مقايسة آموزش با استفاده از لوح فشرده

و بوكلت بر برآيندهاي يادگيري دانشجويان

پرستاري و مامايي در مورد خودآزمايي پستان

 
 دكتر عاطفه قنبري*- زهرا عطركار روشن**

*استاديار دانشكده پرستاري و مامايي شهيد بهشتي رشت- دانشگاه علوم پزشكي گيلان

**مربي آمار حياتي- دانشكده پزشكي- دانشگاه علوم پزشكي گيلان


●  مقاله مذكور نتايج بدست آمده از طرح تحقيقاتي مصوب معاونت پژوهشي دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني گيلان مي باشد و بودجه آن از محل عتبارات معاونت مذكور پرداخت شده است.

چكيده
مقدمه : امروزه سرطان پستان مهمترين مشكل بهداشتي و مسئوول تقريبا 30 درصد موارد جديد سرطانها مي باشد. در 20 سال گذشته ميزان تشخيص آن بخاطر استفاده فزاينده از روشهاي غربالگري پستان در حال افزايش است .خودآزمايي پستان فرصتي را براي كشف زودرس ، درمان بهتر و كنترل سلامتي در اختيار زنان قرار مي دهد.تحقيقات و مطالعات مختلف نشان مي دهد كه برنامه هاي آموزشي در مورد خودآزمايي پستان و ارتقاء آن سبب افزايش آگاهي ، دفعات انجام خودآزمايي و شايستگي مي گردد . دانشجويان معمولا آموزش استفاده از كامپيوتر را بر ساير شيوه هاي سنتي ترجيح مي دهند و وسيله اي مهم در آموزش رفتارهاي بهداشتي مي باشد.

هدف: در اين تحقيق ، محقق با هدف مقايسة تاثير آموزش با استفاده از بوكلت و لوح فشرده بر برآيندهاي يادگيري (آگاهي ، باور بهداشتي و انجام خودآزمايي پستان ) اقدام به جمع آوري اطلاعات نمود تا شايد يافته هاي بدست آمده از تكنولوژي و فن آوري جديد آموزش سبب ارتقاء سريعتر يادگيري ، تقويت و اصلاح رفتارهاي بهداشتي در دانشجويان گردد.

مواد وروش‌ها: اين پژوهش يك مطالعة نيمه تجربي با طراحي آزمون قبل و بعد است كه در دانشجويان مامايي (20 نفر) و پرستاري (30 نفر) ترم اول در دانشكده پرستاري و مامايي شهيد بهشتي رشت اجرا گرديد . در ابتدا مشخصات دموگرافيك ،ميزان آگاهي ، باور بهداشتي و دفعات انجام خودآزمايي پستان در هر دو گروه با استفاده از آزمون هاي آماري مقايسه شد وهيچگونه تفاوت معني داري مشاهده نگرديد. سپس مداخله مورد نظر (كه با قرعه كشي تعيين گرديد) براي دانشجويان مامايي بوكلت و براي دانشجويان پرستاري لوح فشرده ارائه شد . مجدداًً يك‌هفته بعد هر سه متغير كنترل گرديد.در اين تحقيق پرسشنامه شامل بخش اول مشخصات دموگرافيك ، بخش دوم آگاهي سنجي (10 عبارت ) و بخش سوم سنجش باوربهداشتي برگرفته شده از پرسشنامه استاندارد مدل باور بهداشتي چمپيون پس از سنجش روايي و پايايي ابزار جهت جمع اوري اطلاعات استفاده گرديد . لوح فشرده نيز با همكاري پژوهشگران و متخصصين كامپيوتر بر اساس محتوي آموزشي خاص در محيط  ويندوز و نرم افزار MACROMEDIA FLASH(VERSION 5 )   طراحي گرديد.

نتايج: يافته‌ها نشان دادكه اكثريت دانشجويان پرستاري (9/73 درصد ) و مامايي (80 درصد) در دامنه سني 19-18 سالگي با ميانگين سني به ترتيب (8/1 ±4/19، 7/0±9/18)
بودند.اكثريت دانشجويان مجرد، بدون سابقه ابتلاء به بيماري و مواجهه با بيمار سرطاني، بدون انجام خودآزمايي پستان بوده و قبل از تحقيق هيچگونه اطلاعاتي را در مورد خودآزمايي پستان كسب نكرده بودند. دو گروه از نظر متغيرهاي فوق الذكر و همچنين سه متغير اصلي تحقيق با استفاده از آزمون تي مستقل مقايسه شدند كه هيچگونه تفاوت معني داري مشاهده نگرديد. در هر دو گروه با استفاده از لوح فشرده و بوكلت ميانگين و انحراف معيار نمرات كسب شده از آگاهي قبل و بعد از آموزش با استفاده از تي مزدوج تفاوت معني دار را نشان داد (P<0.000).آگاهي در مورد خودآزمايي پستان در دو گروه مامايي و پرستاري پس از آموزش نيز تفاوت معني داري را نشان داد (P<0.01).ولي باوربهداشتي و دفعات انجام خودآزمايي با استفاده از تي مستقل و كروسكال واليس تفاوت معني داري را نشان نداد. هيچ كدام از متغيرهاي فردي - زمينه اي با نمرات كسب شده از آگاهي  و باور بهداشتي با استفاده از آزمون كاي دو و تست دقيق فيشر تفاوت معني داري را نشان نداده است

نتيجه گيري: در اين تحقيق يافته هاي پژوهش نشان داد كه آموزش با هر دو شيوه ميزان آگاهي را افزايش مي دهد ولي تأثيري بر باوربهداشتي و دفعات انجام خودآزمايي پستان ندارد.شايد دليل اين تفاوت مدت زمان كوتاه بررسي تأثير مداخله مورد نظر يعني يك‌هفته بعد از اجراي آموزش است ، از طرف ديگر باور و دفعات انجام خودآزمايي پستان بعنوان يك رفتار بهداشتي معمولاًً از احساسات دروني افراد نشات مي گيرد و شايد تدوام آموزش يعني تكرار آموزش در فواصل زماني مختلف قادر به تغيير در باور و عملكرد واحدهاي مورد پژوهش باشد .

 

كليد واژه ها : آموزش پرستاري/ خودآزمايي پستان/ دانشجويان پرستاري/ سرطان پستان/ يادگيري