پایگاه اطلاع رسانی پرستاری

اين سريال را از شبكه‌ماهواره‌اي پخش نكنيد  

با اين هفته، 3 هفته متوالي است که اعتراض متخصصان امر پيوند درکشور، به وجود اشکالات فاحش پزشکي در حلقه سبز، آخرين سريال ساخته ابراهيم حاتمي‌کيا که روزهاي شنبه از شبکه سوم سيما پخش مي‌شود، شروع شده و حتي اعتراض نمايندگان مجلس را هم به همراه داشته، اما کوچک‌ترين واکنشي را، نه از سوي سازندگان سريال، و نه صدا و سيما، نه در جهت تاييد و نه تكذيب،‌ به همراه نداشته است.
سريال همچنان پخش مي شود و هر هفته 2 بار تكرار مي‌شود و ذهن بينندگان را تخريب مي‌کند و موضوع هم ظاهرا جز براي پزشكاني كه با بيماران پيوندي سر و كار دارند، مهم نيست.

حتي وزارت بهداشت و مركز مديريت پيوند اين وزارتخانه هم سكوت كرده اند.

دکترعباس خدادادي -‌سرپرست تيم هماهنگ کننده بانک فراورده هاي پيوندي ايران در بيمارستان امام‌خميني‌- با اشاره به اين نکته که در سال1381 وپس از آگاهي از ساخت سريالي با اين ايده، و گفت‌وگو با کارگردان سريال، سعي کرده تا حاتمي‌کيا را از ساخت حلقه سبز منصرف کند، مي‌گويد: اين فيلم آن‌قدر نقايص ريز ودرشت پزشکي و تکنيکي دارد که نوعي فاجعه در راستاي پيوند و نوعي توهين براي پزشکان به شمار مي‌آيد و حتي اگر پاياني که براي آن در نظر گرفته‌اند بسيار آموزنده باشد، باز جبران ضربه‌هاي کاري‌اي که تا کنون به پيکره پيوند اعضا در کشور زده شده است را نخواهد کرد.

مگر هدف، وسيله را توجيه مي‌کند؟

وي در رابطه با بزرگ‌ترين مشکل اين سريال که سال‌ها پيش نيز هشدارآن به حاتمي‌کيا داده شده بود، مي‌گويد: فرد مرگ مغزي که طبق قانون، علم و شرع «متوفي» ناميده مي‌شود، به هيچ وجه نمي‌تواند مجهول الهويه باشد و در ساير موارد هم، قانون رضايت براي اهداي اعضا، دقيقا شبيه قانون ارث اجرا مي‌شود، به اين معنا که تنها اولياي دم يا وراث کبير (پدر، مادر، فرزندان بالاي 18 سال و همسر) مي‌توانند در رابطه با اهداي اعضاي فرد متوفي تصميم بگيرند و حتي اگر تمامي آنها راضي باشند و يک نفرشان ناراضي، باز هم اهدا انجام نخواهد شد.

حالا چطور است که در اين سريال، اين موضوع اصلا رعايت نمي‌شود و محور داستان، براهداي اعضاي فردي که هويتش ناشناس است، قرارمي گيرد؟

دكتر خدادادي به فضاي تخيلي اين سريال كه با واقعيت تطبيق ندارد اشاره مي‌كند و مي‌گويد: بيمارستان‌هايي که اهدا در آنها صورت مي‌گيرد که تماما بيمارستان هاي دولتي-آموزشي هستند و تنها 3 بيمارستان امام خميني، مسيح‌دانشوري و شريعتي است که ارگان‌هاي اصلي را پيوند مي‌کنند که در هيچکدام از اين بيمارستان‌ها و به هيچ وجه، انترن بالاي سربيمار نمي‌رود؛ در حالي که در سريال مورد بحث، بيمارستاني به نام پيوند داريم و همه کاره بيمار يک انترن است که از مشکلات مالي هم در رنج است!

وي ادامه مي‌دهد: در اين سريال، ابتدايي‌ترين اصول هم رعايت نشده‌اند و مثلا بيماران در انتظار پيوندي به تصوير کشيده شده‌اند كه سرم به دست راه مي‌افتند، با اطرافيان به صحبت مي‌پردازند؛ درحالي‌كه بيماراني که در انتظار پيوند قلب به سر مي‌برند، چنان بي حال وبي رمق هستند که حتي نمي توانند از لبه تخت چند قدم فراتر بروند.

دکتر خدادادي در تکميل  فهرست خطاهاي پزشکي‌اي که از سوي متخصصان، در گزارش‌هاي هفته‌هاي گذشته، مواردي از آنها برشمرده شد، مي‌گويد:  درسريال حلقه سبز هفته گذشته،  قسمتي به تصميمي که متخصص قلب، در راه، براي جدا کردن دستگاه ها از فرد مرگ مغزي (حسن) مي‌گيرد اختصاص داشت که پس از مدتي طولاني از تصميم خود منصرف شد، با بيمارستان تماس گرفت و گفت که مجددا دستگاه‌ها وصل شود! در حالي که از زمان وقوع مرگ مغزي، ارگان‌ها شروع به نارسا شدن مي‌کنند، فشار خون افت کرده و رفته رفته در طول چند روزکليه‌ها ،کبد و... از کار مي‌افتند و اين تازه در شرايطي است که دستگاه‌ها وصل باشند.

چطور مي‌شود دستگاه‌ها را از فرد مرگ مغزي به مدت طولاني جدا کرد، ارگان‌ها هيچ آسيبي نبينند و آب از آب تکان نخورد؟!

با اين اوصاف، به نظر مي‌رسد با اين همه اشكالات منطقي و فاصله‌اي كه بين اين سريال و واقعيت موجود وجود دارد، كافي است اين سريال از شبكه‌هاي جهاني
صدا و سيما پخش‌شود تا سيستم پيوند عضو در كشور ما مضحكه همه دنيا شود.

نکته‌اي كه تمامي متخصصين پيوند و دکترخدادادي هم به آن اشاره مي‌کند، پروسه تاييد مرگ مغزي و اعلام آن است.

سرپرست تيم هماهنگ کنندگي بانک فراورده‌هاي پيوندي ايران، اين‌گونه توضيح مي‌دهد: اگر قرار بر اهداي اعضا باشد، هيچ متخصصي به جز تيم تاييد مرگ مغزي که از سوي وزارت بهداشت تعيين مي‌شود و شامل يک جراح اعصاب، يک متخصص داخلي اعصاب، يک متخصص داخلي و يک نفر متخصص بيهوشي است، نمي‌تواند تاييد را انجام دهد، ضمن اينکه علائمي که براي مرگ مغزي باليني وجود دارد هم بايد 24‌ساعت پايدار مانده باشد، به اين معنا که عدم رفلکس قرنيه،عدم تنفس، عدم رفلکس به شديدترين تحريکات و... تا 24‌ساعت به همان شکل باقي‌بماند.

بعد از آن، تيم تاييد به همراه 2پزشک از سوي پزشکي قانوني، که نمايندگان قوه قضائيه هستند براي بررسي بيمار مي‌آيند که آنها هم 2بار  و به فاصله حداقل 6 ساعت بيمار را ويزيت مي‌کنند و هربارتست آپنه (عدم تنفس) و 20‌دقيقه نوار مغزي براي تاييد گرفته مي‌شود که بايد اين نوار صاف يا  flat باشد به اين معنا که هيچگونه امواج مغزي وجود نداشته باشد.

اما تأسف ما از جايي است که مراحلي به اين پيچيدگي در سريال حلقه سبز، بسيار وارونه و سهل‌انگارانه نمايش داده شده و براي بسياري از مردمي که تا به حال با مقوله مرگ مغزي آشنا نبوده اند، پندارهاي اشتباهي را به وجود آورده است.

دکتر خدادادي در پايان به‌عنوان شاهدي برسخنان خود به دکور مشمع‌اي ICUدر اين سريال اشاره کرده و مي‌گويد: دکور مشمع‌اي که آقاي حاتمي کيا در سريال از آن استفاده کرده‌اند، يادگار سال‌هاي 82-81 در ICU بيمارستان امام خميني است، چراکه در آن سال‌ها که ايشان براي ديدن بانک اعضاي پيوندي آمده بودند، ما براي رعايت بيشتر اصول ايمني، دستگاه هواسازي را در بالاي تخت افراد مرگ مغزي تعبيه کرده ودورتادورش را مشمع بسته بوديم تا هوا، تصفيه و استريل شود که کارکردي شبيه کولر گازي داشت و محيطي بسته مي‌طلبيد.

ظاهراً تنها چيزي که از ما ديدند و يادشان مانده، همان مشمع‌هاست که باز هم ناقص اجرا شده، به اين معنا که هودي در بالاي اين مشمع‌ها در فيلم وجود ندارد و بالاي اين مشمع‌ها باز است! ضمن اين‌كه راهرو ها هم مشمع‌کشي شده که لزومي ندارد و هيچ‌جاي دنيا اين كار را نمي‌كنند.

در ضمن بايد بگويم که وضع ICU ما از سال 81 تا کنون خيلي تغييرکرده، ما ديگر از مشمع استفاده نمي‌کنيم و تجهيزات پيشرفته‌تر امکان مراقبت از بيمار در فضاي باز ICU را مي دهند.

با اين اوصاف، به ياد بياوريم درحالي‌كه سريالي اين‌قدر آبروريز از تلويزيون ما پخش مي‌شود و تازه همه به ساخت آن افتخار مي‌كنند، يك سريال خارجي به نام «پرستاران»، 2 سال است از تلويزيون ما پخش مي شود و نه تنها اشتباهي در آن نيست که بسياري از پزشکان، يافته‌هاي جديد و پيشرفت نظام سلامت در كشورهاي آن‌سوي آب را نيز درآن دنبال مي‌کنند.