بر اساس آخرین نتایج تحقیقات وزارت بهداشت، تهران و گیلان بالاترین و سیستان و بلوچستان پایین‌ترین سن امید به زندگی را دارند.
امید به زندگی یكی از مهم‌ترین شاخص‌های توسعه سلامت محسوب می‌شود و می‌توان آن‌را متوسط عمر افراد كشور محسوب كرد.
اعظم دخت رحیمی، مسئول اداره جمعیت وزارت بهداشت در مورد این آمار به همشهری توضیح می‌دهد: امید به زندگی را می‌توان میزان متوسط سال‌هایی که انتظار می‌رود یک فرد در یک کشور به آن عمر برسد، تعریف کرد.
وی می‌افزاید: آمارگیری‌ كه‌ در سال‌ ۵۷انجام‌ گرفت‌، امید به‌ زندگی‌ مردم ‌ایران‌ را ۵۷ سال‌ نشان داد اما طبق آخرین بررسی غیر رسمی وزارت بهداشت در سال ۸۲، سن امید به زندگی در مردان به ۷۰ و در زنان به ۷۳ سال رسیده است.
وی در پاسخ به سوال همشهری در مورد انتشار آخرین گزارش سن امید به زندگی به تفكیك استان‌های كشور، می‌گوید: طبق آمارهایی كه بر اساس سرشماری مركز آمار ایران اعلام
می شود، وزارت بهداشت با انجام محاسبات ریاضی سن امید به زندگی را تعیین و اعلام می كند، اما به دلیل اینكه آمار آخرین مرگ و میر در كشور هنوز از سوی مركز آمار ارسال نشده، ما قادر نخواهیم بود كه میزان سن امید به زندگی را به تفكیك استان‌ها اعلام كنیم.
وی آخرین آمارها در این مورد را مربوط به سال ۷۵ می‌داند، كه بر اساس آن، بالاترین میزان امید به زندگی مربوط به تهران و گیلان و پایین ترین مربوط به سیستان و بلوچستان است.
البته بر اساس آخرین گزارش غیر رسمی وزارت بهداشت، تحلیل شاخص‌های توسعه انسانی مبتنی بر جنسیت در استان‌های كشور در سال ۸۲ نشان می‌دهد كه متوسط امید به زندگی زنان در كشور ۷۰.۴ سال بوده در حالی‌كه متوسط امید به زندگی مردان در همان سال برابر ۶۷.۶ سال بوده‌ است.
همین آمارهای غیر رسمی می‌گوید كاهش‌ شاخص‌ مرگ‌ و میركودكان‌ زیر ۵ سال‌ از ۱۱۵ مورد مرگ‌ در هزار تولد به‌ ۳۴ مورد رسیده‌است‌، شاخص‌ مرگ‌نوزادان‌ از بدو تولد تا یك‌ سالگی‌ از ۴۰۰ نفر به ۵.۱۸ نفر كاهش‌ یافته‌ و میزان مرگ‌ و میر مادران‌ ناشی‌ از عوارض‌بارداری‌ نیز از ۲۳۷ مورد در هر هزار تولد به ۵.۳۵ درصد كاهش‌ یافته‌ است.
درسال ۸۲ در تمام استان‌ها بدون استثنا میزان امید به زندگی زنان بیشتر از امید به زندگی مردان بوده است.
بیشترین فاصله امید به زندگی بین مردان و زنان، مربوط به استان‌های فارس با ۲.۳ سال، آذربایجان شرقی ۲.۲ سال، مازندران ۲.۱ سال و بوشهر ۲ سال بوده و كمترین اختلاف فاصله در استان‌های كهگیلویه و بویراحمد با ۰.۳ سال، لرستان با ۰.۸ سال، سیستان و بلوچستان با ۰.۸ سال و خراسان با ۰.۹ سال بوده ‌است، در حالی‌كه متوسط كشوری اختلاف امید به زندگی زنان و مردان ۲.۸ سال است.
رحیمی می‌افزاید: مهم‌ترین عامل اثر گذار بر روی كاهش یا افزایش سن امید به زندگی، مرگ‌و‌میر نوزادان و كودكان زیر یك و ۵ سال است.
وی وضعیت ایران را نسبت به كشورهای منطقه مطلوب ارزیابی كرده و می‌گوید: میانگین سن امید به زندگی در كشورهای توسعه یافته در زنان ۸۴.۶ و در مردان ۷۸.۶ سال است و دركشورهای توسعه نیافته در زنان ۶۷ سال و در مردان ۶۵ سال است كه متوسط این سن در كل جهان، ۷۲ سال برای مردان و ۷۶ برای زنان اعلام شده است.
مسئول اداره جمعیت وزارت بهداشت با بیان این‌كه پیش بینی می شود برای ۴۳ سال آینده (یعنی سال ۲۰۵۰ میلادی) سن امید به زندگی در ایران، در زنان به ۸۱.۸ و در مردان به ۷۶ سال برسد، علت پایین تر بودن سن امید به زندگی مردان نسبت به زنان را حوادث كار، سكته، بیماری های قلبی عروقی وتصادفات اعلام كرده و می‌گوید: بر اساس آخرین نتایج تحقیقات وزارت بهداشت، ۱۵.۷ درصد از امید به زندگی مردان و ۱۷.۵ درصد از امید به زندگی زنان ایرانی به علت ناتوانی جسمانی از دست می‌رود؛ طوری‌كه امید به زندگی توأم با سلامت برای مردان ایرانی ۵۶.۱ و برای زنان ایرانی ۵۹.۱ سال است.
● آمار سازمان جهانی بهداشت چه می‌گوید
گفته‌های مسئول اداره جمعیت در حالی است كه بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی از ارزیابی كیفی نظام سلامت ایران، شاخص امید به زندگی در مردان ایرانی ۶۷ سال است و در زنان ۷۱ سال است.
بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت كه بر مبنای اطلاعات سال ۲۰۰۵ میلادی منتشر شده است، احتمال مرگ برای گروه مردان در سنین ۱۵ تا ۶۰ سالگی ۱۸۰ در هزار نفر جمعیت در سال است و همین شاخص برای زنان در این مقطع سنی۱۱۲ در هزار نفر جمعیت است.
بر اساس این گزارش میزان مرگ و میر كودكان زیر ۵ سال در ایران هم ۳۶ مرگ در هر هزار نفر جمعیت و همین شاخص برای اطفال ۳۱ مرگ در هزار نفر جمعیت برآورد شده است.
در همین گزارش اشاره شده است كه میزان مرگ و میر نوزادان در ایران در سال ۲۰۰۴ معادل ۱۹ در هزار تولد زنده و میزان مرگ و میر مادران نیز در همین سال ۷۶ در هر هزار تولد زنده است.
سازمان بهداشت جهانی در این گزارش همچنین اعلام كرده است كه با وجود شیوع بیماری ایدز در ایران به میزان ۱۳۳نفر در هر ۱۰۰هزار نفر جمعیت، میزان مرگ و میر ناشی از ایدز در ایران ۲ نفر به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت در سال است، همچنانكه میزان مرگ و میر ناشی از سل در ایران ۲.۷ نفر به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت برآورد شده است.
در این گزارش، میزان مرگ و میر وابسته به سن برای بیماریهای غیر واگیر در ایران ۷۴۲ نفر، میزان مرگ و میر ناشی از بیماری‌های قلب و عروق وابسته به سن ۴۶۶ نفر، مرگ و میر وابسته به سن ناشی از سرطان ۱۱۳ نفر و میزان مرگ و میر ناشی از حوادث در ایران نیز ۱۱۳ نفر به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت ارزیابی شده است.
براساس همین گزارش، امید به زندگی در ژاپن در سال ۲۰۰۴ میلادی ۸۲ سال بوده است كه بالاترین حد در جهان شمرده می‌شود و در نقطه مقابل ژاپن، امید به زندگی در كشور زیمبابوه در حد ۳۶سال است كه در پایین‌ترین سطح در میان ۱۹۲كشور عضو این سازمان قرار دارد.
در این میان، كشور ما رتبه ۱۳۳ را دارد و بر پایه این گزارش، در همین سال امید به زندگی در كشور افغانستان و ۲۶ كشورآفریقایی به كمتر از ۵۰ سال رسیده است..
اعظم دخت رحیمی، مسئول اداره جمعیت وزارت بهداشت، با اشاره به اینكه سن امید به زندگی، یكی از شاخص‌های توسعه انسانی به شمار می رود، می‌گوید: افزایش این سن بر روی توسعه كشورها نقش بسزایی دارد و بر روی مجموع عواملی كه برای رشد كشورها مورد نیاز است اثر می گذارد و از وظایف بخش سلامت اندازه‌گیری شاخص‌های سلامت در كشور و ارائه توزیع آنها در ابعاد اجتماعی و جغرافیایی برای انجام مداخله‌های هدفمند برای گروه‌های خاص جمعیتی و برنامه‌ریزی‌های منطقه است.
این در حالی است كه به گفته كارشناسان، ما در كشورمان برای بدیهی‌ترین چیزها آمار مشخص و قابل استنادی نداریم و بین آمارهای غیر رسمی و آمارهای اعلام شده از سازمان های رسمی تفاوت‌های فاحشی وجود دارد.
به نظر می‌رسد حداقل در مورد آمارهای مربوط به سلامت مردم، باید اهتمام بیشتری وجود داشته‌باشد.