مقايسه اثر دهانشويه پرسيكا و كلر هگزيدين جهت پيشگيري از استوماتيت در بيماران تحت شيمي درماني

    آيدا عابدي پور - دكتر ژيلا عابد سعيدي - دكتر محمد حسين صالحي - دکتر ابراهيم ابراهيمي

چكيده

مقدمه: استوماتيت يكي از عوارض شايع در بيماران تحت شيمي درماني است كه موجب مشكلاتي از قبيل درد، ناراحتي و عفونت مي‌شود و پيشگيري و درمان آن اهميت زيادي دارد. هدف از مطالعه حاضر مقايسه تأثير دهانشويه پرسيكا و كلر هگزيدين در پيشگيري از استوماتيت در بيماران تحت شيمي درماني بستري در بخش هاي انكولوژي بيمارستان‌هاي وابسته به دانشگاه‌هاي علوم پزشكي در تهران بود.

مواد و روش كار: اين پژوهش به صورت كارآزمايي باليني شاهد دارو تصادفي انجام شد. در اين پژوهش از بين بيماران مبتلا به لوسمي ميلو بلاستيك حاد و لوسمي لنفوبلاستيك حاد بستري در بيمارستان‌هاي مدرس، دكتر شريعتي و امام خميني تهران، 30 نفر به صورت تدريجي انتخاب و به طور تصادفي در دو گروه دهانشويه با پرسيكا و كلرهگزيدين قرار داده شدند. دو گروه از نظر سن، جنس، وضعيت تغذيه، نوع سرطان و رژيم درماني همگون بودند. قبل از شروع درمان بيماران از نظر وضعيت دهان مورد بررسي قرار گرفتند. به بيماران آموزش داده شد كه در حين شيمي درماني روزانه سه بار دهان خود را شستشو داده و با استفاده از مسواك نرم دندان‌ها را تميز كرده و سپس از دهانشويه پرسيكا (در گروه پرسيكا) و يا كلر هگزيدين استفاده كنند. وضعيت دهان بيماران قبل از شروع درمان و پس از آن يك روز در ميان تا سه هفته مورد مشاهده قرار گرفت. رضايت بيماران از دهانشويه نيز مورد پرسش قرار گرفت. داده‌هاي به دست آمده با استفاده از نرم افزارها و آزمون‌هاي آماري مناسب (t دانشجويي - مجذور كاي و ضريب همبستگی) مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته و p valueدر سطح 05/0 معنادار لحاظ گرديد. يافته‌ها: در گروه بيماران استفاده كننده از كلرهگزيدين 3/53 در صد دچار استوماتيت شدند و در اين گروه ميانگين شدت استوماتيت 87/0 بود. در گروه پرسيكا 3/33 درصد به استوماتيت مبتلا شدند كه شدت استوماتيت در اين گروه 67/0 بود. تفاوت وقوع استوماتيت در دو گروه از نظر آماري معنادار نبود. 2/73 در صد از بيماران گروه كلرهگزيدين و 7/86 در صد از بيماران گروه پرسيكا از طعم و بوي دهانشويه رضايت داشتند. اين نسبت نيز از نظر آماري در دو گروه تفاوت معنادار نداشت.

بحث و نتيجه گيري: با توجه به اين كه اثر هر دو دهانشويه در پيشگيري از استوماتيت ناشي از شيمي درماني مشابه بود و با توجه به عوارض جانبي بيشتر كلرهگزيدين، مي‌توان براي پيشگيري از استوماتيت در بيماران تحت شيمي درماني دهانشويه پرسيكا را پيشنهاد كرد.

واژه‌هاي كليدي: پرسيكا، دهانشويه، استوماتيت، شيمي درماني