پایگاه اطلاع رسانی پرستاری

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: بهداشت و درمان - عمومي

مدير طرح بازطراحي ساختار سازماني بيمارستان‌هاي هيات امنايي با اشاره به ارتقاي جايگاه دفاتر پرستاري در ساختار جديد بيمارستان‌هاي هيات امنايي، از افزايش 30 تا 50 درصدي تعداد كادر پرستاري و خدمات مراقبتي اين بيمارستان‌ها بر اساس شرايط واقعي آنها خبر داد و گفت: در ساختار سازماني جديد بيمارستان‌هاي هيات امنايي، بر اساس ساختار دروني بخش، متوسط نيروي پرستاري به ازاي هر تخت 37/1 در نظر گرفته شده است.

به گزارش خبرنگار بهداشت و درمان ايسنا، مهندس سعيد نوري در نشستي با خبرنگاران در تشريح نتايج و دستاوردهاي حاصل از استقرار ساختار سازماني جديد بيمارستان‌هاي هيات امنايي كشور گفت: به منظور طراحي و اجراي اين ساختار به صورت علمي و كارشناسي و متناسب با شرايط بومي وزارت بهداشت و اقتضائات روز كشور، ورودي‌هايي در بستر يك متدولوژي يكپارچه در زمينه‌ تدوين استراتژي ساختار به كار گرفته شد.

وي با اشاره به ورودي هاي محتوايي اين پروژه گفت: براي شناخت كامل و دقيق وضعيت موجود 18 بيمارستان هيات امنايي موضوع ماده 88 قانون برنامه چهارم، بيش از 45 هزار صفحه اطلاعات از واحدها و بخش‌هاي مختلف اين بيمارستان‌ها جمع آوري و مورد تجزيه تحليل قرار گرفتند. همچنين در راستاي تحليل ابعاد محتوايي، ساختاري و نيز اصول و سياست‌هاي مورد نظر در اين طراحي از طريق بسته شماره 2 سوالات بيش از 32 هزار صفحه پرسش نامه استاندارد توسط مديران دروني 18 بيمارستان مذكور تكميل و در بستر يك سيستم مكانيزه مورد تجزيه تحليل قرار گرفت.

نوري به بررسي تاريخچه و سوابق فعاليت‌ها و مطالعات ساختار در حوزه ساختار گذشته بيمارستان‌ها در وزارت بهداشت اشاره كرد و گفت: بررسي و تحليل تمام قوانين و مقررات و آيين‌نامه‌هاي مرتبط با بيمارستان‌ها به ويژه بيمارستان‌هاي هيات امنايي و همچنين بررسي ماموريت تفصيلي بيمارستان‌ها و بخش‌هاي گوناگون آنها از ديگر ورودي‌هاي مطرح در اين پروژه بود.

وي به بررسي مجموعه اهداف و جهت گيري‌هاي وزارت بهداشت و سياست‌ها و استراتژي‌هاي خرد و كلان نظام سلامت كشور در حوزه ارائه خدمات درماني و مديريت بيمارستاني اشاره كرد و گفت: در اين پروژه ساختار و مديريت بيش از 20 بيمارستان موفق دنيا نيز مورد مطالعه قرار گرفت.

نوري با بيان اينكه خروجي‌هاي حاصل از اين پروژه در اختيار دانشگاه‌هاي علوم پزشكي و بيمارستان‌هاي هيات امنايي قرار گرفته است، سيستم تيپ بندي براي بيمارستان‌هاي هيات امنايي را يكي از اين خروجي‌ها عنوان كرد و گفت: اين سيستم بيمارستان‌ها را در پنج حوزه اصلي عمليات، آموزش و پژوهش، خدمات و پشتيباني، برنامه ريزي و توسعه، مديريت ارتباط با مشتريان، به دسته‌هاي مختلف تقسيم مي‌كند و مبناي تعيين نمودار واحدهاي سازماني بيمارستان‌ قرار مي‌گيرد.

وي ادامه داد: هرچند هر بيمارستاني با توجه به شرايط محيطي و دروني خاص خود ساختار سازماني ويژه‌اي را نيز مي‌طلبد اما از آنجا كه با كنار هم قرار گرفتن بيمارستان هاي مختلف، وجوه تشابه بسياري ميان آنها مشخص مي‌شود و صرفا تفاوت در ظرفيت‌ها و منابع و برخي از پارامترها هر بيمارستان را منحصر به فرد مي‌كند، بنابراين مي‌توان با ارائه يك دسته بندي منطقي از بيمارستان‌هاي مختلف ساختارهاي مديريتي خاص هر دسته را تعريف كرد. از آنجا كه بيمارستان‌هاي هيات امنايي در ابعاد حكمراني كاملا مشابه و قابل انطباق بر يكديگرند بنابراين مي‌توان ساختارهاي مديريتي آنها را در چند دسته مشخص تيپ بندي كرد.

نوري در ادامه به نمودار واحدهاي سازماني بيمارستان‌هاي هيات امنايي اشاره كرد و گفت: اين نمودار كه از آن مي‌توان به ساختار مديريت بيمارستان نيز تعبير كرد براي حوزه‌هاي مختلف فعاليت و در تيپ‌هاي مختلف اين حوزه‌ها طراحي شده است. همچنين به طور تفصيلي و دقيق شرح وظايف تمامي واحدهاي سازماني بيمارستان‌ها تبيين شده كه در تدوين آن سه اصل عدم وجود ابهام، عدم وجود تداخل و عدم وجود خلا وظيفه و ماموريت در نظر گرفته شده است.

وي به ساختار مشاغل و مدل توسعه و پويايي ساختار در پروژه مذكور اشاره كرد و گفت: در ساختار مشاغل ابتدا فهرست عناوين شغلي و پستي در الگوهاي مختلف و مبتني بر سيستم تيپ بندي تعيين شده و به منظور تعيين تعداد پست‌هاي مورد نياز از هر عنوان شغلي در هر بيمارستان سيستمي با عنوان مدل توسعه و پويايي ساختار طراحي شده است كه ماموريت دارد بر اساس شاخص‌ها و متغيرهاي محيطي و دروني هر بيمارستان تعداد پست‌هاي مورد نياز واحدهاي مختلف بيمارستان را به دست آورد.

نوري افزود: در حقيقت دو سيستم تيپ بندي و مدل توسعه و پويايي ساختار به گونه‌اي با ابعاد اصلي ساختار پيوند خورده‌اند كه پويايي ساختار سازماني اين بيمارستان‌ها و همچنين تدوين ساختار براي بيمارستان‌هاي جديد، مبتني بر شاخص‌هاي معين تضمين مي‌شود و اين سيستم‌ها بسترهاي لازم براي اختصاص ساختارها و پست‌هاي مورد نياز بيمارستان‌ها را به صورت عادلانه و به دور از چانه زني‌هاي معمول فراهم مي‌كند.

اصالت بخشيدن به بخش‌هاي درماني در ساختار سازماني طراحي شده براي بيمارستان‌هاي هيات امنايي

افزايش 30 تا 50 درصدي تعداد كادر پرستاري و خدمات مراقبتي اين بيمارستان‌ها بر اساس شرايط واقعي آنها

وي در ادامه به تغييرات در ساختار داخلي بخش‌ها اشاره كرد و گفت: لازم است كه يك بخش درماني به عنوان يك مركز مستقل مديريتي براي خودش اصالت داشته باشد و به اين ترتيب مي‌توان حداكثر پاسخگويي را از بخش‌ها مطالبه كرد.

نوري در ادامه از افزايش ضرايب پرستاري در ساختار سازماني طراحي شده براي بيمارستان‌هاي هيات امنايي خبر داد و گفت: در اين طرح براي همه بخش‌هاي درماني شامل 64 نوع تخت باليني و هفت نوع تخت ستاره دار و همچنين بخش‌هاي درمانگاهي، ضرايب پرستاري به تفكيك و مبتني بر مطالعات زمان سنجي و كار سنجي، تخصيص يافته است.

وي گفت: طبق محاسبات انجام شده، با توجه به شرايط واقعي بيمارستان‌ها، بيمارستان‌هاي هيات امنايي مشمول اين طرح با ضرايب جديد بين 30 تا 50 درصد افزايش تعداد كادر پرستاري و خدمات مراقبتي خواهند داشت. اين در حالي است كه پيش از اين ضريب كادر خدمات مراقبتي براي هر بخش به طور ميانگين 7/0 بود كه اكنون اين امر براي هر بخش متفاوت شده است.

بر اساس ساختار دروني بخش، متوسط نيروي پرستاري به ازاي هر تخت 37/1 در نظر گرفته شده است

نوري در اين زمينه افزود: در استانداردهاي خارجي ضريب پرستار به ازاي هر بيمار در شبانه‌روز به طور ميانگين 42/1 است و بيشترين ضريب مربوط به بخش‌ مراقبت‌هاي ويژه (2) است. در طرح مذكور بر اساس ساختار دروني بخش و با فرض 75 درصد ضريب اشغال تخت‌هاي عادي و 90 درصد اشغال تخت‌هاي ويژه، متوسط نيروي پرستاري به ازاي هر تخت 37/1 در نظر گرفته شده است كه بيشترين مقدار آن براي تخت‌هاي ويژه با ضريب 62/2 است.

وي با اشاره به توسعه مسير ارتقاي شغلي پرستاران در ساختار سازماني جديد طراحي شده براي بيمارستان‌هاي هيات امنايي گفت: بر اساس اين طرح پيشنهاد شد كه نظام ارايه خدمات مراقبتي از سمت وظيفه‌اي به سمت موردي هدايت شود؛ اما از آنجا كه اين دگرگوني به يكباره امكان پذير نيست، پيشنهاد شد در ساختار جديد پرستاران درون بخش (بخش‌هاي بزرگ با بيش از 16 نفر كادر مراقبتي در طول شبانه روز) در سه سطح پرستار، تي ام (سرگروه) و سرپرستار سازماندهي شوند. اين ساختار بر مبناي مدل تيمي، ارائه خدمات مراقبتي كه مدلي بين روش وظيفه‌اي و موردي است طراحي شده به اين ترتيب مسير ارتقاي شغلي پرستاران گسترده تر شده و ساز و كارهاي لازم به منظور ساماندهي مناسب و مطالبه پاسخگويي در حوزه خدمات مراقبتي در اختيار پرستاران قرار گرفته است. در اين ميان از بيمارستان‌هايي كه به سمت موردي حركت كنند حمايت مي‌شود.

مهندس نوري به افزايش اختيارات سرپرستاران در طرح مذكور اشاره كرد و گفت:‌ در اين طراحي سرپرستاران در مواقع غيبت رييس بخش به عنوان قائم مقام وي شناخته مي‌شوند كه بنابراين با اين اقدام جايگاه جامعه پرستاري ارتقا يافته و بسترهاي لازم به منظور افزايش انگيزه‌هاي كاري آنها فراهم شده است.

ايجاد معاونت آموزش و سلامت در بيمارستان‌هاي هيات امنايي به معناي حذف يا تنزل جايگاه دفاتر پرستاري نيست

وي با اشاره به در نظر گرفتن معاونت آموزش و سلامت (معاون عمليات) در بيمارستان‌هاي هيات امنايي اشاره كرد و گفت: به اين ترتيب كل فعاليت عملياتي بيمارستان‌ها در اين معاونت يكپارچه شده است كه اين امر به معناي حذف دفاتر پرستاري يا تنزل جايگاه آنها نيست.

نوري در اين باره ادامه داد: در راستاي ارتقاي خدمات درماني و سلامت بيمارستان بايد بسترها و ساز و كارهايي فراهم شود كه فرايندهاي درمان و سيستم‌هاي ارائه خدمت بطور منسجم طراحي و مستقر شده و تحت نظارت جامع قرار گيرد و همچنين ميان آنها هماهنگي و ارتباط مناسب برقرار شود.

وي گفت: ايجاد معاونت آموزش و سلامت در بيمارستان در راستاي ايجاد انسجام و يكپارچگي در فرايندهاي ارائه خدمت به بيماران و تعريف موزون اختيارات و مسئوليت‌ها به منظور مطالبه حداكثر پاسخگويي است. از آنجا كه ارائه خدمات پزشكي و ارائه خدمات مراقبتي دو مقوله مرتبط با هم هستند، بنابراين حوزه پرستاري نمي‌تواند به عنوان يك حوزه مستقل در كنار معاونت آموزش و سلامت قرار گيرد.

وي با اشاره به ساز و كارهاي نظارتي و ارزيابي در نظر گرفته شده در خارج از معاونت‌ آموزش و سلامت بيمارستان‌هاي هيات امنايي در راستاي ايجاد نظارت جامع و اثربخش گفت: به اين منظور گروه مديريت ارتباط با مشتريان به منظور برقراري ارتباط مستمر با مشتريان، دريافت بازخورد‌هاي لازم و جلب رضايت آنها، مستقيما زير نظر مديرعامل بيمارستان قرار گرفته است. وظايف اين گروه مشتمل بر حوزه‌هاي سنجش رضايت مشتريان، پيگيري شكايات، هماهنگي خدمات مذهبي، هماهنگي خدمات داوطلبانه و مددكاري اجتماعي است.

نوري افزود: همچنين در نظر گرفتن معاونت برنامه ريزي و توسعه براي بيمارستان‌هاي هيات امنايي، ‌ارزيابي عملكرد واحدهاي مختلف بيمارستان و همچنين ارزشيابي عملكرد كاركنان را بر مبناي عملكرد برقرار مي‌كند.

وي گفت:‌ مركز مسووليت جديدي با عنوان مديريت كنترل و هماهنگي عمليات براي بيمارستان و زير مجموعه معاونت آموزش و سلامت در نظر گرفته شده است كه يكي از ماموريت‌هاي اصلي آن نظارت بر عملكرد پزشكان و ارائه خدمات با كيفيت و حضور به موقع آنها در بيمارستان است.

به گفته نوري، در زمان غيبت رييس بيمارستان، معاون آموزش و سلامت به عنوان قائم مقام او عمل مي‌كند. همچنين در ساختار دروني معاونت آموزش و سلامت پيشنهاد شده كه مدير پرستاري (مترون) و يا مدير كنترل و هماهنگي عمليات بر اساس اينكه هر كدام از توانمندي مديريتي بالاتري برخوردار بوده و همچنين حضور پررنگ تري در بيمارستان داشته باشند، به عنوان قائم مقام معاونت آموزش و سلامت ايفاي نقش كنند.

به گزارش ايسنا، مدير طرح بازطراحي ساختار سازماني بيمارستان‌هاي هيات امنايي با اشاره به ارتقاي جايگاه دفاتر پرستاري در ساختار جديد بيمارستان‌هاي هيات امنايي تاكيد كرد: در ساختار جديد بيمارستان‌هاي هيات امنايي دفاتر پرستاري نقش‌هايي همچون نظارت كلان و عالي بر ارائه خدمات مراقبتي در بخش‌هاي مختلف و ارائه تذكرات لازم و اعمال رسمي اين نظارت از طريق معاون مربوطه و روسا و سرپرستاران بخش‌ها، آموزش ضمن خدمت پرستاران و ارائه پشتيباني‌هاي لازم، هماهنگي بين بخشي در حوزه خدمات مراقبتي را بر عهده خواهند داشت و اين ساختار در كنار ساختار پرستاري درون بخش در مجموع ارتقا جايگاه، بهبود سلسله مراتب فرماندهي، يكپارچگي و انسجام، مسئوليت پذيري و پاسخگويي و افزايش كيفيت و كميت را در حوزه پرستاري و خدمات مراقبتي در پي خواهد داشت.