تأثير آموزش تمرينات تنفسي بر ميزان بروز آتلكتازي بعد از عمل جراحي قفسه سينه

 

  مرضيه شبان [1] - معصومه ذاكري مقدم [2] - پرستو كردستاني [3]

چكيده

    مقدمه: عوارض ريوي ناشي از جراحي عملكرد ريه را تغيير مي‌دهد. آتلكتازي ريوي يكي از عمده‌ترين مشكلات پس از عمل جراحي و بخصوص اعمال جراحي ريه مي‌باشد و در اكثر جراحي‌هاي قفسه سينه اتفاق مي‌افتد. آموزش به بيمار در مرحله قبل از عمل باعث افزايش سازگاري و جلب همكاري بيمار در مراقبت از خود مي‌شود. پرستاران بايد ضمن آموزش تمرينات تنفسي به بيماران آن ها را تشويق به انجام اين تمرينات نمايند. لذا اين تحقيق نيز به منظور بررسي تأثير آموزش تمرينات تنفسي بر ميزان بروز آتلكتازي بعد از عمل جراحي قفسه سينه در بيماران در بخش جراحي قفسه صدري انجام شده است.  

    مواد و روش كار: اين پژوهش از نوع كارآزمايي باليني مي‌باشد. واحدهاي مورد پژوهش شامل 40 بيمار (32 زن و 8 مرد) بستري در بيمارستان شهداي خرم آباد با حدود سني 65 - 15 سال واجد شرايط تعيين شده در پژوهش مي‌باشند. واحدها به روش نمونه‌گيري در دسترس انتخاب و سپس به طور تصادفي در دو گروه 20 نفره آزمون و شاهد قرار گرفتند. در گروه آزمون آموزش‌هاي تمرينات تنفسي و نحوه استفاده از اسپيرومتري انگيزشي به واحدها آموزش داده شده و گروه شاهد به روش روتين در بخش مراقبت مي‌شدند. ابزار گردآوري داده‌ها، برگ ه ثبت اطلاعات و فرم ثبت اطلاعات فيزيولوژيك بود و جهت تشخيص آتلكتازي از راديوگرافي استفاده شده است .جهت تجزيه و تحليل داده‌ها نرم‌افزار SPSS ‌ به كار رفته از آمار توصيف ی و تحليل ی و آزمون‌هاي مناسب نظير كاي اسكوئر استفاده شد . در اين پژوهش p value در سطح كمتر از 005/0 معنادار لحاظ گرديد.

    يافته‌ها: يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد كه در گروه شاهد در 75% موارد آتلكتازي ايجاد شده است در حالي كه در گروه تجربه فقط 25% موارد دچار آتلكتازي شده اند. بين دو گروه از نظر ابتلا به آتلكتازي اختلاف معن اد ار شد 005/0= p . به طوري كه بيماران در گروه شاهد به مراتب بيشتر از گروه تجربه دچار آتلكتازي شده‌اند يعني آموزش تمرينات تنفسي مدون در پيشگيري از بروز آتلكتازي مؤثر بوده است.  

  بحث و نتيجه گيري: در تحقيق حاضر نشان داده شد كه جهت تشخيص آتلكتازي بعد از عمل كه ناشي از تجمع ترشحات بر اثر ضعف عضلات تنفسي، كاهش فعاليت مركز تنفس بر اثر مصرف داروها و ... مي‌‌باشد ، نبايد منتظر علايم پر سر و صداي آتلكتازي باشيم. زيرا آتلكتازي در اين بيماران وسيع نبوده و در سطح خفيف تا متوسط مي‌‌باشد. در اين تحقيق بيماران گروه شاهد به نحو قابل توجهي دچار آتلكتازي پارشيل شده بودند و بين دو گروه به جز در صداهاي تنفسي ، در ساير علايم تفاوتي وجود نداشت . معيار اصلي تشخيص براي آتلكتازي در اين تحقيق راديوگرافي قفسه سينه بود. در نهایت در این تحقیق نشان داده شد كه آموزش تمرينات تنفسي قبل از عمل و تشويق بيمار به انجام اين تمرينات در بعد از عمل باعث كاهش بروز آتلكتازي و افزايش توانايي‌هاي بيمار مي‌‌ گردد .

 

  واژه‌هاي كليدي: ‌ آموزش تمرينات تنفسي، آتلكتازي، جراحي قفسه سينه