در مورد شيوع و عوامل مؤثر در ايجاد سرطانهاي پوستي توضيح دهيد؟
سرطانهاي پوست از شايعترين انواع سرطانها ميباشند و تخمين زده ميشود كه بيش از يك ميليون نفر در طي هر سال مبتلا ميگردد.
افراديكه پوستي روشن دارند و به آساني دچار آفتاب سوختگي ميشوند در خطر بالاي ايجاد اين سرطانها قرار دارند. از فاكتورهاي ديگر ميتوان در معرض قرار گرفتن اشعه x به طور تكراري چه در كارهاي صنعتي و چه در پزشكي را نام برد. جوشگاههاي باقيمانده بدنبال بيماريهاي پوستي و سوختيها و همچنين تماس شغلي با تركيباتي مثل ارسنيك و همچنين سابقه فاميلي از عوامل مؤثر در ايجاد سرطان پوست ميباشند.
آيا لكههاي قهوهاي روي پوست خطر تبديل شدن به سرطان پوست را دارند؟ همة لكههاي قهوهاي خطر سرطان شدن را ندارند. از لكههاي قهوهاي پوستي كه خطر سرطاني شدن را دارند، ميتوان كراتوزهاي آفتابي (Solar Keratosis) را نام برد. اين لكهها بصورت نقاط كوچك پوستهدار كه غالباً در نواحي صورت، گوشها، گردن، ساعدها و پشت دستها و در افراد با پوست سفيد كه به مدت طولاني در معرض آفتاب بودهاند ميباشند. كراتوزهاي آفتابي را ميتوان قبل از اينكه تبديل به بدخيمي شوند توسط روشهاي مختلف از جمله فريز كردن، استفاده از لايهبرداري شيميايي، درم ربزيشن يا كورتاژ جراحي و ليزر از بين برد. اين كراتوزها اگر باقي بمانند ممكن است تبديل به سرطان پيشرفته بدست شوند بطوريكه نياز به درمانهاي وسيع جراحي پيدا كند.
چطور ميتوان از پيدياش اين كروتوزها پيشگيري كرد؟
با استفاده صحيح از ضد آفتابها ميتوان كمك به پيشگيري از ايجاد كراتوز آفتابي كرد.
شايعترين سرطان پوست چيست؟
سرطان سلولهاي بازال (Basal Cell carcinoma) شايعترين نوع سرطان پوست ميباشد كه معمولاً بصورت لكهها يا برآمدگيهايي قرمز يا گوشتي رنگ و گاهي تيره رنگ در روي سر، صورت، گردن و دستها ظاهر ميشوند. البته نواحي ديگر پوست هم ممكن است گرفتار شوند. اين نوع سرطان بيشتر در افراديكه پوستي سفيد دارند ديده ميشود و اينها رشدي آهسته دارند و ميتواند ماهها يا حتي سالها طول بكشد كه به يك قطر 1 يا 2 سانتي متر برسند. و در صورتيكه درمان قرار نگيرند زخمي ميشوند ممكن است خونريزي كنند و روي آنها دلمه بسته شود و التيام يافته و مجدداً اين سيكل تكرار ميشود.
درمان اين نوع سرطان پوست چيست؟
اگرچه سرطان سلولهاي بازال نادراً متاستاز ميدهد يعني در بافتهاي ديگر دستاندازي ندارد ولي ميتواند بطرف زير اطراف پوست گرفتار، توسعه پيدا كند و به استخوان و اعصاب اطراف و زير ضايعه آسيب برساند بنابراين بايد بطور كامل توسط جراحي يا روش ديگر برداشته شود.
در مورد سرطانهاي ديگر پوست توضيح دهيد؟
دومين بدخيمي شايع پوستي ، سرطان سلولهاي سنگفرشي مي باشد اين نوع بدخيمي نيز در افرادي با پوست روشن شايع تر است واز محلهاي شايع گرفتاري ميتوان لاله گوش، صورت، لبها و دهان را نام برد. از نظر شكل باليني بصورت برآمدگيهاي قرمز و پوستهدار شروع شده و تبديل به تودههاي بزرگ و تهاجمي ميگردد. و بدون شباهت به نوع قبل ميتواند به بافتهاي ديگر بدن دستاندازي كند و بنابراين درمان سريع و زودرس بسيار مهم ميباشد. از نظر درماني مثل قبلي اولين درمان برداشت كامل ضايعه توسط جراحي ميباشد.
آيا با انجام جراحي در زمان قطع ميباشد؟
در مورد هر دوي اين بدخيميها در صورتيكه درمان در مراحل اوليه صورت گيرد پيش از 95% آنها معالجه ميگردند.
ملانوما چيست؟
ملانوم بدخيم يكي از مرگآورترين سرطانهاي پوست ميباشد و تخمين ميزنند كه در سال حدود 7700 امريكايي در اثر اين نوع سرطان فوت ميكنند. اين نوع سرطان از سلولهاي ملانوسيت پوست سرچشمه ميگيرند. ملانوسيتها سلولهاي پوستي هستندكه توليد رنگدانه ملانين ميكنند و بنابراين سرطان بصورت سايههايي از رنگهاي سياه و قهوهاي شروع ميشود. اگرچه ميزان رنگ بصورت قرمز و يا سفيد هم ديده ميشود. شروع اين نوع سرطان بطور خودبخود نهاني بوده و يا ممكن است روي يك خال و يا نزديك خالها و يا نقاط تيرهرنگ ديگر پوستي ظاهر شود. بنابراين هر نوع تغييري كه روي خالها رخ ميدهد بايد توسط يك متخصص پوست بررسي گردد.
چه عواملي در ايجاد ملانوم بدخيم دخالت دارند؟
در معرض قرار گرفتن شديد با نور آفتاب بخصوص آفتاب سوختگي مهمترين عامل احتمالي مؤثر در ايجاد ملانوم است. افراد با پوست روشن در ريسك بيشتري از گرفتاري قرار دارند و ارث همچنين رل مهمي دارد. و اگرچه شخصي داراي سابقه ملانوم در عضوي از خانواده باشد شانس گرفتاري بيشتري از افراد ديگر دارد.
خالهايي كه ديسپلاستيك ناميده ميشوند و در بعضي خانوادهها با تعداد زياد وجود دارند يك علامت مشخصه براي افرادي هستند كه در خطر ايجاد ملانوما ميباشند.
آيا كساني كه پوستي تيره دارند هم گرفتار ميشوند؟
بله افراد با پوستي تيره نيز ميتوانند مبتلا به ملانوم ميشوند معمولاً محل ملانوم در اينها كف دست و پا، زير ناخنها، دهان و يا ژنيتاليا ( دستگاه تناسلي ميباشد.
علائم آگاهكننده ملانوم چه هستند؟
وجود هرگونه تغيير روي خالهاي قبلي، پوسته ريزي، ترشح، خونريزي يا پيدايش يك برآمدگي، تيره شدن اطراف خالي كه از قبل وجود داشته است و ايجاد خارش يا درد و تندرنس ( حساسيت ) از علائم خطر هستند.
بطور كلي در مورد درمان سرطانهاي پوست توضيح دهيد.
اگر نمونهبرداري از پوست مشخص كند كه يك ضايعه سرطاني ميباشد پزشك متخصص پوست با بررسي نوع بدخيمي پوست، محل واقع شدن آن و مسائل ديگر روشهاي جراحي و يا غيرجراحي را در نظر ميگيرد. درمانهاي جراحي شامل اكسيژن يا برداشت ضايعه، الكترود دسكيشن كه برداشت توسط دستگاه الكتروسرجري ميباشد، كورتاژ كه بصورت تراشيدن و سوزاندن تومور با جريانهاي الكتريستي ميباشد، كرايوسرجري كه با استفاده از نيتروژن مايع ضايعه را فريز ميكنند و درمان جراحي توسط ليزر ميباشد. جراحي Mohs يك نوع خاص از جراحي است كه براي برداشتن كل تومور بكار برده ميشود. بطوريكه اطراف و عمق تومور كاملاً از ضايعه پاك ميگردد. و در نتيجه خطر عود ضايعه به حداقل ميرسد.
از درمانهاي ديگر ميتوان اشعه درماني، شيمي درماني موضعي را نام برد. از روشهاي جديدتر فتو ديتاميك تراپي است كه يك ماده شيميايي روي ضايعه پوستي ماليده شده و سپس در معرض منبع نور يا طول موج خاص قرار ميگيرد.
تشخيص زودرس تومورهاي پوستي چگونه است؟
مشاهده منظم پوست خود و توجه به هر نوع تغيير جديد بسيار مهم ميباشد. در يك خال جديد، زخم، رشد اضافي و تغيير رنگ پوست بطور ناگهاني ظاهر ميشود و يا اينكه ضايعات خوش خيم قبلي دچار تغييرات گردند بايستي به متخصص پوست مراجعه شود. ميتوان گفت يك معاينه سالانه پوست توسط يك درماتولوژيست كار عاقلانهاي ميباشد بخصوص براي بزرگسالاني كه در گذشته بطور زياد در معرض نور آفتاب بودهاند و يا كساني كه در خانواده خود سابقة سرطان پوست دارند.
جهت پيشگيري از سرطانهاي پوست چه راهي را پيشنهاد ميكنيد؟
بهترين و اولين كار اجتناب از در معرض قرار گرفتن زياد با اشعة ماوراء بنفش چه در ارتباط با نور خورشيد و يا استفاده از لامپهاي برنزه كننده ميباشد و بخصوص اگر كه بدنبال تماس منجر به ايجاد سوختگي و تاول گردد، بطور كلي چون اشعههاي ماوراء بنفش خورشيدي عامل اصلي به حساب ميآيند مؤثرترين روش پيشگيري اجتناب از نور آفتاب ميباشد.
نكته ديگر معاينه كردن پوست بطور دورهاي و تشخيص دو ضايعه جديد در تعيين زودرس و برداشت ضايعه و در نتيجه شانس براي معالجة كامل مهم ميباشد رخ بدهد بايد فوراً با يك متخصص پوست مشاوره گردد. نكته بعدي در پيشگيري اينست كه با توجه به اينكه بيشترين زمان تابش اشعه ماوراء بنفش بين ساعات 10 صيح تا 4 بعدازظهر است در اين ساعات در آفتاب بسر برده نشود و در صورتيكه محل كار در هواي آزاد است حتيالمقدور در سايه باشد و هنگام رفتن در آفتاب از پوشش مناسب و كامل و كلاههاي نقابدار و عينكهاي آفتابي استفاده شود و همچنين از ضد آفتابهاي با طيف وسيع كه عليه هر دو اشعه ماوراءبنفش A و B مؤثر هستند استفاده شود. اين ضدآفتابها بهتر است داراي فاكتور محافظت كننده بالاي 15 باشند و هر دو ساعت تكرار گردند. محافظت از نور از همان زمان كودكي بايد شروع شود.
بچههاي زير 6 ماه نبايد مدت طولاني در معرض آفتاب قرار گيرند. اما اگر اجتناب از اين كار امكانپذير نباشد بايد از ضدآفتاب استفاده شود.
بطور كلي استفاده از ضدآفتابها بايد به عنوان يك برنامه روزمره جهت اجتناب از نور خورشيد در نظر گرفته شود.