پایگاه اطلاع رسانی پرستاری

روابط بين فردي
هدف كلي: آشنایی و توانمند سازی فراگیران در زمینه مهارت روابط بین فردی موثر

اهداف آموزشي
ويژگيهاي افراد را نام ببرد.
2- ويژگيهاي مشابه و مكمل دو تن از اطرافيان خود را تشخيص دهد.
3- اهميت روابط بين فردي مؤثر را بيان كند.
4- مهارت هايي كه به منظور رابط بين فردي مؤثر بايد كسب شود را نام ببرد.
5- راههاي ايجاد اعتماد در روابط بين فردي را نام برده توضيح دهيد.

مقدمه
وقتي يكي از نزديكان شما كاري را انجام مي دهد كه دلخواه شما نيست يا از انجام دادن كارهاي دلخواه شما امتناع مي كنند با آنها تعارض و اختلاف پيدا مي كنيد.
چهار حوزه مهارتي در زمينه روابط بين فردي مؤثر
روابط بین فردی
برقراری رابطه دوستانه
مهارت شناخت واعتماد کردن
مهارت برقراری روابط موثر
مهم‌ترين سؤال اين‌ است كه چگونه در انتخاب فردي كه مي‌خواهيم با او رابطه‌اي نزديك و صميمانه برقرار كنيم اشتباه نكنيم؟
اهميت روابط بين‌فردي مؤثر
اثر مستقيم روي سلامت رواني فرد دارد.
به رشد شخصي و هويت‌يابي افراد كمك مي‌كند.
بهره‌وري شغلي و موفقيت را افزايش مي‌دهد.
كيفيت زندگي را افزايش مي‌بخشد
تندرستي و سلامت جسمي به‌همراه مي‌آورد.
سازگاري فرد را افزايش مي‌دهد.
باعث مقابله سازنده با استرس مي‌گردد.
خودشكوفايي به همراه دارد.
حوزه روابط بین فردی موثر
براي برقراري روابط بين‌فردي مؤثر چهار حوزه مهارتي را بايد فرا گرفت. اين حوزه‌ها عبارتند از:
- شناختن و اعتماد كردن به يك ‌ديگر
- برقراري ارتباط روشن و عاري از ابهام
- پذيرش و حمايت يك ‌ديگر
- حل تعارض‌ها و مشكلات موجود در رابطه به شيوه‌اي سازنده
برای رسیدن به موفقیت در چهار حوزه فوق باید چهار مهارت را فرا بگیریم این چهار مهارت عبارت است از :
مهارت برقراری رابطه دوستانه
مهارت برقراری رابطه موثر
مهارت شناخت و اعتماد کردن
مهارت حل اختلاف

حل تعارض به شیوهای سازنده
مهارت حل تعارض
هرفردي احساسات، ديدگاه‌ها و رفتارهاي مخصوص به خودش را دارد. و به همين دليل امكان ندارد كه دو نفر در همه چيز هم‌عقيده و هم‌فكر باشند. مهم اين است كه ياد بگيريم داشتن اختلاف نظر كاملاً طبيعي است و اين مهارت را كسب كنيم كه ديدگاه خود را تنها ديدگاه، يا بهترين و مناسب‌ترين ديدگاه ندانيم و توانايي ديدن موضوع از زاويه ديد ديگران را نيز داشته باشيم. آن وقت است كه ارتباط بين فردي مؤثرتر و سالم‌تري برقرار خواهيم كرد.
آيا فكر مي‌كنيد افراد مي‌توانند همه با هم اختلاف نظر داشته باشند. ولي هنوز باهم دوست باشند؟ اختلاف نظر چه فايده‌اي مي‌تواند داشته‌باشد؟ با دوستانتان در باره‌ي ارزش اختلاف نظر صحبت كنيد. در زير نظرات برخي افراد در مورد ارزش اختلاف نظر نوشته‌شده‌است.
اختلاف نظر تغيير را تشويق مي‌كند. مواقعي هست كه بايد تغيير كرد، مهارت‌هاي جديدي را بايد ياد گرفت. ديدگاه‌هاي قديم را گذاشت و ديدگاه‌هاي جديد گرفت. زماني كه موضوع را از ديد يك نفر ديگر به‌خوبي گوش بدهيد، ديدگاه و نظرات خودتان نسبت به موضوع تغيير مي كند.
اختلافات زندگي را جالب‌تر مي‌كند. بسياري مواقع كنجكاوي و علايق مارا تحريك مي‌كند. بحث در مورد سياست، ورزش، كار، مشكلات اقتصادي و نظاير آن، تعاملات بين‌فردي را پوياتر و خوشايندتر مي‌كند. وقتي ديگران با نظر شما مخالف هستند در شما اين انگيزه را ايجاد مي‌كنند كه در مورد موضوع اطلاعات بيشتري را جمع‌آوري كنيد.
زماني كه اختلاف نظر بين تصميم‌گيرندگان وجود دارد، تصميم‌هاي مناسب‌تر و بهتري مي‌تواند گرفته مي‌شود. اختلاف نظر در تصميم‌گيري باعث مي‌شود تا در مورد تصميمي كه مي‌خواهيد بگيريد دقت و فكر بيشتري داشته‌باشيد.
اختلاف نظر به شما كمك مي‌كند خودتان رابه عنوان يك فرد بشناسيد. در يك اختلاف متوجه مي شويد چه چيزهايي شما را عصباني مي‌كند. چه چيزهايي باعث ترس شما مي‌شود. چه چيزي براي شما مهم است و يك اختلاف نظر و بحث و مجادله را چگونه مديريت مي‌كنيد.
داشتن اختلاف مي‌تواند باعث تفريح و شادي افراد گردد، تنوع علايق و نظرات نسبت به ورزش، كتاب، فيلم و ... زندگي را جالب‌تر مي كند.
اختلاف نظر مي‌تواند روابط را غني‌تر وعميق‌تر نمايد. در يك اختلاف ياد مي‌گيريد كه ديدگاه ديگري را نيز به حساب آورده و به آن احترام بگذاريم.
بسيار مهم است كه به جاي تلاش در جهت حذف اختلاف نظر، سعي كنيم مهارت‌هايي را براي حل مؤثر اختلافات و تعارضات بين فردي بياموزيم. يادمان باشد كه اگر ما از بحث و جدل پرهيز كنيم، و يا مشكلات بين فردي خود را به شيوه‌اي نامناسب و نا كافي حل كنيم، آنگاه در درازمدت با مشكلات بسيار جدي‌تر در روابط بين فردي خود روبرو خواهيم شد.
نشانه های اختلاف نظر سازنده
 قبلا اشاره گردید که اختلاف می تواند سازنده و مفید باشد ولی سوال این است که از كجا بدانيم كه اختلافات ما سازنده است يا مخرب؟ ما بر اساس چهار عامل تعيين مي‌كنيم كه اختلاف سازنده است يا مخرب.
اگر به دنبال تعارض و اختلاف، رابطه مستحكم ‌شده و ما و فرد مقابل را توانمندتر كند تا بهتر با هم كار كنيم و تعاملات بهتري داشته‌باشيم، تعارض به صورت سازنده حل شده‌است.
اگر هر دو نفر بعد از حل تعارض بيشتر هم‌ديگر را دوست داشته به هم علاقمند شده و به هم بيشتر اعتماد كنيم، اختلاف به طور سازنده حل شده است.
اگر هر دو نفر از نتيجه اختلاف احساس رضايت و خشنودي كرديم نيز اختلاف به صورت سازنده حل شده است.
و بالاخره اگر هردوي ما خود را در حل مسايل و اختلافات در آينده توانمندتر ببينيم، اختلاف به شيوه‌اي سازنده حل شده‌است.
روش حل اختلاف
در حل هر اختلافی باید این نکته را در نظر گرفت وقتي كه با جملاتي صحبت مي‌كنيد كه با
 شروع مي‌شوند، فرد مقابل را در شرايطي قرار مي‌دهيد كه احساس مي‌كند بايد از خود دفاع كند. اما وقتي جملات شما با تو ”من” شروع مي‌شوند، شما داريد از احساسات و افكار خودتان صحبت مي‌كنيد و فرد مقابل ضرورتي براي دفاع از خود احساس نمي‌كند. به مثال‌هاي زير توجه كنيد:
پيام تو
مثال:
فردا بايد رأس ساعت 5 خانه باشي.
نبايد اين كار را بكني.
بايد از فرودگاه به من تلفن كني و بگي چه ساعتي مي‌رسي خانه.
تو با دوست‌هاي من بي ادبانه رفتار مي‌كني.
تو بايد اين كارها را انجام دهي.
چرا اين نوع گفتگو به رابطه لطمه وارد مي‌كند؟
پيام من
در اين نوع پيام سه عنصروجود دارد: رفتار + احساسات + تأثيرات
مثال:
وقتي من اطلاع ندارم كه چه خبر است، ناراحت مي‌شوم و خيال مي‌كنم كه دچار يك مشكل لاينحل شده‌اي.
وقتي شنيدم كه تصميم گرفتي تعطيلات را با بچه‌ها‌ي كلاس به اردو برويم، گيج شدم كه چرا اول از من نپرسيدي تا من هم برنامه‌ام را تنظيم كنم.
چرا اين نوع گفتگو از پيام تو مؤثرتر است؟
قواعد حل اختلاف