|
خبرگزاري دانشجويان ايران - اهواز سرويس: بهداشت و درمان
تحولي كه معني آن را نميتوان با بازي كردن كلمات بيان كرد. هديهاي غير قابل توصيف و ارزش نهادن. زندگي در كالبد خشكيده تو، قادر به ثمر دادن نبود، پلكهاي روي هم نهاده است ديگر قدرت صيقل دادن چشمان پر از اميدت را نداشت و دستان تواناي تو، روي تني پر از سكوت رها شدند. اما ميان تن خشكيدهات قلبي سرشار از زندگي بود. كه توانست راه تو را با تپيدن و درآميختن با صداي نفسهاي چشمان منتظري بي بهره از زندگي، دوباره بپيمايد. آنجا بود كه تن ناتوان تو در ميان جام تن ديگري رنگي دوباره گرفت و آرامش و سكوت را به تلاطم موجهاي اشك در چشمان مادري بخشيد كه اكنون دستانش، دستان ناتوان توست كه رو به سوي آسمان كشيده ميشود و زمزمه طلب مغفرت را بر لبانش جاري ميكند و حال دستان ناتوان توست كه تواناتر از دستان من است.
هفتهاي كه در آن قرار داريم (از 23 تا 30 آبان) با عنوان هفته حمايت از بيماران كليوي نامگذاري شده است. خبرنگار بهداشت و درمان خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) - منطقه خوزستان - پس از تعريف اصطلاحاتي كه به گوش ما تقريبا آشناست، سراغ تني چند از افراد متخصص، بيماران دياليزي، پيوندي و اهدا كننده رفته و در مورد مشكلات بيماران دياليزي و پيوندي مطالبي را تهيه كرده كه در ادامه ميخوانيم.
پيوند كليه چيست؟
پيوند كليه اقدامي جراحي است كه در آن كليه اهدا شده به فرد نيازمند پيوند زده ميشود. يك پيوند كليه موفق اجازه زندگي معمولي و سالم را به بيمار ميدهد و او را از درمان دياليز رها ميكند. پيوند درمان انتخابي نارسايي پيشرفته كليه در كساني است كه براي پيوند مناسب تشخيص داده شده اند. دارا بودن صلاحيت براي پيوند توسط گروه پزشكي و با انجام معاينات و آزمايشات خاص تاييد ميشود.
انواع پيوند كليه كدام است؟
پيوند كليه 2 نوع است يكي پيوند كليه اهداء از فرد زنده و ديگري اهداء از جسد كه در نوع اول كليه توسط يكي از بستگان يا افراد غريبه پيوند ميشود. مناسبترين اهدا كننده اعضاي فاميل نزديك هستند. بايد گروه خوني و بافت اهدا كننده و گيرنده منطبق باشند. آزمايشات و بررسيهاي كاملي براي سلامت اهدا كننده و كليه اهدايي صورت ميگيرد. افرادي كه كليه اهدا ميكنند در ادامه عمر خود از زندگي طبيعي بهرهمند هستند. پيوند كليه از اهدا كنندگان زنده با موفقيت 90 تا 95% همراه است. اين بدان معني است كه پس از يكسال 90 تا 95 نفر از هر 100 نفر پيوندي سالم و فعال هستند.
پيوند از نوع دوم يعني اهداي كليه از جسد شيوه ديگر پيوند است. در اين روش، كليه سالم از فردي كه دچار مرگ مغزي شده برداشته و پيوند زده ميشود. قبل از اينكه اعضاي يك جسد براي يك پيوند برداشته شوند بررسيها و آزمايشات كاملي در جهت تاييد سلامت اعضاي اهدايي انجام ميگيرد. علاوه بر اين موضوع، رضايت خانواده متوفي نيز ضروري است. پس از انجام آزمايشات گوناگون، بيمار در ليست انتظار قرار ميگيرد تا زماني كه يك كليه سازگار پيدا شود. پيش بيني مدت زمان انتظار ممكن نيست، بدليل اينكه وابسته به تعداد كليههاي اهدايي و انطباق احتمالي هر يك با بيمار است. پيوند اعضا از جسد با موفقيت 80 تا 85% همراه است.
بخش دياليز بيمارستان گلستان بيماران بزرگسالي كه دچار نارسائي كليوي و مسموميت ناشي از مصرف قرص يا غذاهاي مسموم شدهاند دياليز ميشوند. بيمارستان گلستان در حال حاضر داراي پنج تخت دياليز است و بيماران معمولا سه روز در طول هفته دياليز ميشوند. اين بيماران كساني هستند كه نميتوانند پيوند كليه دريافت كنند يا جزو منتظرين پيوند كليه هستند.
افت فشار خون شايعترين عارضهاي است كه حين دياليز رخ ميدهد
فريده مستيپور، سرپرستار اين بخش گفت:« افت فشار خون در بيماران دياليزي شايعترين عارضهاي است كه حين دياليز رخ ميدهد كه البته به وسيله دستگاه دياليز فرزي نيوز و استفاده از محلول دياليزي بيكربناتي احتمال بروز اين عارضه حين دياليز بسيار كاهش يافته است.»
وي تصريح كرد:« بيماران دياليزي به علت افزايش حجم آب و نمك بدنشان دچار مشكلات قلبي و عروقي ميشوند، همچنين بروز آنمي ( كم خوني) و احتمال بروز عفونتهاي ويروسي خصوصا هپاتيت B نيز در اين افراد وجود دارد.»
مستيپور متذكر شد:« بيماران دياليزي با مسائل رواني ناشي از دياليز هم دست و پنجه نرم ميكنند و گاهي اوقات اين بيماران احساس ميكنند كه بين مرحله مرگ و زندگي قرار گرفتهاند، گاه پرخاشگري ميكنند كه پرسنل با پرخاشگريها مقابله نميكنند.»
سرپرست بخش دياليز بيمارستان گلستان ادامه داد:« آمپولهاي همراه دياليز اپركس و ونوفرم، از دسته داروهاي مهم پس از انجام دياليزند كه به منظور جبران كمبود هموگلوبين خون و آهن در بدن اين بيماران استفاده ميشود، اگر تهيه اين داروها براي بيماران رايگان باشد مشكل تامين دارو براي اين بيماران نيز هموار خواهد شد.»
وارد بخش پيوند كليه شديم آنجا نگاه بيماران پر از حرفهاي نگفته بود و تنگناي زمان ما را محدود به صحبت كردن با 3 نفر از بيماران اين بخش كرد تا فقط تلنگري براي جزء كوچكي از مشكلات اين بيماران بزنيم.
هنگام ورود به يكي از اتاقهاي اين بخش لبخند روي لبهاي زن جواني كه بستري بود توجه ما را به خود جلب كرد تا شروع مصاحبه خود را از او داشته باشيم و علت لبخند و خوشحالي او را جويا شويم پس جلو رفته و آنچه را در ذهنمان ايجاد ابهام ميكرد پرسيديم، چرا بستري شدي؟ فشار مالي مرا به دفتر پيوند عضو كشاند در آنجا با جوان دياليزي آشنا شدم كه مثل همه بيماران دياليزي منتظر پيوند جسمش با زندگي به دور از تنشهاي ناشي از چرخش شيره جانش در ميان لولههاي يك شي بيجان و بياحساس بنام دستگاه دياليز بود.
او گفت:« ابتدا هدف من تامين هزينه مالي بود اما چيزي كه مرا در تصميمم جدي تر كرد ديدن اين جوان 20 ساله بود كه در اوج شكوفايي و جواني ميبايست دستگاه دياليز را جايگزين جنب و جوش و شور و اميد اين دورانش كند. حال با اهداي عضوي از بدنم توانستم كورسوي اميد را در جسم اين جوان جان بخشم. در حال حاضر حال عمومي گيرنده پيوند من بسيار خوب است و خودم هم مشكلي ندارم و از كاري كه انجام دادهام نه تنها پشيمان نيستم بلكه بسيار خوشحالم كه توانستم فرد ديگري را به زندگي برگردانم.»
تخت كناري زن بيماري بود با چهرهاي پر از چين و چروك و چشماني كه وقتي با نگاهت گره ميخورد ميتوانست بند بند رنجي را كه كشيده بود توصيف و صداقت گفتارش را برايمان تاييد كند، خطوط چين و چروك روي صورتش ما را به سمت اين سوال كه چند سال داري كشاند اما پاسخي كه شنيديم متناسب با آنها نبود!
وي توضيح داد:« بسيار زجر كشيدهام و شكسته شدهام، 10 سال پيش از يك فرد غريبه پيوند كليه شدم و در حال حاضر به علت بالا رفتن قند خون در اين بخش بستري شدهام. قبل از انجام پيوند گاهي اوقات اميدوار ميشدم و به فرزندانم سفارش ميكردم كه برايم سوره الرحمن بخوانند تا آرامش پيدا كنم. با آشنايي با دفتر انجمن پيوند عضوبيمارستان گلستان اهواز و مشاورهاي كه با رئيس اين دفتر داشتم و نيز خواب اميدوار كنندهاي كه ديده بودم اميدم به زندگي دو چندان شد تا اينكه شخصي براي اهداي عضو به من پيدا شد. »
او ادامه داد:«پس ازانجام پيوند كليه متوجه تغييراتي در سيستم بدنم شدم و با گذشت يك سال از بيماريام( كه در تمام طول اين مدت در منزل برادرم واقع در شهر ديگري بودم) به منزل خود مراجعه كردم اماآن چنان تغيير كرده بودم كه فرزندانم مرا نشناختند. حتي يادآوري آن دوران پر از رنج بر من سنگين و رنج آور است و اگر ميتوانستم با اهداي عضو سالمي از بدنم ( حتي يكي از چشمانم) زندگي شخصي ديگري را نجات دهم، اين كار را حتما ميكردم. در حال حاضر نگراني من آينده فرزندانم است و اينكه تامين اجتماعي هزينه درماني ما را كه جزء بيماران خاص محسوب ميشويم پرداخت كند.»
حميد گريزي، بيمار دياليزي منتظر پيوند كليه از نحوه بيماري خود و رفتن به زير دستگاه دياليز گفت:« در تابستان گرم وقتي كه امتحانات پاياني اول دبيرستان را تمام كردم فكر ميكردم كه راحت شدم و ميتوانم اين سه ماه را استراحت كنم اما بر خلاف آن در تمام طول اين دوران خواب راحتي نداشتم ودردسرهاي مريض شدن من تازه شروع شد و احساس مي كردم كه حوصله هيچ چيزي را ندارم. پس از دو ماه مريض شدندچارتنگي نفس شدم.ومرا به پزشك بردند و مقداري دارو براي من تجويزكرد.ومن آنها را خوردم اما اثري نداشت و پس از گذشت يك روز خوندماغ شدم كه با رفتن به دكتر روستا خونريزي بيني ام قطع شد اما باز هم پس از گذشت يك روز دچار تنگي نفس شديد شدم و به سختي نفس مي كشيدم. حتي گاهي اوقات زير درخت خرما مي نشستم و گريه مي كردم.»
او توضيح داد :« دو روز بعد بيماري من شدت بيشتري گرفت به طوري كه والدينم مجبور شدند با بغل كردن من، مرا به سر جاده رسانده و با ماشين گرفتن به سختي مرا به بيمارستان گلستان برسانند. پس از روشن شدن دليل بيماريام براي اولين بار مرا دياليز كردند و به بيمارستان رازي منتقل كردند و به مدت 12 روز در آنجا بستري شدم. در طي اين مدت مشخص شد كه كليههاي من از كار افتادهاندوپس از انجام دياليز در بيمارستان رازي ،دياليز من در بيمارستان سوسنگرد انجام ميشود. »
حميد گفت:« من خانوادهاي مهربان دارم كه حاضرند از جانشان مايه گذارند و مرا از اين بيماري فلاكت بار نجات دهند. خانه پدرم در وسط روستا است كه در آن زندگي ميكنيم. پدرم يك بنگاه دارد كه از اين طريق امرار معاش ميكنيم. من چهار برادردارم كه سه تا از آنها درطول زمستان درس ميخوانند و در تابستان كار ميكنند تا بخشي از هزينههاي خود و هزينه درمان مرا تامين كنند. من هر هفته براي خريدن دارو و آمپول اپركس و يك داروي ديگر مجبور هستم مقداري پول از پدرم بگيرم و اين داروها را بخرمو هر هفته هزينه زيادي صرف اين كار مي شود .در حال حاضر تنها آرزوي من اين است كه كليه بگذارم و مثل جوانهاي ديگرسالم باشم وبتوانم در خدمت جامعه و اجتماع باشم و خانوادهام نيز شاد شوند.»
با اهداء اعضا پس از مرگ ميتوان كيفيت زندگي افراد جامعه را تغيير داد
شهريار نصيري زاده، متخصص طب فيزيكي و توانبخشي، گفت:« جا افتادن فرهنگ اهداء عضو در جامعه مخصوصا در افراد جوان پس از مرگ ميتواند براي جامعه بسيار سودمند است. از طريق رسانهها بايد ديدگاه جامعه نسبت به اهداء اعضا پس از مرگ عزيزان تغيير داده شود كه مردم بتوانند با خيال راحتتر از اعضاء عزيزان خود را كه در اثر سانحه دچار مرگ مغزي شدهاند اهداء كنند. »
وي افزود:« در جامعه بايد به گونهاي اطلاعرساني شود كه افراد قبل از اينكه سانحهاي براي آنها رخ دهد اقدام به پر كردن كارتهاي تمايل به اهداء اعضاء پس از مرگ كنند تا مشكلات و اقدامات قانوني جهت اهداء عضو هموارتر شود. با اهدا اعضا پس از مرگ ميتوان كيفيت زندگي افراد جامعه را تغيير داد كه منجر به ايجاد جامعهاي سالمتر ميشود. »
طرح غربالگري U/A را ميتوان به عنوان يك طرح ملي در برنامهها قرار داد
غلامرضا لاري زاده، رئيس انجمن خيريه حمايت از بيماران كليوي استان خوزستان نيز با بيان اينكه سالهاست شاهد افزايش روز افزون ياران دياليزي در استان خود هستيم كه اطفال و نوجوانان هم از اين بيماري مستثني نيستند، به خبرنگار بهداشت و درمان ايسناي خوزستان اظهار داشت:« طبق تحقيقات به عمل آمده به ازاي هر يك ميليون نفر سالانه 250 نفر و همچنين به ازاي هر يك ميليون نفر سالانه 12 نفر از كودكان به نارسائي كليه مبتلا ميشوند. به ازاي هر هزار نفر دياليزي سالانه 180 نفر فوت ميكنند.»
وي تصريح كرد:« با توجه به جمعيت 70 ميليوني ايران سالانه قريب به 100 از كودكان معصوم دچار نارسائي كليوي ميشوند. آيا اين زنگ خطري براي ما و فرزندان عزيزمان نيست كه خدا ناكرده و در اثر سهل انگاري و بيتوجهي و عدم پيشگيري به موقع سلامتي خود و فرزندان خود را به مخاطره بيندازيم و دچار بيماري جانكاه و خانمانسور كليوي شويم. بر هيچ كس پوشيده نيست كه در اثر ابتلا به بيماري كليوي چه عواقب اسفباري چه از نظر معنوي و رواني و چه از نظر مادي و اقتصادي و اجتماعي گريبانگر خانواده جامعه و دولت ميشود.»
لاري زاده مشكلات و گرفتاريهاي اطفال دياليزي را نبود بخشهاي همودياليز اطفال در شهرستانها، نبود تجهيزات همودياليز اطفال از قبيل ست، سوزن و ...، نبود داروهاي مصرفي اطفال دياليزي، نبود پزشكان متخصص نفرولوژي، اورولوژي اطفال و هزينههاي سرسام آور و كمرشكن عمل پيوند كليه دانست و گفت:« لذا با انجام آزمايش U/A غربالگري حداقل از پنج علائم ابتلا به نارساي كليوي شامل وجود خون، پروتئين، قند و سنگ در ادرار و عفونتهاي مجاري ادراري آگاه ميشويم و پيشگيري آسانتر، راحتتر و ارزانتر خواهد بود.»
وي يادآور شد:« بنابراين در صورت اجراي طرح U/A غربالگري ميتوان از سلامتي خود و خانواده مطمئن شد. اين طرح بزرگ را ميتوان بعنوان يك طرح ملي مانند طرح شنوايي و بينايي كه در آموزش و پرورش اجرا ميشود در برنامههاي خود قرار داد.»
لاري زاده گفت:« از كليه مسئولان محترم استان خصوصا دانشگاه علوم پزشكي كه متولي سلامت جامعه است و نتيجه آن به سود كليه افراد خواهد شد نسبت با اين طرح حسايت بيشتري از خود نشان دهند تا انشاءالله در آينده شاهد معلوليتها جسمي فرزندان عزيز خود نباشيم. تا زمانيكه يك كودك از بيماري كليوي رنج ميبرد، آسايش و آرامش معنا پيدا نميكند و ما خود را در درد و رنج او شريك ميدانيم.»
رئيس انجمن حمايت از بيماران كليوي خوزستان با بيان اينكه در حال حاضر 791 بيمار دياليزي و 868 بيمار پيوندي كه نياز به دارو دارند در استان وجود دارند تصريح كرد:« ازآبان ماه سال گذشته تاكنون (يكسال گذشته) 62 بيمار از افراد تحت پوشش پيوند كليه شدند. 9 بخش دياليز به تفكيك پنج بخش در اهواز ( بيمارستانهاي گلستان، امام، ابوذر، سينا و شركت نفت) و 14 بخش در شهرستانهاي استان وجود دارد. » |