در حالي كه كشورهاي پيشرفته جهان در طي چند دهه اخير مشكل بيماريهاي واگيردار  را تا حد زيادي حل كرده و تمامي توان و امكانات خود را براي مبارزه با بيماريهاي غير واگير منجمله بيمارهاي قلبي – عروقي و سرطانها متمركز كرده بودند ، ناگهان در سال 1981 ميلادي (1360 شمسي ) نوعي بيماري عفوني در دنيا پيدا شد كه به سرعت درهمه نقاط جهان گسترش پيدا كرد و اميد به ريشه كني بيماريهاي واگيردار را حتي در كشورهاي پيشرفته تبديل به ياس نمود. اين بيماري كه بصورت يك مشكل عمده بهداشتي  خود را نشان داد ايدز نام دارد . در اين بيماري دستگاه دفاعي بدن شديداًدچار اختلال مي شود.

بيماري ايدز نوعي بيماري كشنده است كه، در همه كشورهاي جهان، در گوره هاي سني متفاوت ، نژادهاي مختلف نه فقط در هم جنس بازان بلكه در هر دو جنس مشاهده شده است و در واقع ايدز يك مشكل جهاني و به كشور و گروه خاصي اختصاص ندارد .

عامل بيماري نوعي ويروس است كه مبداء اوليه آن كاملاً مشخص نيست .

راههاي عمده سرايت بيماري ايدز عبارتند از :

تماسهاي جنسي (جنس مخالف – هم جنس بازان )با افراد آلوده 
تزريق خون و فراوردهاي آلوده آن، استفاده از سرنگهاي مشترك ، بخصوص در بين معتادان تزريقي و بكار بردن ابزار و وسايل آلوده

انتقال از مادر آلوده به جنين

بطور كلي دو گروه سني بيشتر گرفتار مي شوند:

بالغين در سنين 20تا 45 سال

شير خواران و نوزادان

مرگ و مير ناشي از ايدز در جوانان در كليه كشورهاي جهان بصورت يك مشكل خطر ناك در آمده است. حدود 75تا 90 درصد آلوده به ويروس ايدز در گروه سني 20تا 45سال كه سن تلاش و سازندگي و فعاليت اقتصادي است، اتفاق مي افتد . افزايش ميزان مرگ و مير ناشي از آلودگي به ويروس ايدز و ابتلا به بيماري در جوانان و شير خواران ، طول عمر بسياري از كشورهاي جهان كاهش خواهد داد.

از آنجاي كه ايدز يك مشكل بهداشتي نيست ،بلكه يك مشكل اجتماعي و فرهنگي است كه مسائل اقتصادي را نيز بدنبال دارد، لازم است همه سازمانهاي دولتي، غير دولتي و مردم در امر كنترل و پيشگيري از بيماري با هم همكاري و مشاركت نمايند . از آنجايي كه در حال حاضر واكسني موثر و درمان اساسي براي بيماري وجود ندارد ، تنها راه مبارزه با ايدز ، پيشگيري از آلودگي است .

   هر چند بيماري ايدز در حال حاضر جزء مسايل حاد بهداشتي كشور ما نيست ، ولي افزايش موارد آلودگي و بيماري از سال 1366 به بعد كه اولين مورد آن در كشور شناخته شد ، از اين طرف و قرار گرفتن ايران در منطقه آسيا كه هر سال بطور فزاينده اي مورد آن زيادتر مي شود از طرفي ديگر ، ايجاب مي نمايد با بكارگيري  راههاي موثر پيشگيري ، از انفجار اين آتش فشان خاموش جلوگيري شود . خوشبختانه وجود اعتقادهاي مذهبي و پاي بندي خانواده هاي ايراني به اصول و اخلاق اسلامي، خود يكي از راههاي موثر كنترل و پيشگيري از آلودگي و بيماري است .

تعريف

چون در بعضي از كشورهاي جهان بواسطه نبود امكانات ، تشخيص آزمايشگاهي ايدز مقدور نيست ، وجود بعضي از علائم زير در بزرگسالان و كودكان ممكن است نشانه اي از ايدز باشد.

 ايدز در افراد بالغ:

ايدز در شخص بالغ با وجود دست كم دو علامت اصلي ، همراه با حداقل يكي از نشانه هاي فرعي زير مشخص مي شود ، مشروط بر اينكه براي نارسايي ايمني و نقص دستگاه دفاعي بدن علت مشخص از قبيل سرطان ، سوء تغذيه شديد و يا ساير علل شناخته شده وجود نداشته باشد.

علائم اصلي

كاهش وزن بيشتر از 10 درصد

اسهال مزمن بيشتر از يك ماه

تبهاي متناوب يا ثابت بيش از يك ماه

علائم فرعي سرفه پايدار به مدت بيش از يك ماه عفونت پوستي منتشر همراه با خارش تبخالهاي عود كننده برفك دهاني عفونت تبخالي  مزمن پيشرونده  و منتشر,بزرگ شدن عمومي غدد لنفي

در واقع بيماري ايدز ، مجموعه اي از علائم است كه در اثر نقص دستگاه دفاعي بدن انسان و علائم مربوط به عفونهاي فرصت طلب ، خود را نشان مي دهد.

عوامل بيماري

عامل بيماريزا ويروسي است كه قدرت آلوده كنندگي و سرايت پذيري بالائي دارد و به نام ويروس نقص ايمني انسان ياH.I.V ناميده مي شود، زيرا موجبات ضعف دستگاه دفاعي بدن انسان را فراهم مي آورد .

ويروس ايدز در بدن انسان مراحل مختلفي را طي مي كند كه يكي از آنها دوره فعاليت پنهاني است ، در اين مرحله ويروس در حال رشد و تكثير است و پس از آنكه شرايط از هر نظر آماده شد، حملات خود را شروع مي كند و سبب نابودي سلولهاي دفاعي و مرگ انسان مي شود . آلودگي به ويروس در تمام دوران زندگي انسان ادامه پيدا مي كند ..

تنها خون، ترشحات جنسي مردان و زنانه و شير مادر آلوده در انتقال بيماري دخالت دارد که از اين راه ها آلودگي انتقال پيدا مي كند .

چون ويروس ايدز نمي تواند بمدت طولاني در محيط خارج از بدن به حياط خود ادامه دهد ، تماسهاي عادي در محيط كار ، اجتماع و مدرسه باعث انتقال بيماري نمي شود ويروس ايدز به شدت به حرارت حساس است. 

راههاي سرايت

شناخت راههاي انتقال بيماري در پيشگيري از آلودگي بسيار موثر است .

ويروس مولد ايدز از چند راه عمده زير ، از فرد آلوده به شخص سالم منتقل مي شود:

سرايت از راه تماس جنسي

شايعترين راه سرايت آلودگي، تماس جنسي است . ويروس ممكن است از فرد آلوده به شريك جنسي اش منتقل بشود(مرد به مرد، مرد به زن و زن به مرد). سرايت از زن به زن هم امكان دارد آلودگي از راه تماس جنسي 80 درصد كل موارد را شامل مي شود كه بيشتر از 70 درصدآن از راه تماس با جنس مخالف و 10 درصد آن از طريق همجنس بازي است.

وجود بيماريهاي مقاربتي ديگر مانند سوزاك،سيفليس و همچنين زخمهاي دستگاه تناسلي ، خطر آلودگي را چند برابر خواهد كرد. بنابر اين توجه به اين مهم و درمان فوري آنها بايد مد نظر قرار گيرد . زنان، بيشتر در معرض خطر آلودگي بوسيله شريك جنسي خود قرار دارند ، زيرا احتمال انتقال از مرد به زن بيشتر از زن به مرد مي باشد.

سرايت از راه خون و فراورده هاي خوني

استفاده از خون و فراورده هاي خوني آلوده به ويروس ايدز، يكي ديگر از راه هاي انتقال است . با وجود اينكه قدرت آلوده كنندگي خون و فراورده هاي آن زياد است، خطر سرايت از اين راه 3تا 5 درصد مي باشد ، زيرا نمونه هاي خون اهدايي به سازمان بدقت مورد آزمايش قرار گرفته و خونهاي آلوده پس از شناسايي مورد استفاده قرار نمي گيرد . به همين دليل در اكثر كشورهايي كه امكانات آزمايشگاهي براي اين كار وجود دارد، انتقال بيماري از طريق خون تقريباً غير ممكن شده است.
 

استفاده از سرنگ و سوزن آلوده
استفاده از سرنگ و سوزن آلوده بطور اشتراكي در معتادين تزريقي، يكي ديگر از راههاي سرايت آلودگي است كه حدود 12 درصد موارد موارد انتقال را شامل مي شود. در واقع پس از انتقال از راه تماس جنسي ، دومين رقم شيوع بيماري از طريق استفاده از سرنگ و سوزن آلوده است.

چون استفاده از مواد مخدر عملي غير قانوني است و اكثر افراد معتاد داراي وضع مالي بسيار بدي هستند ، در نتيجه از سرنگهاي استفاده شده ديگران استفاده مي كنند و از اين طريق اگر شخصي آلوده به ويروس ايدز باشد ، به راحتي آلودگي را منتقل مي كند .

سرايت از مادر به كودك

ويروس ايدز از مادر آلوده به كودك ممكن است در دوران حاملگي ، هنگام وضع حمل و يا كمي بعد از زايمان انتقال يابد .

ميزان سرايت آلودگي از مادر به كودك 5تا 7درصد است. آلودگي در بچه هايي كه به روش سزارين به دنيا آمده اند نيز ديده شده است . شير دادن يكي از راههاي سرايت آلودگي است. ولي چون احتمال آن كم و مزاياي تغذيه با شير مادر بسيار زياد است ، اكثراً توصيه مي شود كه مادر به فرزند خود شير بدهد.

حدود35-25 درصد (يك سوم) نوزاداني كه از مادر آلوده به ويروس ايدز متولد مي شوند ، قبل از تولد ، هنگام تولد و يا در دوران تغذيه از شير مادر آلوده مي گردند. در كودكان،آلودگي به ويروس ايدز به سرعت  به طرف ايجاد بيماري ايدز پيشرفت مي كند و شانس زنده ماندن كودك هم كم است .

راه هاي ديگر سرايت

پيوند اعضاء از بافت هاي افراد آلوده، خال كوبي و سوراخ كردن گوش توسط سوزن و وسايل آلوده ، استفاده مسواك و تيغ ريش تراشي شخص بيمار و ختنه با وسايل آلوده نيز را راه هاي ديگر سرايت بيماري است .

روي هم رفته استفاده از وسايل بهداشتي شخصي  ديگران حتي افراد سالم نيز عاقلانه و بهداشتي نيست چه رسد به استفاده از وسايل شخص بيمار مبتلا به ايدز. از راه هاي تنفسي ، گوارشي و يا از طريق تماسهاي معمولي خانوادگي و يا محيط كار ، دانشگاه ، مدرسه و اردوگاه هاي جمعي كاري و يا تفريحي ، انتقال گزارش نشده است. ويروس بيماري ايدز ، از راه هاي زير قابل سرايت نيست:

تماس معمولي افراد در منزل يا اجتماع با بيمار

دست دادن

استفاده از وسايل غذا خوري مشترك :بشقاب، ليوان، قاشق و چنگال و…

استفاده از استخر هاي عمومي و يا توالت عمومي

بغل گرفتن و يا بوسيدن صورت

 عطسه و سرفه

دستگيره در، گوشي تلفن و ميله اتوبوس

استفاده از البسه دست دوم

آب و غذا

تماس با اشك و عرق بيمار

استفاده از وسيله نقليه مشترك

نيش حشرات

گروه هاي در معرض خطر

گروه هاي زير بيشتر درمعرض خطر قرار دارند :

كساني كه پيوند هاي متعدد يا دياليزهاي مكرر استفاده مي كنند و رعايت احتياطهاي همه جانبه را نمي كنند .

كساني نياز به خون وفراورده هاي خوني بيشتري نياز دارند (به علت بيماريهاي نظير هموفيلي، تالاسمي و…)

معتادين تزريقي كه از سرنگ و سوزن بطور مشترك استفاده مي كنند كه اين مسئله در زنداني ها بيشتر مشاهده مي شود .

همسران افراد مبتلا.

شركاي جنسي افراد مبتلا.

افرادي كه شركاي جنسي متعدد دارند .

زنان فاسد و بدكار.

هم جنس بازان و يا زن و مردي كه تماسهاي جنسي خارج از روابط زناشوئي دارند .

مبتلايان به هپاتيت(ورم كبد)يا مبتلايان به سل.

خالكوبي هاي دسته جمعي .

مبتلايان به بيماريهاي آميزشي و بخصوص افراد داراي زخمهاي تناسلي .

ملوانان و رانندگان عبوری ا زمرزها.

فرزندان مادران آلوده .

جوانان

علائم

آلودگي به ويروس ايدز دليل ابتلا به بيماري ايدز نيست،ولي سرانجام تقريباً بطور اجتناب ناپذيري به بيماري ايدز منتهي مي شود. مقصود از آلودگي به ويروس ايدز اين است كه ويروس وارد بدن انسان شده است ولي هنوز تغييراتي كه علائم بيماري را به بار مي آورد ، ايجاد نكرده است.

يكي از اولين راه هاي شناخت يك بيماري ، شناخت علائم و مراحل مختلف سير بيماري است . با اين شناسايي ميتوان از گسترش و توسعه بيماري در مراحل اوليه جلوگيري نمود .علائم آلودگي بيماري ايدز بسيار پيچيده است و داراي مراحل چندي است كه الزاماًهمه آنها در افراد آلوده مشاهده نمي شود. اين مراحل عبارتند از:

مرحله اول

عفونت حاد:

در اغلب موارد در صورتي كه تعداد كافي ويروس ايدز وارد بدن فردي شود ، بعد از چند هفته  علائمي نظير تب ، گلودرد،بزرگي غدد لنفاوي، درد مفاصل و عضلات ، سر درد، ضعف و بي حالي، بي اشتهايي ، تهوع و استفراغ، كاهش وزن، اسهال و گاهي دانه هاي جلدي و يا تظاهرات عصبي ظاهر ميگردد. اين علائم اختصاصي نبوده و شباهت كاملي با نشانه هاي بسياري ازبيماريهاي ديگر دارد . چون خود بخود ظرف يك تا دو هفته بهبودي حاصل ميگردد ، كمتر اتفاق مي افتد كه بيماري دراين دوره تشخيص داده شود.

بعلاوه از هنگام ورود ويروس ايدز تا مثبت شدن نتيجه آزمايشگاهي كه نشانگر آلودگي فرد  است حدود 2تا 12 هفته و گاهي تا16 ماه طول مي كشد. در اين فاصله زماني ، فرد، آلوده بوده و ممكن است سايرين را آلوده كند و متاسفانه به روشهاي آزمايشگاهي فعلي نمي توان بوجود آن پي برد.

مرحله دوم

بدون علامت:پس از بهبودي  خود بخودي مرحله حاد، بيمار وارد مرحله بدون علامت مي شود كه بر حسب نوع ويروس آلوده كننده از10تا17 سال طول مي كشد. در اين مدت شخص آلوده هيچگونه علامتي از بيماري را بروز نمي دهد و به ظاهر كاملاً سالم است ولي براي ديگران آلوده كننده مي باشد . اين مرحله نزد كودكان كوتاهتر است و در اين  مرحله شخص ديگران را مبتلا مي كند . در اين دوره آزمايش خون مثبت است. كنترل انتشار ويروس در اين مرحله مشكل مي باشد .

مرحله سوم

بزرگي منتشر و پايدار غدد لنفاوي:دراين مرحله غدد لنفاوي به صورت بزرگ شده و به شكل قرينه و بدون درد در بيش از دو نقطه بدن بجز ناحيه كشاله ران ظاهر مي شود حداقل 3ماه باقي مي مانند.

مرحله چهار

مرحله قبل از ايدز و حالات وابسته به ايدز:قبل از بروز علائم نهايي ايدز در بيمار ، عوارضي ظاهر مي شود  كه به آن علائم مربوط به ايدز مي گويند و عبارتند از :

كاهش وزن بيشتر از10درصد وزن سابق

اسهال به مدت بيشتر از يك ماه

تب به مدت بيشتر از يك ماه

عرق شبانه

خستگي، بي حالي و ضعف

اين علائم را مقدمه استقرار كامل ايدز كه پايان طيف بيماري مي باشد ، به حساب مي آورند . در برخي موارد ، بي قراري، بي اشتهايي، دل درد ، سردرد وجود دارد و تغييرات عصبي منجر به از دست دادن حافظه و آسيب اعصاب محيطي مي شود. اين علائم معمولاً متناوب است ولي كاهش وزن در اكثر  بيماران وجود دارد و پيشرونده هم مي باشد . بسياري از بيماران در اين مرحله دچار ضايعات پوستي، مخاطي و ضايعات دائم و يا عود كننده دهني و يا ناحيه تناسلي به علت ويروسهاي مختلف مي شوند.

مرحله پنجم

ايدز:ايدز به مرحله نهايي آلودگي ايدز گفته ميشود. در اين مرحله به علت كاهش شديد قدرت دفاعي بدن، شخص، مستعد ابتلا به بسياري عفونتهاي و سرطانها مي شود كه علائم بسيار متنوعي دارند و د رنهايت بيمار را از پاي در مي آورند.

حدود 25درصد افراد پس از 5سال ،25درصد پس از 10سال و حدود25درصد پس از 15سال از ورود ويروس به بدن دچار ايدز مي شوند . يعني در مجموع حدود 75درصد افراد آلوده پس از 15سال به مرحله ايدز مي رسند.

در مورد اين مساله كه بالا خره 25درصد باقيمانده چه سرنوشتي دارند و چه زماني وارد مرحله ايدز مي شوند بحث وجود دارد. ولي آنچه كه مسلم است فرد آلوده ، حتي اگر ديرتر هم وارد مرحله بيماري شود، همواره براي سايرين آلوده كننده باقي مي ماند.

ايدز بر روي تمامي دستگاههاي و اندام هاي بدن مانند تنفس ،گوارش، عضلاني، عصبي، پوست و مخاط، گوش و حلق و بيني و …اثر مي گذارد.

پس از رسيدن به مرحله نهايي ايدز، متوسط طول عمر در بالغين حدود 5/2 سال است و بيماري نهايتاً به علت يكي از عفونتهاي فرصت طلب و يا سرطانها از پا در مي آيد .

تشخيص بيماري

بيماري ايدز تمامي دستگاههاي بدن را گرفتار مي كند. با تشخيص به موقع و بجا و بدنبال آن با بكار بستن در مانهاي نگه دارنده و مراقبتهاي صحيح مي توان تا حد قابل توجهي از مشكلات بيمار كاست و شرايط مناسبتري را براي زندگي وي فراهم نود.

درمان

متاسفانه بيماري ايدز درمان قطعي ندارد . براي عفونتهاي فرصت طلب و سرطانها مي توان درمانهاي لازم را بكار برد و با داروهاي مخصوص دستگاه دفاعي بدن را تقويت نمود . تاكنون واكسن موثري براي جلوگيري از بيماري پيدا نشده است.

راههاي پيشگيري

چون بيماري واكسن و درمان موثري ندارد و آلودگي به ويروس ايدز نهايتاً به بيماري ايدز منتهي ميشود كه كشنده است ، بنابر اين تنها راه مبارزه ، بكاربردن روشهاي پيشگيري از آلودگي است كه عباتند از:

به منظور پيشگيري از سرايت بيماري از راه تماس جنسي:

خويشتن داري و دوري از تماسهاي جنسي مشكوك،در دوران تجرد،

پاي بند به اصول اخلاقي و خانوادگي پس از ازدواج،

وفاداري به همسر و عدم بي بندوباري و پرهيز از انحراف جنسي و روابط جنسي غير مطمئن،

استفاده از كاندوم،

اجتناب از رابطه جنسي مقعدي.

با كنترل خون و فراورده هاي خوني،احتمال سرايت آلودگي از اين راه بسيار کم مي شود.

اجتناب از استفاده مجدد از سرنگهاي يك بار مصرف و عدم استفاده از سرنگهاي مشترك.

عدم استفاده از مسواك مشترك و بكار بردن تيغ ريش تراش يكبار مصرف ديگران .

در حال حاضر تنها راه پيشگيري از سرايت آلودگي مادر به فرزند ، عدم بارداري زن آلوده و استفاده از وسايل يشگيري از حاملگي است.

ابعاد فاجعه در جهان (اهميت ملي،بين المللي و جهاني)

در جهان سالانه حدود 8/5 ميليون مورد جديد آلودگي به ويروس ايدز پيدا مي شود كه اين رقم در سالهاي 1999 و 2000،به بالاتر از 5/6 ميليون خواهد رسيد . بعلاوه مرگ و مير سالانه از 5/2 ميليون نفر در سالهاي1999 و 2000به 3 ميليون نفر مي رسد كه چهارمين علت مرگ درجهان و اولين علت مرگ در جهان سوم و بيشترين علت مرگ در گروه سني جوان، فعال ودرسراسر جهان است. 

 اولين مورد بيماري ايدز در ايران در سال 1366 در يك كودك 6ساله هموفيل كه از فاكتورهاي انعقادي وارداتي آلوده به ويروس ايدز استفاده كرده بود ، مشاهده شد.

 

برابر آخرين بررسيهاي انجام شده، تا تاريخ اول مهر ماه 1378 تعداد1804 مورد آلودگي به ويروس ايدز شناسايي شده است كه 237 مورد آن به مرحله ايدز رسيده و از اين عده 203 نفر فوت شده اند.البته  بر اساس بر آورد سازمان جهاني بهداشت موارد آلودگي حدود 8000 نفر پيش بيني مي شود.

موارد ياد شده در بالاي از راههاي زير آلوده شده اند:

69 درصد در اثر استفاده از سرنگ و سوزن اشتراكي (معتادين تزريقي)

13 درصد از راه تماس جنسي.

11 درصد از راه خون و فراورده هاي خوني .

1 درصد از مادر آلوده به كودك و مواردي هم نامشخص بوده است.

ايدز بلاي جامعه معاصر است . در حال حاضر ايدز تنه بيماري است كه در همه كشورهاي جهان، چه غني و چه فقير ، بعنوان يك مشكل حياتي مطرح است.                            

بيماري ايدز در همه كشورهاي جهان، در گروههاي سني متفاوت، نژادهاي مختلف و در هر دو جنس مشاهده مي شود. ايدز تنها يك مشكل بهداشتي نيست، بلكه يك مشكل اجتماعي فرهنگي است.

بيماران مبتلا به ايدز بي نهايت آسيب پذيرند. بعلت پيش داوري و ترس از سرايت بيماري، اين بيماران در مورد انتخاب مسكن، شغل، مراقبتهاي بهداشتي و حمايت عمومي مورد تبعيض قرار مي گيرند. رفتارهاي نامناسب و تحقيرآميز، موجب انزواي بيمار گشته، فرصت آموزشي را از وي مي گيرد. وحشت مرگ، وحشت طرد و تنهايي، وحشت انگ اجتماعي، اخراج كارگران مبتلا و بدنامي از طرف دوستان، آشنايان و خانواده، سبب  مي شود آنهايي كه گمان مي كنند ممكن است آلوده باشند، وضعيت خودشان را تا جايي كه مقدور تست مخفي نگهدارند كه اين خود موجب گسترش آلودگي مي شود.

به همين دليل اين بيماران بايد از خدمات حمايتي از قبيل حمايت قانوني و مالي، مشاوره اي و خدمات بهداشتي درماني برخوردار گردند.

در بعضي جوامع مانند كشور ايران كه آلودگي در سطح خيلي پائين است، هنوز مشكلات اقتصادي و اجتماعي، خود را نشان نداده است ولي در آينده شايد چنين نباشد. بايد بدانيم اين مشكلات در كنار ماست و ما را تهديد مي كند، زيرا كشور ما در منطقه آسيا واقع است كه پرجمعيت ترين و فقيرترين منطقه جهان است و بر اساس بهداشت جهاني با دارا بودن پايين ترين معيارهاي اقتصادي و انساني، امكان همه گيري آلودگي و بيماري ايدز در قرن بيست و يكم بر اساس برآورد سازمان جهاني بهداشت در آن زياد است. بايد توجه داشت كه تنها سد مطمئن در مقابل گسترش آلودگي، رعايت سخت و قانونمند روابط جنسي و پاي بندي به اصول مقدس زناشويي و ارزشهاي اخلاقي در جامعه است.

برخي پرسشها و پاسخها درباره ايدز

آلودگي به ويروس ايدز و بيماري ايدز چيست؟

بيماري ايدز مرحله نهايي آلودگي به ويروس ايدز است و ممكن است بين 10تا 17سال پس از آلودگي با ويروس ايدز اتفاق افتد. افراد آلوده به ويروس ايدز سالها بدون داشتن علامت زندگي مي كنند و آلودگي را منتقل مي نمايند. بيماران حدود 3 ـ 5/2 سال پس از تشخيص بيماري ايدز مي ميرند.

چگونه انسان به ويروس ايدز آلوده مي شود؟

ويروس ايدز از طريق مني، ترشحات مهبلي در زنان، تماس جنسي بدون استفاده بوسيله كاندوم، خون و فرآورده – هاي خوني آلوده، تزريق سوزن آلوده اشتراكي و مادر آلوده، به نوزادش قبل از تولد، هنگام تولد و بلافاصله بعد از زايمان انتقال مي يابد.

آيا تماسهاي عادي و معمولي باعث انتقال آلودگي مي شود؟

خير. ويروس ايدز از طريق تماسهاي معمولي و عادي مانند دست دادن، بغل گرفتن، بوسيدن صورت، غذا خوردن از يك ظرف مشترك، مسافرت در يك اتوبوس، استفاده از استخر شناي عمومي و توالت عمومي منتقل نمي گردد.

آيا ويروس ايدز از راههاي تنفسي، گوارشي و يا از طريق تماسهاي معمولي خانوادگي و يا در محيط كار، مدرسه و اردوگاههاي جمعي كاري و يا تفريحي منتقل مي شود؟

خير.

چگونه مي شود از آلودگي به ويروس ايدز از طريق تماس جنسي جلوگيري نمود؟

پرهيز از انحراف جنسي، پاي بندي به اصول زندگي زناشويي، داشتن يك شريك جنسي (همسر) و استفاده از كاندوم از انتقال عفونت جلوگيري مي كنند.

آيا ابتلا به بيماري آميزشي مانند سوزاك و سيفليس، آلودگي به ويروس ايدز را تسهيل مي كند؟

بله. تمام بيماريهاي مقاربتي سبب افزايش خطر آلودگي به ويروس ايدز مي شوند.

آيا آلودگي به ويروس ايدز از طريق شير مادر آلوده امكان دارد؟

بله. ويروس ايدز در شير مادر وجود دارد و مي تواند از اين طريق كودك را آلوده نمايد.

آيا آلودگي از طريق خون و فرآورده هاي خوني امكان پذير است؟

بله. ويروس ايدز از راه خون و فرآورده هاي خوني آلوده منتقل مي شود. چون امروزه نمونه هاي خون اهدايي مورد آزمايش قرار مي گيرند و خونهاي آلوده دور ريخته مي شوند، خطر سرايت از اين راه بين 3تا 5درصد است.

آيا تزريق موجب انتقال ويروس ايدز مي شود؟

بله. اگر سرنگ و سوزن آلوده باشند، استفاده اشتراكي از سرنگ و سرسوزنهاي آلوده در معتادان تزريقي يكي از راههاي انتقال آلودگي است. بايد به طور مطلق از تزريقات غير ضروري خودداري كرد و از سرنگ و سوزني كه مطمئن هستيم ضدعفوني شده است، يا يكبار مصرف استفاده كرد.

آيا خالكوبي و سوراخ كردن گوش موجب انتقال آلودگي مي شود؟

بله. خالكوبي و سوراخ نمودن گوش بوسيله سوزن و وسايل آلوده، سبب انتقال بيماري ايدز مي گردد.

آيا تاكنون واكسني عليه بيماري ايدز ساخته شده است؟

متاسفانه خير، ولي تحقيقات براي ساختن واكسن ادامه دارد.

آيا آلودگي و بيماري ايدز درمان دارد؟

متاسفانه درمان موثري ندارد. استفاده از داروهاي موجود فقط كمي طول عمر را زياد مي كند و مرگ را به تعويق مي اندازد. اين داروها فوق العاده گران بوده، عوارضي سخت و جدي دارند.

ويروس ايدز از كجا آمده است؟

مشخص نيست. از هر كجا كه آمده باشد فرقي نمي كند. مهم اين است كه بايد سعي شود آلودگي رخ ندهد. ويروس در همه كشورها وجود دارد.

ويروس ايدز اولين بار در كدام كشور پيدا شد؟

اولين بار در سال 1981 ميلادي در بين هم جنس بازان در آمريكا پيدا شد. شواهدي وجود دارد كه قبل از اين تاريخ هم، بيماري ايدز در چند منطقه جهان وجود داشته است.

آيا خطر آلودگي و ابتلا در زن و مرد مساوي است؟

زنان در معرض خطر بيشتري قرار دارند.

آيا كودكان هم ايدز مي گيرند؟

بله، در كودكان آلوده زودتر از بالغين علائم بيماري ايدز ايجاد مي شود و مرگ و مير آنها نيز زياد است.

آيا كار كردن با كسي كه آلوده به ويروس ايدز است اشكال دارد؟

خير، همكاران آلوده خطري براي ديگران در محيط كار ندارند.

چرا در محيط كار، بيماران از همكاران آلوده به ما منتقل نمي شود؟

زيرا آلودگي از طريق خون و ترشحات جنسي اتفاق مي افتد و در محيط كار تماسي با خون و ترشحات جنسي وجود ندارد.

آيا تماس نزديك و دائم روزانه در محيط كار با همكاران آلوده، سبب انتقال آلودگي مي گردد؟

خير، خطري ندارد. استفاده از تلفن مشترك و كاركردن در كنار هم در محيط كار و حتي استفاده از يك ليوان و فنجان سبب انتقال آلودگي نمي شود.

آيا افراد آلوده اجازه كار ندارند؟

بله، تا زماني كه قدرت كار دارند و علامتي نشان نداده اند، مي توانند مانند سايرين كار كنند. آلودگي به ويروس ايدز مانعي براي كاركردن نيست. اگر هم علامتي نشان دادند بايد زير نظر پزشك قرار گيرند و در كنار ديگران بكار مشغول باشند.

آيا مسافران بطور اتفاقي در يك كشور خارجي آلوده مي شوند؟

خير، آلودگي از راه تماس جنسي با فرد آلوده اتفاق مي افتد. دست دادن، سرفه، عطسه، بودن در اتوبوس، مترو و استفاده از تلفن عمومي سبب آلودگي نمي شود.

آيا ويروس ايدز از طريق اقدامات پزشكي، دندانپزشكي، و آزمايشگاهي منتقل مي شود؟

بله، اگر پزشك و يا دندانپزشك آلوده باشند و رعايت احتياط را نكنند و يا اگر وسايل درماني آنها آلوده شده باشند و بدون رعايت ضدعفوني مورد استفاده قرار گيرند، آلودگي انتقال مي يابد.

مقدمه

بيماريهاي مقاربتي از بيماريهاي خيلي شايع در جهان هستند. اين بيماريها خيلي شايع در جهان هستند. اين بماريها بطور عمده در نتيجه تماس جنسي با فرد آلوده و يا از طريق مادر آلوده به كودك منتقل مي شوند، ولي ممكن است استفاده از سرنگ و سوزن مشترك در معتادان تزريقي نيز سبب ابتلا به اين بيماريها گردد.

بر اساس برآورد سازمان بهداشت جهاني بيشتر از 330 ميليون مورد جديد بيماريهاي مقاربتي قابل درمان از جمله سوزاك و سيفيليس سالانه در دنيا بروز مي نمايد و در واقعه روزانه شاهد بروز حدود يك ميليون مورد جديد از بيماريهاي مقاربتي در جهان هستيم.

طبق گزارش منابع معتبر جهاني، بيماريهاي آميزشي در دنيا رو به افزايش است و نظر به مسري بودن اين بيماريها و عوارض ناشي از عدم درمان و پيشگيري آن، كنترل بيماريهاي آميزشي ضروري مي باشد.

چون بيماريهاي منتقله از راه تماس جنسي موضوع حساسي است و صحبت كردن آشكار در مورد آنها، در كشورهاي مختلف از جمله ايران آسان نيست و سبب بدنامي مي شود، بيماران يا بموقع براي درمان مراجعه نمي كنند و يا براي درمان به درمانگران سنتي مراجعه ميكنند. لذا بخوبي معالجه نمي شوند و سبب انتقال و گسترش بيماري مي شوند.

در صورت بي توجهي و عدم درمان بموقع اين بيماريها، ممكن است عوارض جدي مانند نازايي، حاملگي خارج از رحم، سرطان گردن رحم، خونريزي شديد و پارگي لوله هاي رحمي پيش آيد كه منجر به مرگ هم مي شود. در دو سوم يا بيشتر زنان باردار مبتلا به سيفيليس اوليه عفونت از طريق جفت به جنين سرايت مي كند. عواقب بيماريهاي آميزشي فقط به خود بيماران محدود نمي شود. اگر زنان باردار مبتلا به بيماريهاي آميزشي شوند، ممكن است پي آمدهايي نظير، سقط خودبخود، تولد زودرس، مرده زايي، مرگ داخل رحم، تولد با وزن پايين و عفونت چشمها و ريه ها در جنين و نوزاد ايجاد شود.

ابتلا به بيماريهاي آميزشي، خطر آلودگي به ويروس ايدز را افزايش مي دهد و موجب بروز بيماري ايدز و مرگ بيماران مي شود.

پايگاه اطلاع رساني پرستار و پرستاري.