حساسيت به پني سيلين و ساير آنتي بيوتيك ها

حدودپنج درصد علت مراجعه به بيمارستان به علت عوارض دارويي است و حدود شش درصد بيماران بستري دچار عوارض دارويي مي شوند. ده درصد اين عوارض ناشي از حساسيت به دارو است.

پني سيلين مهمترين دارويي است كه ايجاد حساسيتهاي جدي مي كند حساسيت به پني سيلين مي تواند بصورت بثورات پوستي –كم خوني – ورم راه هوايي بخصوص حنجره(آنژيو ادم)-اسپاسم راه هوايي و مهمتر از همه بصورت شوك آنافيلاكسي اتفاق افتد.

آنافيلاكسي خطرناكترين عارضه پني سيلين است و معمولا به صورت افت سريع فشار خون –كهير-اسپاسم راه هوايي –درد شكمي-تورم گلو و زبان و اسهال مشخص مي شود.بعضي موارد افراد به دنبال مصرف پني سيلين وساير آنتي بيوتيكها دچار عوارضي مثل عوارض گوارشي مي شوند كه حساسيت محسوب نميشود ودر واقع خيلي از افرادي كه فكر ميكنند به پني سيلين وساير آنتي بيوتيكها آلرژي دارند در اشتباه هستند.

براي مشخص شدن حساسيت به پني سيلين انجام تست پوستي و گرفتن شرح حال دقيق پزشكي كمك كننده است.اگر در طي يك سال گذشته كسي به دنبال مصرف پني سيلين و آنتي بيوتيكهاي خانواده بتا لاكتام دچار عوارضي جدي مثل اسپاسم راه هوايي –آنژيوادم- افت فشار ويا شوك شده باشد واين علائم در طي نيم ساعت بعد از مصرف دارو اتفاق افتاده باشد مصرف مجدد اين دارو تهديدي جدي براي سلامتي اين فرد خواهد داشت.

تست پوستي :

براي انجام تست پوستي از يكي از مولكولهاي جداسازي شده از پني سيلين كه علت آلرژي وجود همين مولكول پني سيلين است استفاده مي شود.كه اين ماده آماده براي تست به نام ppl ناميده مي شود.متاسفانه اين تست همه جا در دسترس نيست وبنابر اين انجام تست استاندارد در همه جا مقدور نيست.

حدود 60 درصد كساني كه سابقه حساسيت به پني سلين دارند ولي تست پوستي منفي دارند به دتبال مصرف دارو با انجام تست پوستي مجدد تست مثبت مي شود .بنابرين در كساني كه سابقه حساسيت شديد به پني سيلين دارند حتي با وجود مصرف اخير پني سيلين قبل از شروع مجدد مصرف پني سيلين لازم است تست انجام گيرد.واكنشهاي كشنده به دنبال تست پوستي گزارش شده است.و لازم است به طور معمول در كساني كه سابقه واكنش انافيلاكسي دارند استفاده نشود مگر اينكه در طي 24 ساعت آينده لازم است آنتي بيوتيك بتالاكتام به بيمار داده شود وهيچ داروي جايگزين وجود ندارد.ولي اگر اخيرا سابقه انافيلاكسي شديد داشته باشد نبايد تست انجام شود ودر حد ممكن انتي بيوتيك از خانواده ديگر داده شود در غير اين صورت حساسيت زدايي شود.


دكتر غلامرضا عبادي