مهارت کنترل خشم
مهارت کنترل خشم
اهداف مرحله ای
1 – آشنایی فراگیران با خشم و ویژگیهای آن . 2 – افزایش توانایی فراگیران در زمینه کنترل خشم .
اهداف آموزشی
1 – خشم را تعریف کند . 2 – علائم و نشانه های جسمی خشم را نام ببرد . 3 – موقعیت های ایجاد کننده خشم را نام ببرد و با ذکر مثال توضیح دهد . 4 – شیوه های ابراز خشم را نام برده و با ذکر مثال شرح دهد . 5 – در یک موقعیت فرضی شیوه های ابراز خشم را به طور عملی نشان دهد . 6 – شیوه های کنترل خشم را نام برده با ذکر مثال توضیح دهد . 7 – در یک موقعیت فرضی کاربرد استفاده از شیوه های کنترل خشم را به طور عملی نشان دهد .
مقدمه
یکی از واکنش های طبیعی ارگانیسم که به صورت جسمانی و هیجانی بروز می نماید خشم است . که می تواند از یک هیجان خفیف تا احساس عصبانیت شدید پیش برود . بروز این احساس در انسان بسیار طبیعی و در برخی موارد لازم می باشد . اما آنچه حائز اهمیت می باشد مهارت در مدیریت و کنترل این احساس طبیعی است.
تعريف خشم
خشم احساسي است كه به صورت جسماني و هيجاني ابراز ميشود. خشم واكنش طبيعي ارگانيسم نسبت به شرايطي است كه فرد دچار ناكامي ميشود. اين احساس ميتواند از يك احساس خفيف ناخوشايند شروع شده و تا يك احساس شديد عصبانيت را در برگيرد. با اين كه خشم احساسي طبيعي و لازم است، ولي وقتي شدت آن خيلي زياد باشد، در موارد زيادي اتفاق بيفتد، و نحوه ابراز خشم توسط فرد مناسب نباشد، ميتواند مشكلسازشود.
علائم هشدار در مورد خشم
يك نكته بسيار مهم در مور كنترل خشم اين است كه به محض ايجاد خشم بتوانيم آن را تشخيص داده و پيش از شدت پيدا كردن به كنترلش بپردازيم. براي اين كار بهتر است نسبت به علائم اوليه ايجاد خشم در خود حساس شده و آنها را به محض بروز بشناسيم.
اين علائم در تمام افراد يكسان نيست
. به موارد زير توجه كنيد :افزايش ضربان قلب افزايش فشار خون گشاد شدن مردمك چشم منقبض شدن عضلات تغيير رنگ چهره (سرخ شدن يا رنگ پريدگي) داغ شدن يا يخ كردن بي حس شدن برخي قسمتهاي بدن تغيير تنفس
اين موارد برخي از علائم خشم هستند. هر فردي در هنگام عصبانيت برخي از اين علائم را تجربه ميكند. شما هنگام عصبانيت كداميك از اين علائم را داريد؟ برخي افراد درمورد احساس جسماني همراه با خشم معتقدند كه به صورت احساس فشاري شروع مي شود كه ناگهان از سمت قلب (دل) آدم شروع شده و در تمام بدن پخش ميشود.
ترتيب ظهور اين علائم نيز بسيار مهم است. اولين علامتي كه هنگام خشم در شما بوجود ميآمد كدام است؟ علائم بعدي كدامند؟ از زمان ظهور كدام علامت به بعد است كه ديگر كنترل خشم سخت ميشود؟ شايد با توجه به يادداشت هاي خود درستون دوم برگه شمارهي 2 بتوانيد اين موارد را استخراج كنيد.
موقعيتهاي ایجادکننده خشم
يكی از اولين كارهايي كه براي كنترل خشم لازم است، شناختن موقعيت ها و شرايطي است كه احتمال دارد در آنها دچار خشم شويم . جالب است بدانيم كه در اكثر موارد، افراد آشنا و مورد علاقه بيش از بيگانگان باعث خشم ما ميشوند. معمولاً خشمي كه ناشي از رفتار افراد نزديك به ماست، پايندهتر و شديدتر از خشمي است كه نسبت به افراد بيگانه يا كسانيكه مورد علاقهمان نيستند داريم.
تحقيقات نشان مي دهد كه در اكثر مواقع علت اصلي خشم، ناكامي است. ناكامي حالتي است كه وقتي فرد به دلايلي نتواند به خواسته خود برسد، ايجاد مي شود. عللي كه معمولاً افراد براي خشم خود بيان ميكنند شامل موارد زير نيز ميباشد:
قطع شدن يك كار مورد علاقه مورد ظلم واقع شدن مسخره يا تحقير شدن قرار گرفتن در معرض پرخاشگري از طرف ديگران
مورد بياعتنايي يا بيتوجهي قرار گرفتن گول خوردن آسيب ديدن از طرف ديگران (عمدي يا غيرعمدي)
حتماً با مواردي روبرو شده ايد كه باعث عصبانيت فردي مي شود، در حالي كه چنين اثري در ديگران ندارد. شايد اين سؤال براي شما مطرح باشد كه چرا افراد مختلف در يك موقعيت مشابه، احساس متفاوتي دارند يا حداقل شدت احساسشان فرق ميكند؟
شيوههاي ابراز خشم
واكنش افراد مختلف به احساس خشم متفاوت است. به مثالهاي زير توجه كنيد:
احمد جزوه مربوط به امتحان فردا را ندارد. او معمولا سر كلاس ها جزوه ننوشته و پيش از امتحان جزوه دوستانش را مي گيرد. او قبلا چند بار جزوه شهريار را گرفته بود ولي با تاخير يا با كم و كسر به وي برگردانده بود. حال باز هم به سراغ شهريار رفته و با اصرار مي خواست كه جزوه اش را بگيرد. به نظر شما شهريار چه رفتارهايي ممكن است نشان دهد؟ هر چه را كه بنظرتان ميرسد بنويسيد:
الف
ب
ج
د
الف) برخي افراد هنگام خشم، سعي ميكنند آن را نشان ندهند. آنها شديداً رفتار خود را كنترل كرده و هيچ علامتي از عصبانيت نشان نميدهند. گفته ميشود كه اين افراد خشم خود را فرو ميخورند. در مثال احمد و شهريار، كداميك از رفتارهاي شهريار در اين گروه قرارميگيرند؟
فكر ميكنيد اين شيوه چه عواقبي دارد؟
ب) برخي افراد هنگام احساس خشم، رفتارهاي پرخاشگرانهاي از خود نشان ميدهند. براي مثال با صداي بلند داد ميزنند، ناسزا ميگويند، ديگران را كتك ميزنند، يا وسايلي را پرت كرده يا ميشكنند. به عبارت ديگر، با رفتار خود به نحوي به ديگران يا وسايل آسيب ميزنند.
در مثال بالا، كداميك از رفتارهاي شهريار در اين گروه قرار ميگيرند؟
رفتارهاي پرخاشگرانه چه عواقبي در پي دارد؟
|
پيامدهاي مثبت |
پيامدهاي منفي |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
اگر به مثال احمد و شهريار دقت كنيد، متوجه خواهيد شد كه گاهي ما رفتارهاي پرخاشگرانه خود را بطور مستقيم نشان نميدهيم. يعني ظاهراً هيچ رفتار پرخاشگرانهاي انجام ندادهايم در حاليكه بهرحال بطريق غيرمستقيمي به فرد آسيب ميزنيم. به چنين رفتارهايي «رفتارهاي پرخاشگرانه منفعل» ميگويند، مثلاً اگر شهريار چيزي به احمد نگويد يا اينكه به او بگويد اشكالي ندارد، ولي پيش ديگران از او بدگويي كند، چنين رفتاري نشان داده است.
ج) برخي افراد عليرغم احساس خشم، كاري نميكنند كه به فرد مقابل آسيب بزنند، ولي احساس خود را نشان داده و خواسته خود را ابراز ميكنند. به اين رفتارها، رفتارهاي «قاطعانه» ميگويند. رفتارهاي قاطعانه رفتارهايي هستند كه فرد با استفاده از آنها احساس و خواسته خود را ابراز ميكند، بدون اينكه به حقوق ديگران لطمهاي بزند. در مثال احمد و شهريار كداميك از موارد جزء اين دسته رفتارها قرار ميگرفت؟
به نظر شما عواقب رفتار قاطعانه چيست؟
|
پيامدهاي مثبت |
پيامدهاي منفي |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
گفته ميشود كه در اكثر مواقع رفتارهاي قاطعانه، سازگارانه ترين رفتارها در هنگام احساس خشم هستند
.
پایگاه اطلاع رسانی پرستاری اولین و فعال ترین پایگاه در زمینه اطلاع رسانی پرستاری است با محبت های شما عزیزان و مخاطبان خود که با بازدیدها و جستجوهایتان آن را تبدیل به مرجعی در پرستاری نموده اید آمادگی خود را جهت انتشار اخبار ، مطالب ، تحقیقات و اطلاعیه های شما اعلام می نماید.