ايدز ، دندانپزشکي و احتياطات همه جانبه

دندانپزشکان براي محافظت از خود ، همکاران و بيمارانشان در مقابل عفونت HIV مسئولند و بايد مطمئن باشند که سرويس پزشکي آنها بيماران را مبتلا به عفونت نميکند .

از آنجايي که گرفتن تاريخچه ومعاينات نشانگر ابتلا به عفونت HIV نمي باشد بايستي همواره در تماس با خون و ديگر مايعات بدن توجه لازم را به عمل آورد .

بنابراين دندانپزشکان بايستي همواره موارد زير را مد نظر داشته باشند :

الف ) حفاظت شخصي

۱ – استفاده از دستکش جراحي ، ماسک ، عينک و لباس محافظ و به حداقل رساندن خروج بزاق از دهان بيمار

۲ - پوشيدن دستکش مناسب حين خروج خون و ديگر مايعات دهاني و در محل وسايل آلوده به خون

۳ – هنگامي که دستکش حين کار سوراخ شد بلافاصله بايستي خارج شده ، دست ها با دقت شسته شوند و دستکش تعويض گردد . وسايل آلوده بايستي از ناحيه استريل خارج گردند .

۴ – اجازه دهيد خونريزي ناشي از نوک سوزن تداوم يابد و سپس محل را با آب و صابون بشوييد .

۵ - وسايل هر بيمار بايد استريل گردد . وسايلي که قابل استريل کردن نيستند بايستي زير آب با فشار زياد گرفته شوند و سطح آنها تميز گردد و با يک دزانفکتان مناسب سوآب شوند .

۶ – خون و بزاق قبل از تهيه راديوگرافي و قبل از پاليش بايستي از محيط دهان تميز شوند .

۷ – سردستگاه راديوگرافي و دسته دستگاه لايت کيور بايستي با کاغذ غيرقابل نفوذ پوشيده شود . کاور بايستي براي هر بيمار تعويض گردد .

۸ - محافظت در برابر صدمات تصادفات ناشي ازوسايل تيز مانند سوزن و بيستوري بايد صورت گيرد . روي چنين سرسوزني مجدداً پوشش نگذاريد ويا آن را مجدداً استفاده نکنيد و بلافاصله آن را از سر سرنگ خارج سازيد .

 پس از استفاده اين وسايل بايستي در يک پوشش غيرقابل نفود قرار گرفته و حتي المقدور از حوالي منطقه کار دور شوند و عيناً مانند وسايل آلوده تميز شوند .

۹ – حوله و پارچه بلافاصله پس از استفاده در کيسه غيرقابل نفود قرار داده شود . اين وسايل نبايستي مجدداً در همان روز مورد استفاده قرار گيرند .

۱۰ – حوله ها و پارچه ها بايستي با يک دزانفکتان و آب ۷۱ درجه سانتي گراد براي مدت ۲۵ دقيقه شسته شوند . چنانچه درجه حرارت پايين تري استفاده گردد بايستي از شوينده هاي مناسب حرارت پايين استفاده شود .

۱۱ - محل آلوده به خون و يا ديگر مايعات بدن بايستي در يک محلول دزانفکتان مناسب غوطه ور شود ( ترجيحاً هيپوکلريت سديم نيم تا يک درصد) مخلوط دزانفکتان و خون بايستي شسته و مجدداً با دزانفکتان ضدعفوني گردد .

۱۲ – دندانپزشک با پوست صدمه ديده نبايد براي بيمار کار مستقيم دندانپزشکي انجام دهد . چنانچه مجبور به انجام کار شديد محل زخم را با يک پوشش مناسب بپوشانيد . دست ها را با آب و صابون ،‌ بلافاصله پس از تماس با خون يا مايعات دهان بشوئيد .

ب ) دفع مواد زايد :

۱ – کليه سوزن ها و ديگر وسايل تيز يکبار مصرف را پس از استفاده در يک ظرف مقاوم در بسته ( مثل قوطي شيرخشک ) جمع آوري کنيد و روي آن جمله وسايل آلوده خطرناک را قيد نموده سپس دور بريزيد .

۲ – در حد امکان بايد از تماس دست با آمالگام يا جيوه خودداري شود .

۳ - در مدخل فاضلاب ساکشن – دستشويي وکراشوار صافي پلاستيکي گذاشته شود تا خرده هاي آمالگام جمع آوري گردد .

هر چند انتقال HIV از طريق بزاق به اثبات نرسيده است اما به منظور به حداقل رساندن موارد فوري احياء دهان به دهان ،‌راه هاي هوايي ، کيسه هاي احياء تنفسي و يا وسايل تنفس ديگر بايد در محل هايي که احتمال عفونت وجود دارد در دسترس باشد .

مراقبين بهداشتي که ضايعات بازو يا درماتيت ترشحي دارند بايد از هر گونه مراقبت مستقيم با بيمار و دست زدن به وسايل مراقبت بيمار تا رفع اين وضعيت معاف باشند .

تظاهرات دهاني ايدز :

سندرم اکتسابی نقص ايمنی(AIDS)در سال 1981و ويروسHIV به عنوان انبولوژي اْن سندرم در سال 1984 شناخته شد.

ويروس HIV تمايل زيادی به سلولهای ايمنی دارد . اين ويروس به سلولهای        T-helper که در سطح خون مولکول CD4 را دارند حمله می کند .

چند هفته تا چند ماه پس از تماس اوليه با ويروس HIV در بعضي افراد علائمي از عفونت حاد ظاهر مي شود . در بعضي از افراد زخم هاي دهاني و در بعضي از بيماران ضايعات پوستي اريتماتوز ظاهر مي شوند . اين فاز حاد دو هفته طول مي کشد . سه تا هشت هفته بعد از اين فاز حاد تغييرات سرمي در بيماران ظاهر مي شود .

حفره دهان مکان شايعي جهت بروز علائم سندرم ايدز مي باشد . شايعترين اين ضايعات کانديدياز دهاني ، لکوپلاکياي مودار ،‌بيماري هاي پريودنتال غيرمعمول ، سارکوم کاپوزي و لنفوم غيرهوچکين مي باشد .

شناخت و درمان به موقع ضايعات دهاني ايدز يکي از وظايف مهم دندانپزشک مي باشد .

دندانپزشک بايد به فرد آلوده به HIV کمک نمايد تا حفره دهان خود را در طول دوره اين بيماري سالم نگه دارد . معاينه کامل حفره دهان لازم مي باشد . عفونت حاد دنداني و پريودنتالي بايد درمان شوند .

اهداف اوليه درمان حفظ يک محيط سالم (حفره دهان ) به منظور راحتي و فانکشن بيمار ميباشد.  آموزش چهره به چهره روش هاي بهداشت دهان و دندان و ويزيت هاي دوره اي الزامي است .

چه زماني دندانپزشک به ايدز مشکوک شود ؟

 1– چنانچه بيمار جواني از عفونت کانديدايي رنج مي برد و مبتلا به يکي از سمپتوم هاي (‌نظير

Angular cheilities ) مي باشد .

2 – چنانچه لکوپلاکي مويي در نواحي کناره زبان مشاهده شود .

3- هنگامي که بيمار جوان پريودونتيت پيشرفته سريع داشته باشد

 4- زخم هاي پوستي مخاطي مزمن ايديوپاتيک يا ناشي از هرپس سيمپلکس . 

5-سندرم کاپوسي که نخست در فضاي باکال به شکل ضايعه هموراژيک تظاهر يابد

پايگاه اطلاع رساني پرستار و پرستاري.