي مدتهاي مديدي جهت رفع افسردگي شديد تجوِِِيز مي شد اما عوارض منفي آن از جمله تشدِِِِيد افسردگي باعث شد تا کمتر به آن توجه شود در سال 1988 پزشکاني از هلند اکستازي را ماده مخدر تشخيص دادند . اين ماده اگر چه اعتياد جسماني ايجاد نمي کند اما موجب نابودي سلولهاي مغزي شده و سيستم عصبي مغز را تحت تاثير قرار مي دهد . علل وعوامل موثر بر اعتياد :عواملي که مربوط به خود فرد است : 1)کمبود اعتماد به نفس 2) تمايل به اعمال زشت وخلاف 3) ناراحتي رواني 4) در د يا بيماري جسمي مزمن 5)نظر مثبت نسبت به مواد 6)داشتن زمينه ارثي 7)مورد خشونت قرار گرفتن در وضعيت بد شخصيتي . عواملي که بر اطرافيان ومحيط فرد مربوط است :
دوستان معتاد ،طرد شدن از طرف معلمان ودوستان وبستگان ،مهاجرت ،دسترسي آسان به مواد ،فشارهاي ناشي از محيط پيشگيري از اعتياد به مواد مخدر در فرزندان :
1)برقراري ارتباط سالم با فرزند باعث مي شود که آنان به کار هاي خلاف روي نياورند .
2)زيانهاي انواع مواد مخدر را بشناسيم وفرزندان خود را نسبت به اين زيانها آگاه سازيم .
3)هميشه رفتار وکردار ورفت وآمد فرزندان خود را زير نظر داشته باشيم .
4)براي فرزند خود شخصيت وارزش قائل شويم ودر کارهابا او مشورت کنيم
5)فرزندان خود را به ورزش ،مطالعه وانجام دادن کارهاي هنري تشويق کنيم .
اعتياد نظير ديگر مفاسد اجتماعي از جهات مختلفي قابل بررسي است : در بررسي تاثير اعتياد بر حالات رواني وعاطفي خانواده بخصوص فرزندان که با استفاده از شيوه هاي علمي وتجربي به دست مي آيد به عوامل وانگيزه هاي آن توجه مي نمايند .
عوامل اصلي بحرانهاي روحي در خانواده به دو دسته کلي وعوامل فردي ومحيطي تقسيم مي شود . در اين رابطه محيط ، خانواده ،مدرسه ، کوچه وخيابان وديگر مسائل نظير امور اقتصادي ، پرورشي و تربيتي مورد توجه قرار مي گيرد .
اعتياد به مواد مخدر در زمره يکي از شديد ترين مفاسد اجتماعي ومعضلات جوامع محسوب مي گردد ولطمات وزيانهاي ناشي از آن به مراتب بيش از ديگر مفاسد اجتماعي است .
اعتياد خطر بيشتري نسبت به انحرافات ديگر براي جامعه دارد زيرا آثار هريک از جرائم با وقوع آن خاتمه يافته ويا عواقب آن تا مدت کمي در محيط محدود دوام مي يابد . ولي متاسفانه با ايجاد اعتياد که بعنوان پديده يک فساد است به تباهي غافله ختم نمي شود بلکه خود اعتياد آغاز مي گردد .
اولين ضربه هاي اعتياد بر پيکر خانواده وارد مي شود . اعتياد خانواده فرد معتاد را متزلزل وفرزندان وسر نوشت و آينده آنان را به مخاطره مي اندازد .
سوغات اعتياد زندگي را از هم مي پاشد . مهمترين تاثير اعتياد بر خانواده از بين رفتن کنترل ، نظم وانضباط وبه وجود آمدن هرج ومرج وبي بند وباري است .