پایگاه اطلاع رسانی پرستاری

به محلي اطلاق مي شود كه طبق ضوابط و مقررات وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي براي انجام خدمات پرستاري در سطوح مختلف پيشگيري مطابق با شرح وظايف و اختيارات تعيين شده پس از اخذ مجوز توسط افراد واجد شرايط و با صلاحيت داير شود و از اين پس در اين آيين نامه به عنوان مركز به آن اشاره مي شود .

هدف

تامين حفظ و ارتقاء سلامت جامعه از طريق ارايه خدمات پرستاري در سطوح مختلف پيشگيري و كمك به درمان با توجه به ضوابط به شرح زير است :

1- ارايه خدمات مشاوره اي و آموزش خود مراقبتي .

2-استفاده بهينه از توان نيروهاي كارآمد و متخصص پرستاري براي رفع مشكلات بهداشتي درماني و توانبخشي با توجه به استانداردها و محدوده وظايف پرستاران .

3-كاهش هزينه هاي بهداشتي درماني و توانبخشي جامعه و كاهش هزينه تحت روز درماني كشور .

4- فراهم نمودن زمينه مشاركت مردمي در ارايه خدمات بهداشتي مراقبتي درماني و آموزشي .

5- ارايه خدمات بهداشتي مراقبتي درماني و آموزشي با توجه به استانداردها .

6- ايجاد زمينه هاي مناسب براي اشتغال پرستاران براي ارتقاء و سلامت جامعه و رفاه اجتماعي .

قلمرو فعاليت هاي مركز

الف ) فعاليت هاي عمومي

1-آموزش بهداشت عمومي در سطوح مختلف جامعه متناسب با نياز مددجويان ( فرد – خانواده – جامعه )

2-بررسي و شناخت وضعيت سلامت ( جسمي – رواني – اجتماعي و معنوي ) مددجويان و در صورت لزوم ارجاع به موقع به مراكز بهداشتي درماني و موسسات توانبخشي .

3-بازديد منزل و ارايه خدمات آموزشي مراقبتي – درماني لازم در تمام مراحل ( قبل از پذيرش بيماران و بعد از ترخيص از بيمارستان ) .

4- آموزش خود مراقبتي به بيماران و مددجويان به منظور پيشگيري از عوارض مربوطه .

5- انجام روشهاي مراقبتي مجاز در قالب شرح وظايف رده هاي مختلف .

6- شناسايي مددجويان جامعه و ارجاع به موقع به مراكز بهداشتي درماني و توانبخشي در زمان بازديد و پيگيري موارد مشخص.

7- آموزش ارايه خدمات مراقبتي درماني به منظور بازتواني و نوتواني مددجويان ( كودكان معلول ، معلولين جسمي و رواني سالمندان و ....)

ب) مسوليتهاي مديريتي مركز

1- برنامه ريزي و سازماندهي براساس اهداف تعيين شده .

2- تامين و معرفي كاركنان پرستاري به متقاضيان دريافت خدمات پرستاري .

3- نظارت بر چگونگي انجام فعاليتهاي مركز .

4- اجراي برنامه هاي آموزشي مستمر براي ارتقاء كيفيت خدمات .

5- ارزشيابي برنامه ها و خدمات ارايه شده .

6- جمع آوري اطلاعات و ارايه آمار به مراجع ذيربط .

7- همكاري در انجام پژوهشهاي كاربردي با محققين و پژوهشگران .

8- تبعيت از كليه بخشنامه هاي واصله از مراجع ذيصلاح با توجه به مسئوليتها .

9- اعلام ليست و فهرست كاركنان مركز در ساعات مختلف كاري به دانشگاه يا دانشكده علوم پزكي مربوطه .

10- رسيدگي به شكايات فني بيماران و پاسخگويي به آنها و مراجع ذيصلاح در اين خصوص .

كاركنان مركز

الف ) موسس مركز :

پرستار يا پرستاراني هستند كه مجوز تاسيس مركز را اخذ كرده و رئيس مركز را انتخاب مي كنند .

ب ) رئيس مركز :

پرستاري است كه مديريت مركز را براساس ضوابط و شرح وظايف تعيين شده عهده دار است و پاسخگوي كليه جنبه هاي مسئوليتي مركز است .

ج) سوپروايزر ثابت مركز ، در شيفتهاي صبح – عصر و شب ، مسئول رسيدگي به نيازهاي بيماران و مددجويان و مشكلات مركز است .

د) سوپروايزر غير ثابت ، براي نظارت و ارزشيابي ارايه خدمات به مددجويان .

ه- كاركنان در گردش ، شامل پرستارن با تخصص هاي مختلف ، بهياران و كمك بهياران متناسب با خدمات .

و- كاركنان پشتيباني ، متناسب با حجم كار .

شرايط  متقاضيان كار در مركز

الف ) آموزشهاي عمومي براي كليه كاركنان

-آموزش رژيم غذايي مناسب به خانواده ( براي سنين و دورانهاي مختلف ) به منظور پيشگيري از عوارض ناشي از كمبود موادغذايي با توجه به وظايف و آموزشهاي پرستاري . دادن آگاهي به خانواده براي مشاهده موارد مشكوك و هشدار دهنده ( مانند علايم بيماريهاي عوارض ثانوي آنها و .... ) . آموزش انجام به موقع معاينات فيزيكي ( قلب ، ريه ، فشار خون ، بينايي ، شنوايي ، حركتي و .... ) به منظور پيشگيري از عوارض .

- آموزش پرهيز از خود درماني و استفاده داروها بدون تجويز پزشك .

-آموزش پيشگيري از حوادث و صدمات در حد وظايف پرستاري .

-آموزش نحوه مواجه شدن در انجام كمكهاي اوليه در موارد فوريتها ( گرفتاري هاي چشم ، گوش ... و شكستگي ها ) .

-آموزش نكات ايمني در سوانح و حوادث طبيعي (زلزله و ... ) در حد وظايف پرستاري .

-آموزش مقابله با استفاده از دخانيات و مواد مخدر .

-آموزش به خانواده به هنگام مواجه شدن با بيماريهاي واگير و غيرواگير .

-بررسي وضعيت سلامت افراد خانواده و كنترل فشار خون به طور مرتب .

-آشنا كردن خانواده با علايم و نشانه هاي اوليه اختلالات رواني در طول چرخه و احتراز از برخوردهاي نامتناسب با مددجو .

-آموزش ضروري براي جلوگيري از ضايعات جسمي حركت ( در سنين متفاوت ) و ارجاع موارد مشكوك به مراكز بهداشتي درماني براي مشاوره به پزشك و انجام آزمايشات ضروري .

-آموزش پيشگيري از حوادث در مورد افراد آسيب پذير .

-آموزش نحوه پيشگيري از بيماريهاي بومي

-آموزش رعايت اصول نگهداري بيمار در منزل .

بديهي است در موارد پيش با توجه به نقش و توانايي پرستاران و براساس مدرك تحصيلي آنان صورت مي گيرد .

ب) وظايف مراقبتي – حمايتي و ....

اين وظايف كه شامل ارايه مراقبتهاي پرستاري و آموزش نحوه نگهداري از فرد مددجو در منزل است ، به دو صورت وظايف كلي و اختصاصي به شرح زير است :

1- وظايف كلي پرستار در منزل :

-بررسي وضعيت جسمي افراد خانواده برحسب نوع بيماري ( علايم حياتي رفلكس ها سطح هوشياري و ... )

-آموزش به خانواده براي گرفتن نمونه هاي مختلف آزمايشگاهي ( مدفوع ، ادرار ، خلط و ... )

-توجه به موارد مشكوك و راهنمايي بيماران براي مراجعه به مراكز تشخيص و درماني .

-ارايه اقدامات و تدابير پرستاري براساس تشخيص هاي پرستاري .

-دادن داروهاي بيمار طبق دستور پزشك ( داروهاي خوراكي تزريقي و ... ).

-پيگيري درمانهاي توصيه شده توسط پزشك و آموزش صحيح به خانواده در مورد درمانهاي خاص ومصرف به موقع دارو .

-ايجاد فضاي امن و سرگرمي براي مددجو .

-آموزشهاي ضروري براي جلوگيري از ضايعات و آسبهاي خاص به بيمار .

-آموزش به خانواده مددجو در انجام مهارتها و فعاليتهاي روزمره و سرگرمي و ...

-ارايه كمكهاي اوليه در منزل

-آموزش در حمل و نقل بيماران حركتي و جسمي .

-برقراري وضعيت مناسب براي مددجو ( تغيير پوزيشن بيمار ) .

-همكاري و اموزش به مددجو از نحوه استفاده وسايل كمك حركتي .

-ارايه مراقبتهاي خاص در منزل جهت جلوگيري از زخم فشاري و غيره .

-برقراري ارتباط و ارجاع مددجو به تيم توانبخشي در موارد معلوليت جشمي و حركتي و غيره در صورت لزوم .

-ارايه و آموزش خدمات پرستاري در ارتباط با بازتواني بيمار و ارجاع در موارد لزوم سكته مغزي ، فلج مغزي ، صرع و ...

-اطمينان از ايمني ارايه خدمات در جامعه به فرد ، خانواده ، در منزل ، مدرسه و كارخانه .

-رعايت احتياط كامل در بازديد و مسافرتها .

-پيدا كردن راههاي دستيابي در زمينه همكاري و جلب مشاركت افراد جامعه در ارايه خدمات در منزل .

-ارايه گزارش منظم وضعيت بيمار به پزشك يا پزشكان معالج .

2- تدابير و مراقبتهاي ( اختصاصي ) پرستاري در منزل :

كنترل عفونت در منزل :

-رعايت اصول پيشگيري و انتشار عفونتها .

-آموزش و راهنمايي بيمار و خانواده در پيشگيري از عفونتها .

-بررسي وضعيت سلامت و انجام معاينات باليني از مددجو و خانواده .

-آموزش و انجام تكنيك ايزوله در منزل ( در موارد ضروري ).

-انجام مراقبتهاي پرستاري جهت تامين نيازهاي اوليه در منزل ( حركت دادن و جابجاكردن تخت و صندلي چرخدار ، حمام دادن روي تخت ، ماساژ پشت، دهان شويه ، سنداژ مجاري ادراري گوارشي و ... ).

-مراقبتها و تدابير پرستاري در ناراحتي هاي چشم ، گوش و حلق و بيني .

-آموزش به مددجو و خانواده در پيگيري درمانها طبق دستور پزشك .

-شستشو و انجام درمانهاي تجويز شده توسط پزشك در ناراحتي چشم گوش و حلق و بيني .

-كمك به نابينايان و آموزش موارد خاص در توان بخشي مددجو ( فرد خانواده و جامعه ).

-همكاري و كمك به ناشنوايان و آموزش موارد ضروري به مددجويان و خانواده و بازتواني آنها با كمك متخصصين .

مراقبتها و تدابير پرستاري به مددجويان قلبي – ريوي

-آموزش چگونگي استفاده از اكسيژن در منزل با رعايت احتياط كامل .

-كنترل علايم حياتي ( نبض ، فشارخون ، تنفس ، درجه حرارت ).

-توجه به تراكئوستومي و آموزش به بيمار و خانواده .

- آموزش تمرينات تنفسي و تن آرامي ( Relaxation ) .

-تداوم در فيزيوتراپي ريه و كمك گرفتن از متخصصين فيزيوتراپي در موارد ضروري .

-انجام مراقبتهاي خاص در مواردي كه مددجو چست تيوب دارد .

-انجام مراقبتهاي ضروري در دادن داروهاي قلبي – عروقي و ريوي طبق دستور پزشك .

-انجام انواع بخورها طبق تجويز پزشك .

-انجام ساكشن مجاري فوقاني تنفسي در موارد ضروري .

مراقبتها و تدابير پرستاري از پوست

-بررسي وضعيت پوست و زخم .

-انجام انواع پانسمانهاي خشك و مرطوب زخمها ، سوختگي ها ، اگزما و غيره و دادن داروها تجويز شده ).

مراقبتها و تدابير پرستاري دستگاه

-شست و شوي معده ، تغذيه از راه لوله بيني و معده و آموزش مراقبتهاي مربوط به بيمار و خانواده .

-دادن انواع تنقيه .

-شست و شوي كلستومي ، استومي و آموزش نحوه مراقبتها از كلستومي به مددجو و خانواده .

مراقبتها و تدابير پرستاري در مايع درماني ( IV تراپي و ... )

-تزريق مايعات و داروهاي وريدي و قطع آنها طبق دستورات تجويز شده پزشك .

-توجه به عكس العملهاي ناشي از تزريق دارو .

-گرفتن خون و تهيه نمونه براي آزمايشهاي طبق دستور پزشك .

مراقبتها و تدابير پرستاري در شكستگيها

-استفاده از بانداژهاي الاپلاستيكي با مجوز .

-بي حركت نگهداشتن بيمار و عضو شكسته ( به غير از كاربرد آتل و گچ گيري ).

-كمك به تسكين درد و آرام كردن بيمار با كاربرد روشهاي پرستاري .

-استفاده از تدابير پيشگيري از زخم بستر .

-استفاده از تدابير لازم در پيشگيري از عفونتهاي ادراري تناسلي .

-استفاده از واكر ، صندلي چرخدار و ...

-آموزش به بيمار و خانواده در ارتباط با نگهداري گچ و انجام فعاليتهاي روزمره .

مراقبتها و تدابير پرستاري در دستگاه ادراري- تناسلي

-آموزش به فرد و خانواده در پيشگيري از عوارض كليوي و تناسلي .

-گرفتن نمونه آزمايشگاهي در موارد ضروري طبق دستور پزشك .

-انجام سونداژهاي ادراري ( دائم يا موقت ) .

-آموزش به خانواده و انجام شستشوي مجاري ادراري و تناسلي در موارد ضروري .

-آموزش به خانواده در اندازه گيري جذب و دفع مايعات .

-آموزش به خانواده در مورد رعايت رژيم غذايي مورد نظر و استفاده به موقع از داروهاي تجويز شده .

مراقبتها و تدابير پرستاري و بازتواني بيماران سكته مغزي

-آموزش براي كنترل ادرار و مدفوع .

-مراقبت از سوند متناوب و دايم .

-در اختلال تكلم ( Aphasia ) كمك به بيمار و خانواده در سازش با موقعيت مددجو .

-راهنمايي و آموزش به فرد و خانواده در انجام مهارتها و فعاليتهاي روزمره زندگي .

مراقبتها و تدابير پرستاري در اختلالات غدد مترشحه داخلي

- آموزش به مددجو و خانواده از نحوه سالم زيستن و سازش با اين بيماري ها ( ديابت ، هيپرتيروئيديسم ) ( Hyperthyroidism ) .

-آموزش رعايت بهداشت فردي ( پوست ، ناخن و ... )

-آموزش رژيم غذايي دارويي استراحت فعاليت و غيره .

-آموزش نحوه استفاده از داروها ( تزريق زير جلدي انسولين و داروهاي خوراكي ).

-آموزش نحوه مراجعه و ارتباط با پزشك معالج در موارد لزوم .

-آموزش چگونگي انجام تست روزانه ادرار ( به فرد و خانواده ).

-آموزش به همراه داشتن كارت شناسايي ( با مشخصات فردي و بيماري فرد ) در تمام اوقات به مددجو و خانواده .

-جمع آوري نمونه ها براي آزمايشات طبق تجويز پزشك .

-تهيه نمونه ادرار طبق دستور ( 24 ساعته استريل و غيره . ) با آموزش به بيمار و خانواده .

-تهيه نمونه مدفوع براي آزمايشات مختلف

-تهيه نمونه خون براي آزمايشات مختلف .

ارايه مراقبتها و تدابير پرستاري در فوريتهاي پزشكي

مراقبتهاي پرستاري در منزل براي فوريتهاي پزشكي با رعايت اصول و كاربرد تكنيكهاي كمكهاي اوليه و ارايه تدابير فوري پرستاري تا رساندن مددجو به نزديكترين مركز پزشكي است .

فوريتهاي پزشكي مطرح به شرح زير است :

-آمبوليهاي ريوي و قلبي

-انسداد مجاري هوايي كامل و ناقص ( در نوزادان كودكان ، بزرگسالان و كهنسالان ).

-انواع گزيدگيها

-خونريزيها

-ايست هاي قلبي ريوي و انجام C.P.R در كودكان ، نوزادان و بزرگسالان )

-شكستگيها و بريدگيهاي وسيع .

-تشنج ها مانند صرع

-شوكها ، مسمويتها ( خودكشي و غيره )

-عكس العمل هاي ناشي از تزريق خون و فرآورده هاي آن .

-سرگيجه هاي حاد .

مراقبتها و تدابير پرستاري از سالمند در منزل

-آموزش اجراي مراقبتهاي بهداشتي درماني توان بخشي و نگهداري سالمند توسط خانواده يا خانه سالمندان .

-بررسي ئضعيت جسمي رواني و اجتماعي مددجو و ارتباط با خانواده .

-كمك و راهنمايي در تدارك فضاي مناسب از نظر فيزيكي رواني و اجتماعي .

-رعايت نكات ايمني در منزل براي سالمندان .

-كمك به تغذيه و فعاليت مناسب سالمند .

-آموزش فرد و خانوداه از نحوه مراقبت از خود.

-تشويق سالمندان و خانواده به اشتغال پاره وقت در منزل و يا خارج از منزل با ارايه خدمات داوطلبانه .

-تدارك امكانات تفريحي در ساعات فراغت براي سالمندان و تشويق به عضويت در انجمن ها مساجد و شوراها و غيره .

-آموزش به خانواده براي تشخيص موارد مشكلات مشكوك سالمند در مراحل اوليه و ارجاع آنها به مراجع ذيصلاح .

-برقراري ارتباط مستمر خانواده با سالمند در صورت زندگي در سالمند سراها .

مراقبتها و تدابير پرستاري در دادن دارو

-كاربرد اصول دادن داروها در منزل با توجه به دستور پزشك ( از داروهاي ساده تا آنتي بيوتيكها ) و ارايه آموزشهاي لازم به بيمار و خانواده .

-آموزش به فرد و خانواده در مورد طرز مصرف و نگهداري داروها و عدم مصرف داروهاي تاريخ گذشته و غير ضروري .

-انجام تزريقهاي عضلاني و دادن داروها از راه دهان با مجوز .

ساير عوامل مشكل زا و ارايه خدمات پرستاري

تدابير پرستاري در موارد زير با توجه به كاربرد فرآيند پرستاري و موقعيت هاي خاص مددجو و خانواده ارايه خواهد شد :

-سالمند آزاري ، كودك آزاري و غيره .

-مشاوره و راهنمايي در موارد خاص ( اعتياد و غيره ) و ارجاع به مراجع ذيصلاح .

-كمك از مراجع ذيصلاح به منظور تامين موقعيتهاي اقتصادي و اجتماعي مددجو و خانواده .

-آموزش به بيمار و خانواده در پيشگيري از حوادث .

-نحوه رسيدگي به فرد در حال احتضار و فوت شده در منزل .

ج ) وظايف و تدابير پرستاري توانبخشي

-بررسي و برنامه ريزي مراقبتهاي پرستاري از بيماران مزمن در دورانهاي مختلف زندگي ( كودكي ... كهنسالي ).

-ارايه مراقبتهاي پرستاري از عقب افتادگان ذهني و حركتي در سنين مختلف .

-ارايه مراقبتهاي پرستاري به منظور جلوگيري از پيشرفت معلوليتها و پيشگيري از عوارض آنها .

-انجام درمانهاي دارويي براي مددجو طبق تجويز پزشك .

-ارايه مراقبتهاي سرپايي .

-ارايه مراقبتهاي پرستاري به بيماران مزمن رواني در جامعه .

-برگزاري برنامه هاي بازآموزي مسمتر براي پرسنل .

-كسب مهارتهاي جديد حرفه اي و افزايش تبحر در ارايه فعاليتها .

-انجام امور مربوطه با علاقه و رغبت .

-انجام دستور العملها و بخشنامه ها به طور دقيق و مطلع نمودن كليه همكاران از آنها .

-برنامه ريزي تدابير پرستاري با كاربرد فرآيند پرستاري .

-انجام مراقبتها با استفاده از اصول علمي .

-ثبت كامل و صحيح اوراق پذيرش مددجو.

-شناخت كليه مددجويان با مشخصات آنها .

-پيگيري كارهاي مربوط به مددجويان و خانواده با توجه به اولويتها .

-ثبت مشكلات و تشخيص هاي پرستاري و اجرا براساس اولويتها .

-ثبت فعاليتهاي روزانه و وقايع به طور دقيق .

-تقسيم كار روزانه و فهتگي براي پرسنل . كنترل پرونده هاي مددجويان به لحاظ كامل بودن آنها .

-مساعدت و تسهيل در انتقال بيماران به منزل و يا مراكز مربوطه .

-ارجاع پرونده پزشكي و پرستاري مددجو به مراكز مربوطه ( در صورت نياز )

-ارائه اطلاعات و آمار جمع آوري شده به منابع اطلاع رساني ذيربط .

-همكاري در انجام پژوهشهاي كاربردي با پژوهشگران و موسسات مربوطه .

-پيشگيري از بروز حوادث در حين ارايه خدمات

-رعايت اصول صرفه جويي با توجه به وضعيت اقتصادي خانواده .