پایگاه اطلاع رسانی پرستاری

 تعريف:

سرماخوردگي شايع ترين بيماري عفوني در انسان است. بچه هاي كوچك تر از 5 سال مستعدترين گروه سني براي ابتلا به اين بيماري هستند. استعداد ابتلا به طور تدريجي از 5 سالگي تا 20 سالگي كاهش مي يابد و سپس ثابت مي ماند. گفته مي شود به طور متوسط،بزرگسالان، درطول يك سال بين 3 تا 5 بار و كودكان بين 6-10 بار دچار سرماخوردگي مي شوند سرماخوردگي نامي است كه عموم مردم براي عفونت هاي حاد تنفسي فوقاني به كارمي برند. عفونت، هم مي تواند به وسيله ويروس ايجاد شود، هم به وسيله باكتري و هم عوامل ديگري مثل قارچ و ... ، اما عفونتي كه ما به آن سرماخوردگي مي گوييم، ويروسي است

علل سرماخوردگي:

سلامتي مجاري تنفسي وابسته به دريافت هواي فاقد ميكروب و آلودگي است. بيش از 200 نوع ويروس شناخته شده است كه به دستگاه تنفسي فوقاني اثر گذاشته و باعث سرماخوردگي مي‌شوند. مدت بيماري: يك تا دو هفته شروع علائم بيماري: 3-2 روز پس از سرايت بيماري زمان اوج واگيردار بودن: 4-2 روز پس از ظهور علائم .

عوامل مستعدكننده:

عبارتند از: ضعف عمومي و خستگي ، رعايت نكردن بهداشت مخصوصاً در محيط هاي پرجمعيت ، ماههايي از سال كه ويروس سرماخوردگي يا آنفلوآنزا در آن فراوان تر است. وضعيت نامناسب تغذيه و ناهنجاري هاي ساختماني قسمتهاي فوقاني دستگاه تنفس مثل انحراف بيني و بزرگ بودن لوزه ها. آب و هـــواي سرد علت سرماخوردگي نميباشد. به اين عـلت شيـوع ايـن بـيـمـاري در فـصـول ســـرد سال بــيشتر ميباشد كه افراد معمولا در محيطهاي بسته و در مجاورت يكديگر بسر ميبرند بنابراين سرايت ويروس ســرماخوردگي سهل تر ميگردد. علت ديگر آن كاهش رطـوبت هـوا در فـصـول سـرد سـال ميـباشد كه سبب خشـكي بيـنـــي و افزايش آسيب پذيري آن نسبت به ويروس سرماخوردگي ميگردد

علائم سرماخوردگي:

احتقان بيني، التهاب سينوسها، عطسه، گلو درد، سرفه، سردرد، تب، آبريزش بيني، كاهش حس بويايي و چشايي، درد عضلاني، بي اشتهايي، خستگي و ضعف تفاوت علائم سرماخوردگي و آنفلوآنزا تب در سرماخوردگي نادر بوده اما در آنفلوآنزا بروز تب بالا (4-3 روز تداوم مي يابد) عادي است * *سردرد در سرماخوردگي نادر بوده اما در آنفلوآنزا شديد ميباشد. درد عمومي بدن در سرماخوردگي خفيف بوده اما در آنفلوآنزا شديد ميباشد. * *خستگي و فرسودگي شديد در سرماخوردگي وجود نداشته اما در آنفلوآنزا شديد ميباشد. *سرفه در سرماخوردگي خفيف بوده اما در آنفلوآنزا شديد ميباشد. *عطسه و گرفتگي بيني در سرماخوردگي عادي بوده اما در آنفلوآنزا ممكن است وجود نداشته باشد.

درمان سرماخوردگي:

آنتي بيوتيك ها: 1. آنتي بيوتيك ها به طور نامناسبي جهت سرماخوردگي معمولي در بچه ها و بزرگسالان به مصرف مي رسند. مطالعات چندي نشان داده اند كه اين تركيبات اثر مشخصي بر بهبود سرماخوردگي ندارند. مصرف خودسرانه آنتي بيوتيك ها گذشته از اين كه از نظر اقتصادي باعث خسارات زيادي به كشور مي شود، باعث ايجاد مقاومت دارويي باكتري ها هم مي شود. نمونه واضح آن دارويي مشهور به نام آمپي سيلين است كه تاچند سال پيش بر اغلب عفونت هاي تنفسي فوقاني موثر بود، اما امروزه به دليل اين كه بسياري از باكتري ها به آن مقاوم شده اند، ديگر كمتر استفاده مي شود..آنتي بيوتيك درماني فقط زماني موثر واقع مي شود كه بيماران تاريخچه اي از بيماري هاي ريوي مزمن، سيانوز و پنوموني از خود نشان داده باشند. 2. داروهاي ضد درد و ضد تب: برخي بيماران ممكن است كمي تب داشته باشند و يا احياناً به طور ملايمي دردهاي عضلاني را تجربه كنند. تمامي داروهاي ضد تب و ضد درد در تسكين اين علايم مؤثرند. گلودرد يا تحريكات ناحية گلو معمولا در ابتداي سرماخوردگي معمولي وجود دارد. ايبوپروفن وناپروكسين سديم بر استامينوفن يا آسپرين با دوز معمولي ترجيح خواهند داشت، مگر اين كه براي مصرف آن ها در بيمار خاصي ممنوعيت وجود داشته باشد. استامينوفن و آسپرين موجب طولاني شدن مدت انتشار ويروس در ترشحات بيني مبتلايان به سرماخوردگي مي گردند.3. آنتي هيستامين:آب ريزش، احتقاق بيني و عطسه از علايمي هستند كه در اغلب موارد در شروع سرماخوردگي در بيماران ديده مي شوند.براي درمان اين علائم از آنتي هيستامينها استفاده مي شود مانند لوراتادين ،سيتريزين و كلرفنيرامين. داروهاي ضد هيستاميني را نبايد در بيماري گلوكوم(آب سياه) با زاوية باريك و هيپرتروفي خوش خيم پروستات استفاده كرد. 4.استراحت كردن و گرم نگاهداشتن بدن بسيار مهم ميباشد. نوشيدن مايعات گرم مانند سوپ (سوپ جوجه براي تسكين اين بيماري تأثير فوق العاده دارد).5 خواب شبانه آرامي داشته باشيد..6 . مصرف ويتامين ث و روي. 7 بخور اوكاليپتوس علايم گرفتگي بيني را كاهش ميدهد..8 .حمام آب گرم بگيريد. 9 تخليه مرتب بيني در تسريع دفع ويروس از بدن موثر ميباشد.10براي كاهش علايم گلو درد يك قاشق چايخوري نمك را در 18 اونس آب گرم مخلوط كرده و غرغره كنيد. همچنين ميتوانيد يك قاشق غذاخوري آب ليمو و يك قاشق غذاخوري عسل را در 2 فنجان آب گرم مخلوط كرده سپس غرغره كنيد .

راههاي پيشگيري از سرماخوردگي

شستشوي دستها * جلوي عطسه و سرفه خود را با دستمال كاغذي بگيريد و نه دستها * *دست نزدن به صورت (چون ويروس سرماخوردگي از راه چشمها، بيني و دهان وارد بدن ميگردد) *نوشيدن آب فراوان ورزش كردن * سيگار نكشيدن * *دوري گزيدن از افراد مبتلا به سرماخوردگي. حداقل سي سانتيمتر از افرادي كه سرفه يا عطسه مي كنند فاصله بگيريد. . *برخورداري از يك رژيم غذايي معتدل سرشار از ويتامين. *در محيط هايي كه تهويه مناسب ندارد، از خودتان بيشتر مراقبت كنيد. طب سنتي: نعناع داراي خواص ضدويروسي قوي است كه در درمان سرماخوردگي و آنفلوآنزا مفيد بوده و براي رفع گلودرد ميتوان آن را غرغره كرد.